Haber Detayı
Emeklilik Sisteminde Alarm Zilleri: SGK Uzmanı İsa Karakaş 'Maaşlar Azalıyor' Diyerek Yeni Modeli Anlattı
Yaşlanan nüfus ve düşen maaş bağlama oranları emeklilik sistemine dair tartışmaları alevlendirdi. SGK eski Başmüfettişi İsa Karakaş, mevcut yapının çalışanı yeterince teşvik etmediğini belirterek, prim ve maaş dengesine yönelik yeni bir model ihtiyacına dikkat çekti.
Türkiye’de doğurganlık oranlarının gerilemesi ve ortalama yaşın yükselmesi, sosyal güvenlik sistemine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Uzmanlar, nüfusun giderek yaşlanmasına karşın sistemde köklü adımlar atılmamasının ilerleyen yıllarda ciddi sorunlara yol açabileceğine dikkat çekiyor.
SGK eski Başmüfettişi İsa Karakaş da emeklilik düzenine yönelik kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.Karakaş, emeklilik sistemine yönelik memnuniyetsizliğin arttığını, maaş hesaplama yöntemleri ve yaş dengesine ilişkin eleştirilerin yoğunlaştığını belirtti.
Orta Vadeli Program’da (OVP) yer alan sosyal güvenlik reformlarının uygulamaya geçirilmesinin önemine işaret eden Karakaş, özellikle iş gücü piyasasında yaşanan dönüşüme uyum sağlanması gerektiğini vurguladı.OVP’DE ÖNE ÇIKAN BAŞLIKLARKarakaş’ın değerlendirmelerine göre programın temel hedefleri arasında kayıt dışılıkla daha etkin mücadele, prim tabanının genişletilmesi ve SGK’nın gelir yapısının güçlendirilmesi yer alıyor.
Bunun yanı sıra yeni nesil ve esnek çalışma modellerine uyum, yaşlanan nüfusun sisteme getireceği yükün dengelenmesi ve sağlık harcamalarında verimliliğin artırılması da öncelikli başlıklar arasında gösteriliyor.“PRİM ÖDEDİKÇE MAAŞ GERİLEYEBİLİYOR”Mevcut sistemde yapısal bir çelişki bulunduğunu ifade eden Karakaş, bazı sigortalıların daha uzun süre çalışıp prim ödemelerine rağmen bağlanacak maaşta beklenen artışı göremediğini dile getirdi.
Yüksek enflasyon dönemlerinde bu etkinin daha belirgin hale geldiğini belirten Karakaş, sistemin çalışanı teşvik etmek yerine zaman zaman ters yönde sonuçlar üretebildiğini kaydetti.Karakaş, bu durumun çalışanları sistemden erken ayrılmaya yönelttiğini ve kayıt dışı istihdam riskini artırdığını savunarak, sosyal güvenlik dengesinin korunabilmesi için teşvik mekanizmalarının gözden geçirilmesi gerektiğini ifade etti.SİSTEMDE HANGİ ADIMLAR GÜNDEMDE?Sosyal güvenlik yapısının uzun vadeli sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Karakaş, kapsamın genişletilmesi, prim tahsilat süreçlerinin etkinleştirilmesi ve SGK’nın bilişim altyapısının güçlendirilmesi gibi alanlarda reform ihtiyacına dikkat çekti.
Ayrıca, istihdam teşviklerinin sadeleştirilmesi ve etkin olmayan uygulamaların sonlandırılması gerektiğini belirtti.“ÇOK ÇALIŞAN DAHA FAZLA MAAŞ ALMALI”Maaş bağlama oranlarında geçmiş yıllarda yapılan değişikliklerin çalışanlar açısından tartışma yarattığını ifade eden Karakaş, sistemin temel mantığının ödüllendirici bir yapıya kavuşturulması gerektiğini söyledi.
Karakaş’a göre, daha fazla çalışan ve daha yüksek prim ödeyen sigortalıların emeklilikte daha avantajlı bir gelir düzeyine ulaşması, hem kurumun mali yapısını hem de sigortalı memnuniyetini destekleyecek kritik bir unsur olarak öne çıkıyor.Uzmanlara göre emeklilik sistemine yönelik olası düzenlemeler, önümüzdeki dönemde ekonomi ve sosyal politika gündeminin en önemli başlıklarından biri olmaya devam edecek.
