Trump'ın baskısı altındaki Venezuela'nın yeni devlet başkanı hangi kozlara sahip?

Nicolás Maduro ve eşi Cilia Flores'in ışıltılı görüntüleri Ocak ayında gece vakti Karakas semalarında belirdi.

Venezuela hükümeti tarafından düzenlenen bir gösteride yüzlerce insansız hava aracının sabit ışığının yarattığı görüntülere "Halk onları geri istiyor" sloganı eşlik ediyordu.ABD'nin 3 Ocak'ta bir operasyonla devlet başkanı ve eşini ülke dışına çıkarması ardından Venezuela kendini belirsizlik içinde buldu.Venezuela'nın eski başkan yardımcısı ve şimdiki vekil lideri Delcy Rodríguez, Maduro ve Flores'in geri dönmesi için çağrıda bulunsa da bunun gerçekleşeceğine dair hiçbir işaret yok.

New York'ta Brooklyn Metropolitan Gözaltı Merkezi'nde uyuşturucu kaçakçılığı da dahil olmak üzere işledikleri iddia edilen suçlardan yargılanmayı bekliyorlar.

Yine de Maduro'ya sadık olan Rodríguez'in zor bir dengeyi koruması gerekiyor: Maduro'yu anti-emperyalist söylemlerle desteklemeye devam ederek sosyalist tabanına hitap ederken, aynı zamanda ABD Başkanı Donald Trump'ın baskısı altında politikalarını değiştirmesi ve buna uymaması halinde 'yu takip edeceği tehdidiyle karşı karşıya.İngiltere merkezli düşünce kuruluşu Chatham House'da Latin Amerika üzerine kıdemli araştırma görevlisi olan Christopher Sabatini'ye göre, "Trump Venezuela'nın artık bir ABD himayesi olduğunu ima etti, bu nedenle Venezuela ABD başkanının iradesine hizmet ediyor". "Ayrıca DEA tarafından da soruşturuldu - bir mahkumiyet, başına konan bir ödül ya da iddianame yok ama bu tehdit duruyor." BBC'nin ulaştığı Uyuşturucuyla Mücadele Dairesi (DEA) konuyla ilgili yorum yapmadı. şimdi diplomatik bir ip üzerinde yürüyor.

Operasyonun ardından yaptığı ilk açıklamada "Başkan Maduro, ABD'nin enerji hırsından kaynaklanan çaresizlik nedeniyle bu tür bir saldırıya karşı uyarıda bulunmuştu" dedi.

Ancak kısa bir süre sonra Trump, Karakas'ın 50 milyon varile kadar petrol teslim etmeyi kabul ettiğini ve parayı kendisinin yöneteceğini açıkladı.

Rodríguez 16 Ocak'ta Ulusal Meclis'te yaptığı ilk konuşmada "ABD'nin emperyalist yayılmacılığını" eleştirdi.

Rodríguez aynı gün Karakas'ta CIA Direktörü John Ratcliffe ile biraraya geldi.

Rodríguez ile yorum için temasa geçildi.Venezuelalı siyasi analist ve siyasi danışmanlık şirketi DataStrategia'nın CEO'su Carmen Beatriz Fernández'e göre "Rodríguez'in meşruiyeti ABD'nin askeri gücüne dayanıyor.

Ve Trump isterse bu sürecek.

Ona karşı duramaz".Rodríguez'in hem Venezuela solunu hem de ABD yönetimini yanında tutmaya yönelik bu ikili oyunu daha ne kadar sürdürebileceği merak konusu.

Eğer seçim yapmak zorunda kalırsa, bu zor bir seçim mi olacak yoksa bir taraf açıkça gücü elinde mi tutuyor?Yankee evine dönVenezuela'nın yaklaşık üç milyon nüfuslu başkenti Karakas, Maduro'nun geri dönmesini isteyen ve ABD müdahaleciliğini kınayan pankartlarla donatıldı.Bir devlet memuru olan 39 yaşındaki Leonardo Arca, geçen ay Karakas'ta hükümet yanlısı küçük bir yürüyüş sırasında BBC'ye "İletişimi mümkün olan en iyi şekilde yürütüyor ve kaçırılmaya rağmen ülkenin ilerlemeye devam etmesi için yönergeler oluşturuyor" diyor.

Maduro'nun geri dönmesini isteyen bu büyük halk gösterileri genellikle hükümet tarafından organize ediliyor ve patronları insanları katılmaları için teşvik ediyor.Arca, "Özgür Cilia" yazılı bir pankart taşıyor.

Diğer göstericiler ise İngilizce "Yankee go home" (Amerikalılar evine dönsün) ya da "Bring them back" (Onları geri getirin) yazılı pankartlar taşıyor.

Maduro ve Flores'in gözaltına alınmasından bu yana, yıllar süren değişiklikler birkaç kısa haftaya sığdırıldı.Hugo Chavez ve ondan sonra Maduro'nun liderliklerini sürdüren sol siyasi ideoloji Chavismo'nun süper gücü, başkanı -kim olursa olsun- iktidarda tutmak için hızla rota değiştirebilmesinde.Ömür boyu Chavista (Chavez politikalarını destekleyen) olan Delcy Rodríguez, "geçici" devlet başkanlığını üstlenirken, Venezuela yeni bir döneme girerken pragmatizm ihtiyacına işaret ederek ideologlar yerine çoğunlukla teknokratları göreve atadı.ABD petrol şirketlerinin Venezuela'da çalışmaya başlamasının önünü açan bir yasayı geçirmenin yanı sıra, aylardır ya da yıllardır hapiste tutulan çok sayıda siyasetçi ve insan hakları aktivistinin serbest bırakılmasına da onay verdi.

Muhalefet bunun sadece ABD'nin baskısıyla gerçekleştiğini iddia ediyor ve birçok siyasi mahkumun hala hapiste olduğuna dikkat çekiyor.Trump, Rodríguez'den "harika bir insan" ve "birlikte çok iyi çalıştığımız biri" diye bahsetti.

Rodríguez de telefon görüşmeleri yapıldığını kabul etti ve üslubun "nazik" ve "karşılıklı saygıya dayalı" olduğunu söyledi.Trump ayrıca Rodriguez'in içinde bulunduğu diplomatik çıkmazı da kabul etti.

Bir muhabir tarafından Maduro'nun hala meşru başkan olduğu yönündeki açıklamaları hakkında ne düşündüğü sorulduğunda, bunu şu sözlerle geçiştirdi: "Bence muhtemelen bunu söylemek zorunda."Artan baskıRodríguez, Trump'a karşı kışkırtıcı ifadeler kullanmaktan kaçındı.

Ancak ABD'den "ölümcül nükleer güç", "işgalci" ve "emperyalist" olarak bahsederek, ABD yayılmacılığına karşı Latin Amerika komünist muhalefetinde derin kökleri olan bir dil kullandı.Merkezi Karakas'ta bulunan Uluslararası Kriz Grubu adlı düşünce kuruluşunun kıdemli analisti Phil Gunson'a göre "Washington bu retoriğe devam etmesi gerektiğini anlamalı.

Bu, gerçek olmadığı bilinmesine rağmen Chavista projesindeki uyumu sürdürmenin bir yolu."Konuştuğumuz tüm uzmanlar ABD'nin Venezuela ve Rodríguez üzerindeki baskı ve tehdidinin gerçek olduğu konusunda hemfikir.Venezuelalı siyaset bilimci Ana Milagros Parra "ABD baskısı artabilir" diyor.

Parra'ya göre ABD'nin seçenekleri arasında Venezuela topraklarına daha fazla müdahale, daha fazla ekonomik yaptırım ve daha fazla petrol ablukası yer alabilir.Rodríguez solcu Chavismo tabanını mutlu etmek zorunda olsa da, bunlar toplumun yalnızca %15-20'sini temsil ediyor ve Maduro'yu hiçbir zaman desteklemeyen çok sayıda Venezuelalı var.İktidarda kaldığı 13 yıl boyunca Maduro'nun popülaritesi azaldı. 2024 seçimlerini kazanması, oylamaya hile karıştırıldığına dair yaygın uluslararası suçlamaların ardından sorgulanmaya başlandı.

Muhalefetin seçim gözlemcileri tarafından toplanan ve bağımsız olarak incelenen sayımlar, Maduro'nun %30'una karşılık kendi adaylarının oyların %67'sini kazandığını gösterdi.

Ancak yine de Maduro %53'lük bir zafer elde ettiğini iddia ederek göreve başladı.2014 yılından bu yana 7.9 milyondan fazla Venezuelalının ülkeyi terk etmesi ve 6.5 milyonunun BM tarafından mülteci sayılması, ülkeyi etkisi altına alan sivil ve ekonomik krizin boyutlarını gösteriyor.Sabatini'ye göre "Bu popüler bir hükümet değildi.

Venezuelalıların çoğu Maduro'nun görevden alınması konusunda daha iyimser".Rodríguez'in lehine olabilecek önemli bir faktör, uzun süredir sorunlarla boğuşan Venezuela ekonomisi için soluklanma vaadi.

Venezuela Finans Gözlemevi'ne göre ülkedeki enflasyon oranı dünyadaki en yüksek oran ve 2024 yılında Venezuelalıların %86'sı yoksulluk içindeydi.Venezuela'da gıda şaşırtıcı derecede pahalı. 2025'te yapılan bir araştırmaya göre 60 günlük üründen oluşan temel bir gıda alışverişi 527 dolara yakın.

Yıllardır süren hiperenflasyondan bunalan Venezuelalılar, ABD yatırımlarının krizi hafifleteceğini umuyor ancak ABD'nin şu ana kadar petrol endüstrisine odaklanmış olması nedeniyle, bu yatırımların ortalama bir işçiye ne kadar ve ne hızda yansıyacağı henüz belli değil.ColectivosDelcy Rodríguez aynı zamanda Maduro'ya sadık olan ordu içinde de zorlu bir denge kurmak zorunda.İçişleri Bakanı Diosdado Cabello büyük bir güce sahip ve Rodríguez ona temkinli yaklaşıyor.

Christopher Sabatini, "Cabello sadece son derece yozlaşmış bir ordunun ya da ulusal muhafızların değil, aynı zamanda adı verilen bir grup paramiliterin de tepesinde oturuyor.

Bunlar protestoları tehdit etmek için gönderilen şok birlikleri oldular" diyor. "Bu onun (Cabello'nun) özel ordusu gibi.

ABD'de başına 25 milyon dolar ödül konmuş durumda." BBC yorum için Cabello ile temasa geçti.

Bu ödül ABD'nin onu hedef tahtasına koyduğunu gösterse de, ikili yine de etkinliklerde birlikte görünerek huzursuz bir ittifak sergiliyor. "İyi polis-kötü polis oynadıklarına dair bir teori var" diye ekliyor Sabatini. "Güvenlik güçlerini korumak ve kendi tarafında tutmak için ona ihtiyacı olduğunu biliyor... ama yatırımcıları ve Trump yönetiminin çoğu unsurunu çekme ivmesine engel olmadıkları sürece, Cabello, Rodriguez'in amacına hizmet ediyor."Bu büyük dengeleme hareketine ve ABD'nin tüm gücüne rağmen, bazıları Rodríguez'in Trump karşısında ilk bakışta göründüğü kadar güçsüz olmadığını savunuyor.

Sabatini'ye göre Trump, dünyanın Maduro'nun görevden alınmasını bir başarı olarak görmesini istiyor."Trump Venezuela'nın yoluna devam ettiğini görmek istiyor, her şeyin yolunda gittiği söylemiyle çelişecek bir şey istemiyor.

Trump tabiri caizse petrolde kaos görmek istemiyor."(Yani) Trump üzerinde, çoğu insanın farkına varmadığı bir kozu var.

Rodríguez sadece ikincil bir ortak değil" diyor Sabatini."Bu Trump'ın istediğinden daha eşit bir ortaklık."Bölünmüş bir ulusABD yönetiminin kendi içindeki bölünmeler de Rodríguez'in elini güçlendirmiş olabilir.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun açık bir anti-komünist gündemi var ve Rodríguez'in hükümetinin devrildiğini görmek istediğine inanılıyor."Rubio... mutsuz olan muhalefetle düzenli olarak konuşuyor.

Hoşnutsuzluk sesleri yükseliyor" diyor Sabatini. "Rubio ve diğerleri erken seçim için bastıracak ama seçimlerin ne zaman yapılacağı Rodríguez'e bağlı."Venezuela'da işler ne kadar iyi giderse, seçimlere gitme olasılığı da o kadar artar.

Sabatini, "Ekonominin düzeldiğini görmek için beklemek istiyor, böylece potansiyel olarak aday olabilir ve kazanabilir" diye ekliyor.Gerçekten de bu pragmatizm Rodríguez'in siyasi DNA'sına işlemiş durumda. "Chavismo pragmatiktir.

Ana hedefi hayatta kalmak, gücü ve zenginliği korumaktır" diyor Phil Gunson.Ana Milagros Parra'nın dediği gibi: "Kırılmamak için eğiliyorlar."Öyle görünüyor ki bu, Trump'ın gücü karşısında bile Rodríguez'in tamamen güçsüz olmadığı anlamına geliyor.Habere Nicole Kolster Karakas'tan katkıda bulundu.Üstteki fotoğraf: Reuters ve Getty ImagesBu haber, BBC gazetecileri tarafından hazırlandı ve kontrol edildi.

Bir pilot proje kapsamında çevirisinde yapay zekadan da faydalanıldı.