Haber Detayı
İran'a yasak Suudilere serbest: ABD Riyad'a uranyum zenginleştirme izni vermeye hazırlanıyor
İran’ın nükleer programını dağıtmak için savaş tehditlerinde bulunan Washington, sızdırılan taslak anlaşmaya göre Riyad'a kritik nükleer yetkiler sağlayacak. Bölge ilk kez çok aktörlü bir nükleer yarışa sürükleniyor.
İran’la gerilim tırmanırken Washington yönetimi Batı Asya’daki dengeleri kökten değiştirebilecek bir adım atmaya hazırlanıyor.
ABD ile Suudi Arabistan arasında müzakere edilen yeni anlaşma taslağına göre Riyad’a uranyum zenginleştirme yetkisi verilebilir.
ABD Kongresi’ne sunulan ve Associated Press dahil birçok uluslararası haber kuruluşunun gördüğü belgeye göre anlaşma, Suudi Arabistan’ın nükleer yakıt üretimi ve zenginleştirme faaliyetlerine izin verilmesini içeriyor.
Gelişme, ABD ve İsrail’in aynı dönemde İran’ın zenginleştirme programını tamamen ortadan kaldırmaya çalışması nedeniyle dikkat çekti.
NÜKLEER POLİTİKADA KIRILMATaslak anlaşma kapsamında ABD ile Suudi Arabistan’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetiminde kapsamlı bir güvenlik anlaşması yapması öngörülüyor.
Belgede zenginleştirme, yakıt üretimi ve yeniden işleme gibi “yayılma açısından en hassas alanların” denetime tabi olacağı belirtiliyor.
Washington yönetimi anlaşmayı, ABD’nin küresel nükleer enerji sektöründeki konumunu güçlendirecek stratejik bir hamle olarak tanımlıyor.
Ancak bu adım, ABD’nin İran’a yönelik politikasıyla açık bir çelişki yaratıyor.
İRAN’A BASKI ARTARKEN ABD ve İsrail, İran'ın nükleer programını sıfırlamasını istiyor.
Tahran’dan tüm zenginleştirme altyapısını sökmesini ve zenginleştirilmiş uranyum stoklarının da ülke dışına çıkarmasını ya da imha edilmesini talep ediyor.
Kısacası Tahran'a yönelik yaklaşım “0 zenginleştirme” üzerine.
Washington ayrıca İran’ın füze programına sert sınırlamalar getirilmesini ve bölgedeki direniş hareketlerine desteğin sona erdirilmesini istiyor.
Tahran ise Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) üyesi olduğunu hatırlatarak programının barışçıl olduğunu vurguluyor.
ABD istihbarat raporları da İran’ın nükleer silah geliştirdiğine dair kanıt bulunmadığını teyit etmişti.
NORMALLEŞME ŞARTI RAFA KALKTI Washington ile Riyad arasında 2024’te imzalanan sivil nükleer enerji anlaşması zenginleştirmeyi içermiyordu. 2025 başında çıkan haberler ise ABD'nin Suudi nükleer programını İsrail’le normalleşme şartına bağlama planından vazgeçtiğini ortaya koydu.
Riyad yönetimi, Filistin Devleti süreci başlamadan İsrail’le normalleşmeye gitmeyeceğini açıklamıştı.
NÜKLEER ZİNCİR REAKSİYON RİSKİ Veliaht Prens Muhammed bin Selman daha önce yaptığı açıklamada İran’ın nükleer silah edinmesi halinde Suudi Arabistan’ın da aynı yolu izleyeceğini söylemişti.
Uzmanlara göre Riyad’a verilecek zenginleştirme izni Batı Asya’da yeni bir nükleer rekabet dönemini tetikleyebilir.
