Haber Detayı
Bir günlüğüne savaş susturuldu; Noel 1914 ve siper sofraları
1914 Noel’inde Batı Cephesi’nde silahlar sustu. Alman ve İngiliz askerleri siperlerden çıktı, rom ve çikolata takas etti hatta futbol oynadı. Ama bu kısa ateşkesin asıl hikayesi bir maçtan öte paylaşılan yiyeceklerden geçiyor! Çünkü savaşın ortasında bile insanlar önce sofra kurdu.
Temmuz 1914’te başlayan savaşın Noel’e kadar süreceğini kimse düşünmemişti.
Ama Aralık geldiğinde Batı Cephesi’nin çamurlu siperlerinde yüz binlerce asker donarak, aç kalarak ve korkarak bekliyordu.Evlerden cepheye kutular gönderildi.Britanya’da Prenses Mary’nin dağıttığı teneke kutuların içinde çikolata, tütün ve küçük bir not vardı.
Almanya’da askerler pipolar, subaylar sigara paketleri aldı.Fransa’da şarap üreticileri cepheye yüzlerce şişe gönderdi.
Cumhurbaşkanı Raymond Poincaré Paris’teki depoyu ziyaret ettiğinde, gazeteler 1.200 şişe şarabın cepheye hazırlandığını yazıyordu.Devletler önemli bir şeyi farkındaydı; moral de bir mühimmattı.
Ve moral çoğu zaman yenilebilir, içilebilir bir şeydi.SİPERLERDE YANAN ÇAM AĞAÇLARINoel arifesinde bazı Alman birlikleri siperlerin kenarına küçük çam ağaçları -Tannenbaum- yerleştirdi.
Mumlar yakıldı.
İlahiler söylendi.Karşı tarafta İngiliz askerleri de aynı ezgilere eşlik etti.Ertesi sabah, yani 25 Aralık 1914’te, Batı Cephesi’nin bazı noktalarında silahlar sustu.
Özellikle Britanya ve Alman birlikleri arasında kendiliğinden bir ateşkes başladı.Tarihe “Christmas Truce” olarak geçecek o an, askeri bir emirle değil, insan refleksiyle doğdu.
Askerler önce siperlerden çıktı ve ardından tokalaştı.Yanlarında getirdikleri şeyler silah değil, küçük hediyelerdi; rom, puro, çikolata.Savaşın ortasında bir tür ilkel sofra kuruldu.Kaynaklar, askerlerin birbirine içki ve sigara verdiğini, hatta bazı bölgelerde birlikte yemek yediğini anlatır.
O gün paylaşılan şey aslında bir anlığına insanlığın paylaşımıydı.
Tarih kitapları bu günü çoğunlukla futbol hikayesiyle hatırlar.
Gerçekten de Belçika’nın Wulvergem ve Fransa’nın Frelinghien bölgelerinde küçük “kickabout” maçları oynandığına dair mektuplar var.
Bu elbette büyük bir organizasyon değildi.
Birkaç askerin boş bir alanda topa vurmasıydı.
Ama sembol çok güçlüydü.
Mermi yerine top.
Siper yerine saha.
Düşman yerine rakip.Savaş, insanı en temel ihtiyaçlarına indirger; ısınmak, korunmak, doymak. 1914 Noel’inde paylaşılan şarap, çikolata ve rom, aslında bir mesajdı: “Ben de senin gibiyim.”Sofra, burada diplomatik bir araç haline geldi.
Askerlerin kendi mikro diplomasisi.
Bir tür siperler arası ikram kültürü.1914’ten sonra savaş uzadı.
Verdun, Somme, Ypres… Cepheler insanı taşlaştıran bir makineye dönüştü.
Komutanlar 1915’ten itibaren herhangi bir “kardeşleşmeye” kesin yasak getirdi.
Ama asıl neden başka bir şeydi!
Savaş uzadıkça insanlar karşısındakini yeniden insan olarak görmekte zorlanmaya başladı.BİR GÜNLÜK SOFRA1.
Dünya Savaşı yaklaşık 16 milyon insanın ölümüne yol açtı.
O büyük yıkımın içinde 25 Aralık 1914, sadece küçük bir parantezdi.Ama o parantez bize şunu hatırlatıyor; insan, en kanlı savaşın ortasında bile çam ağacı diker, mum yakar, şarkı söyler ve mümkünse bir şey ikram eder.Yaşları alıp büyüsek de, içimizdeki o çocuk "keşke" diyor.
Bundan sonra şu savaşlar hiç olmasa; hep kurulsa o büyük büyük sofralar.
Keşke...Odatv.com
