Kolesterolde 'Mucize Bitkisel Kür' Aldatmacası

Son yıllarda polikliniklerde ilginç bir tabloyla karşılaşıyoruz: Hastalarımızın elinde tahlil sonuçlarından çok, internetten indirilen “bitkisel kür” listeleri var.

Özellikle reyting kaygısıyla hazırlanan bazı televizyon programlarında ve sosyal medyada, kolesterol ilaçları “zehir”, bitkisel karışımlar ise “mucize” gibi sunulabiliyor.Bu yaklaşım, toplum sağlığı açısından ciddi bir dezenformasyon dalgasına dönüşmüş durumda.Medyatik Takviyeler Neden Bu Kadar Popüler?İnsan psikolojisi kısa ve zahmetsiz çözümleri sever. “Bir bardak çayla kolesterolü düşürmek” fikri, düzenli egzersiz yapmaktan veya her gün ilaç kullanmaktan daha cazip gelir.Ancak tıpta kararlar:Umutla değil,Reytingle değil,Bilimsel kanıtla verilir.Popüler söylem ile bilimsel gerçek çoğu zaman aynı şey değildir.Medya ve “Mucize Bitki” Tuzağı1.

Abartılı İddialarBir bitkinin laboratuvar ortamında (hücre kültüründe) ya da hayvan deneylerinde olumlu sonuç göstermesi, insanlarda kalp krizi riskini azalttığı anlamına gelmez.“Kolesterolü bitiriyor” ifadesi bilimsel değil, pazarlama dilidir.2.

Yan Etkilerin Gizlenmesi“Doğal olan zararsızdır” algısı yanlıştır.

Kontrolsüz kullanılan bazı bitkisel ürünler:Karaciğere zarar verebilirKan sulandırıcılarla etkileşime girebilirKolesterol ilaçlarının etkisini bozabilirTıpta “doğal” olmak güvenli olmak demek değildir.3.

Zaman KaybıKolesterol sessiz ilerler.

Damar içindeki plak oluşumu yıllarca belirti vermeyebilir.Bu süreçte tıbbi tedaviyi bırakıp bitkisel kürlere yönelmek:Kalp kriziİnmeGeri dönüşü olmayan damar hasarı riskini artırabilir.Bitki mi, İlaç mı?

Aradaki UçurumBazı bitkilerin (örneğin zerdeçal, enginar yaprağı, zencefil) lipid metabolizması üzerinde olumlu etkileri olabilir.

Ancak burada kritik fark şudur:1.

Kanıt Düzeyi FarkıKolesterol düşürücü ilaçlar (özellikle statinler):On binlerce hastada test edilmiştirKalp krizi riskini azalttığı gösterilmiştirÖlüm oranlarını düşürdüğü bilimsel olarak kanıtlanmıştırBitkisel takviyelerin çoğu ise:Küçük hasta gruplarında denenmiştirUzun dönem sonuçları ve yan etkileri belirsizdir2.

Standardizason Sorunuİlaçta:Miligram düzeyinde net doz vardır ve bilimsel olarak onaylanmıştır.

Yan etkiler belirtilir.Aktardan alınan üründe ise:Etken madde miktarı ve nereden toplandığı bilinmezHasat zamanı değişkendirSaklama, taşıma ve üretim koşulları belirsizdir.

Yan etkileri de bilinmezBu durum tıbbi güvenilirlik açısından ciddi bir farktır.3. “Doğalsa Zararsızdır” EfsanesiTıbbın en tehlikeli yanılgılarından biridir.Kontrolsüz bitkisel kullanım:Karaciğer enzimlerini yükseltebilirİlaç etkileşimi yaparak bazı ilaçların etkisini azaltıp, bazılarını artırabilir.Tedaviye zarar verebilirBazen bitkilerin zararı, tedavi etmeye çalıştığımız kolesterolden daha ağır olabilir.Bitkilerin Gerçek Yeri Nedir?Bitkiler tamamen etkisiz değildir.

Ancak doğru konumlandırılmalıdır.Tamamlayıcı RolDoktor kontrolündeki tedavinin yanında, sağlıklı beslenme ve egzersizle birlikte küçük bir destek olabilirler.Mutfak Kültürü OlarakZerdeçalı kapsül olarak değil, yemeklerde kullanmakZencefili çorbalara eklemek, enginarı sofraya koymak en güvenli ve en mantıklı yaklaşımdır.Tıbbi Tedavi Bir “Seçenek” DeğildirÖzellikle şu gruplarda ilaç tedavisi hayati önemdedir:Diyabet hastalarıYüksek kardiyovasküler risk taşıyanlarDaha önce kalp krizi geçirenlerDamarlarında plak saptanan hastalarBu kişilerde ilacı bırakıp bitkisel kürlere yönelmek, bilimsel olarak ciddi risk oluşturur.SonuçDeğerli okurlar, sağlığınız bir televizyon programının reyting malzemesi değildir.Ekranda yüksek sesle konuşanlar değil, sessiz ama güçlü bilimsel veriler hayat kurtarır.Kolesterol yönetiminde rehberiniz:Sosyal medya fenomenleri değilKomşu tavsiyesi değilİnternet listeleri değilSizin risk faktörlerinizi bilen hekiminiz olmalıdır.Unutmayın:Mutfaktaki baharatlar sağlığınızı destekleyebilir.Ama damarlarınızı koruyan şey bilimsel tedavidir.Sağlıklı günler dilerim.Sorularınız için:Instagram: @dr.bayramyildiz