Sosyal medya hesaplarına girişte çifte doğrulama

Hükümet, çocukları internetin zararlı içeriklerinden korumak amacıyla kısa süre içinde TBMM gündemine getirilecek, 15 yaşın altındaki çocuklara sosyal paylaşım sitelerinde hesap açma engeli getirilmesine yönelik düzenlemenin ardından bir başka önemli düzenlemeye daha hazırlanıyor.Bu yıl içinde gündeme getirilmesi planlanan sosyal medya düzenlemesiyle internet kullanıcılarına kimlik ve cep telefonu doğrulaması zorunluluğu getirilecek.

Çifte doğrulama sisteminin devreye sokulmasıyla servis sağlayıcılara da önemli yükümlülükler getiriliyor.YASAL ÇERÇEVESöz konusu sosyal medya düzenlemesi tartışmaları da beraberinde getirecek gibi görünüyor.

Instagram ve X gibi yaygın sosyal paylaşım ağlarında suç unsuru taşıyan ve hakaret içeren paylaşımlar yapılabildiği gibi, bu mecralar sosyalleşme ve anonimleşme açısından ifade özgürlüğünün araçları olarak da değerlendiriliyor.Yürürlükteki 5651 sayılı kanunda yapılacak değişiklikle servis sağlayıcılara önemli yükümlülükler getirilmesi planlanıyor.Yapılacak düzenlemenin amacı; sahte ve müstear hesaplardan yapılan hakaret içerikli paylaşımları önlemek, suç unsuru taşıyan paylaşımlara ve faaliyetlere engel olmak ve her türlü operasyonel sosyal medya manipülasyonunu sınırlamak olarak açıklanıyor.Bu gerekçelerle sosyal medyayı kontrol edebilmek için hesap açılırken kimlik doğrulaması zorunlu hale getirilecek.Türkiye’de getirilmesi planlanan model, AB ve ABD modelinden daha ileri kısıtlamalar içeriyor.

Daha önce Güney Kore bunu uygulamış ancak sonrasında iptal etmişti.

Çin’de de benzer uygulamalar bulunuyor.Batı’da özgürlük-güvenlik dengesi açısından şu tartışma öne çıkıyor: Önleyici kimlik zorunluluğu yerine, suç işlendiğinde adli yolla kimlik tespiti yapılması.HUKUKİ TARTIŞMADünya örneklerine bakıldığında temel olarak iki modelin tartışıldığı görülüyor: Reaktif model ve önleyici model.Batı modelinde, “Herkes anonim olabilir.

Suç varsa mahkeme devreye girer.

Kimlik sonradan tespit edilir” yaklaşımı savunuluyor.Önleyici modelde ise, “Herkes baştan kimliğini beyan eder, devlet isterse eşleştirme yapabilir.

Anonimlik caydırılır” yaklaşımı öne çıkıyor.

Batı ülkelerinin çoğu birinci modeli kullanıyor.

Bu ülkelerde genel kimlik doğrulama zorunluluğu bulunmuyor.

Anonimlik, çoğu yerde ifade özgürlüğünün bir parçası kabul ediliyor.Hakaretle mücadele için önleyici kimlik eşleştirme yerine yargı mekanizması kullanılıyor.

Gerçek isim sistemini deneyip iptal eden en önemli örnek Güney Kore olurken, tam kimlik temelli sistem Çin modeli olarak öne çıkıyor.ANAYASAL ÖZGÜRLÜKLERYasa hayata geçirilirse büyük ihtimalle konu Anayasa Mahkemesi’ne taşınacak.

Bu kapsamda şu soruların tartışılması bekleniyor:- Daha dar bir yöntem mümkün müydü?- Sadece suç halinde kimlik tespiti yeterli değil miydi?- Toplumun tamamına yönelik önleyici sistem ölçülü mü?- Bu uygulama caydırıcı etki yaratıyor mu?- Önleyici kimlik zorunluluğu özel hayatın gizliliğini ihlal eder mi?- İfade özgürlüğünün kullanımına sınırlama getirir mi?- Kişisel verilerin korunması açısından sorun doğurur mu?Anayasa’nın 26. maddesi açısından değerlendirildiğinde, ifade özgürlüğü sadece popüler görüşleri değil; rahatsız edici, sert ve muhalif görüşleri de kapsıyor.

İnternet ve sosyal medya da bu koruma alanına dahil ediliyor.