BBC kaynakları: Hamas geçici liderini seçiyor

Hamas, üst düzey kadrosunun İsrail saldırılarında öldürülmesinin ardından geçici bir lider seçmek için oylama düzenliyor.

BBC'ye konuşan ve Hamas'ın işleyişine yakın kıdemli bir Filistinli yetkiliye göre Gazze genelinde, işgal altındaki Batı Şeria'da ve Hamas'ın diğer bölgelerdeki üyeleri arasında oylama yapılıyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın liderliğinde Gazze'nin yeniden yapılanması ve geçiş yönetiminin geleceğine yön vermek adına kurulan Barış Konseyi görüşmeleri devam ederken yapılan bu oylama, hareketin geleceği hakkında da bir işaret olabilir.

Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'e düzenlediği ve yaklaşık 1200 kişinin öldüğü 251 kişinin de rehin aldığı saldırıların ardından, grubun üst düzey liderliğinin çoğu İsrail hava saldırılarında öldürülmüştü.

Kaynaklara göre Gazze'de oylama gizli bir şekilde yapıldı.

Ancak sürecin başka yerlerde tamamlanıp tamamlanmadığı belirsiz.

Yeni lider bir yıl süreyle görev yapacak.

Gazze Şeridi'nin yönetimini elinde bulunduran Hamas son yıllarda Batı Şeria'da artan desteğe rağmen, İsrail Ordusu ve Filistin Yönetimi güvenlik güçleri tarafından büyük ölçüde kısıtlanıyor.

ABD destekli ateşkes süreci Ekim ayında yürürlüğe girdi ve anlaşmanın sonraki aşamaları ile ilgili görüşmeler devam ediyor.

ABD planına göre Hamas'ın bölgenin gelecekteki yönetiminde hiçbir rolü olmaması gerekiyor.

Buna göre idare, Batı Şeria'nın bazı kısımlarını yöneten Filistin Yönetimi'ne devredilecek.

Hamas'ın lideri Yahya Sinwar Ekim 2024'te Gazze'de İsrail güçleri tarafından öldürüldü.Aynı yıl Temmuz ayında siyasi lider İsmail Haniye İran'daki bir İsrail saldırısında, askeri lideri Muhammed Deif de Gazze'ye düzenlenen bir İsrail hava sahasında öldürüldü.

Haniye ve Sinwar'ın ölümünden bu yana Hamas'ın liderlik pozisyonu boştu.

Örgüt bu süre boyunca hareket Katar merkezli Muhammed Derviş başkanlığındaki geçici bir komite tarafından yönetiliyordu.

Hareketin kurallarına göre Hamas'ın liderleri 86 üyeden oluşan bir seçim kurulu tarafından belirleniyor.

Bu seçim kurulu Hamas'ın en üst karar alma organı Genel Şura Konseyi içinden seçiliyor.

Genel Şura Konseyi, Gazze, Batı Şeria, İsrail'deki Filistinli tutsaklar ve yurt dışındaki yetkilileri temsil ediyor.

Kaynakların BBC'ye yaptığı açıklamaya göre iki isim ön plana çıkıyor.

Meşal'in şu anda Katar'ın Doha kentinde yaşadığı düşünülüyor.

Kurum içi görüşmelerde başka isimler de gündeme geldi ama henüz resmi bir aday listesi açıklanmadı.

Savaşın etkisiHamas'ın 7 Ekim saldırısını takip eden savaş, hareketin iç siyaseti üzerinde derin etkiler bıraktı.

Üst düzey Hamas liderleri İsrail saldırılarında öldürüldü.

Saldırılarla grubun askeri ve siyasi yapısı önemli ölçüde zayıfladı ve Gazze merkezli liderliğinin etkisi azaldı.

Gazze Sağlık Bakanlığı, bölgede 72 binden fazla kişinin öldürüldüğünü belirtiyor.

Bu sayı içinde siviller ve silahlı güçler var.

Hamas, yıllardır süregelen iki akım arasındaki iç rekabetle şekilleniyor.

Çoğunlukla Müslüman Kardeşler ile aynı çizgide olduğu belirtilen Meşal ve bazı dış liderlik tarafından tarafından temsil edilen bir taraf, gözlemciler tarafından daha pragmatik ve ideolojik olarak daha az katı olarak görülüyor.

Diğer grup ise Hamas'a finansal ve askeri destek sağlayan ve grubun hayati önemde olan müttefiki İran'a daha yakın olduğu düşünülen grup.

Bu grup ağırlıklı olarak Sinwar ve Gazze içindeki grup tarafından temsil ediliyor. 2017'de Haniye siyasi büronun başına geçtiğinde ve Sinwar da Gazze içinde liderliği üstlendiğinde, karar alma mekanizması da büyük ölçüde buraya kaymıştı.

Son savaş "eski lider kadrosu" olarak bilinen ve geleneksel olarak Meşal'e bağlı olan kesim için bir alan açmış gibi görünüyor.

Hamasın iç kurallarına göre siyasi liderlik 18 üyeden oluşuyor.

Altı üye Gazze'yi, altı üye Batı Şeria ve tutsakları, altı üye de yurtdışında Hamas'ı temsil ediyor.

Tartışmalara yakın olan bir yetkiliye göre "eski lider kadrosu" grubuna yakın isimler yıllar süren Gazze-merkezli karar alma süreçlerinin ardından yeniden ön plana çıkıyor gibi görünüyor.

Savaş yüzünden yıkıma uğramış, siyasi belirsizlik içindeki Gazze'de yeni liderin seçimi Hamas'ın önümüzdeki yıl gittikçe artan iç ve dış baskılarla nasıl hareket edeceğinin belirlenmesinde kilit bir adım olarak görülüyor.