Haber Detayı
ABD Yüksek Mahkemesinden Trumpın tarifelerine hukuki engel
ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trumpın acil durum gerekçesiyle yürürlüğe koyduğu gümrük vergilerinin dayanağı olan Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasasının (IEEPA) başkana doğrudan tarife koyma yetkisi vermediğine hükmetti. 6ya karşı 3 oyla alınan kararda, gümrük vergisi koyma yetkisinin anayasal olarak Kongreye ait olduğu vurgulandı.
Mahkeme kararında, IEEPAnın yarım asırlık geçmişinde hiçbir başkanın bu yasa kapsamında gümrük vergisi uygulamadığına dikkat çekildi.
İthalatı düzenleme ifadesinin, vergi koyma yetkisini kapsamadığı belirtilirken, böylesine geniş ve ekonomik etkisi büyük bir yetkinin Kongre tarafından açık bir düzenleme olmaksızın devredilemeyeceği kaydedildi.175 MİLYAR DOLARLIK SORU İŞARETİKarar, son dönemde IEEPA kapsamında tahsil edilen milyarlarca dolarlık gümrük vergisinin akıbetini belirsizliğe sürükledi.
Tahsil edilen ve geri ödenmesi gündeme gelebilecek tutarın 175 milyar doların üzerinde olduğu tahmin ediliyor.Ancak Yüksek Mahkeme, toplanan vergilerin iadesine ilişkin net bir yol haritası sunmadı.
Karara muhalefet eden Yargıç Brett Kavanaugh, milyarlarca dolarlık olası geri ödemenin ABD Hazinesi üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti ve sürecin karmaşık olabileceğini ifade etti.İthalatçı firmaların mahkeme kararını emsal göstererek toplu davalar açması bekleniyor.
ABD basınında, halihazırda binden fazla başvurunun yapıldığı ve yeni dava dalgasının gelebileceği belirtiliyor.TRUMPTAN YENİ HAMLE: YÜZDE 10 KÜRESEL TARİFEKararın ardından Trump, daha güçlü yasal yetkiler kullanabileceğini savundu.
Bu kapsamda 1974 Ticaret Yasasının 122. maddesine dayanarak tüm ülkelere yönelik yüzde 10 oranında küresel gümrük vergisi uygulanmasına karar verdi.150 gün süreyle yürürlükte kalacak düzenlemenin 24 Şubat itibarıyla devreye gireceği açıklandı.
Ancak kritik mineraller, enerji ürünleri, bazı tarım kalemleri, ilaçlar, belirli elektronik ve otomotiv ürünleri ile havacılık ürünleri gibi bazı sektörler geçici vergiden muaf tutuldu.ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise alternatif yasal yetkilerin kullanılması halinde 2026 yılı tarife gelirlerinde büyük bir değişim beklenmediğini ifade etti.TİCARET ANLAŞMALARI RİSK ALTINDA MI?Trump yönetimi, IEEPA tarifelerini birçok ülkeyle yürütülen ticaret müzakerelerinde pazarlık unsuru olarak kullanmıştı.
Mahkeme kararı, imzalanmış veya müzakeresi süren trilyonlarca dolarlık ticaret anlaşmalarının geleceği açısından belirsizlik yaratıyor.Uzmanlar, ticaret ortaklarının artık ABD Başkanı ile yapılan anlaşmaların yargıdan dönebileceği riskini daha fazla hesaba katacağını belirtiyor.
Avrupa ve Asyadaki bazı ülkelerin süreci yakından takip ettiği ifade ediliyor.EKONOMİSTLER: YENİ BELİRSİZLİK DALGASI KAPIDAEkonomistlere göre, mahkeme kararı kısa vadede etkin tarife oranını düşürse de, yönetimin farklı yasal yollarla tarifeleri yeniden devreye sokması mümkün.
Bu durumun sektör ve ülke bazında farklı etkiler yaratabileceği, yatırımcılar ve şirketler açısından yeni bir belirsizlik dalgası oluşturabileceği değerlendiriliyor.Öte yandan yüzde 10un üzerindeki tarifeleri içeren anlaşmaların hukuki zemininin zayıflayabileceği, bunun da küresel ticaret dengelerinde yeni tartışmalara yol açabileceği belirtiliyor.
