Havayolu şirketlerini dolandıran eski DJ'in cezası açıklandı

Dünyanın önde gelen havayolu şirketlerine on binlerce sahte uçak parçası satan eski bir DJ, İngiltere’de yaklaşık beş yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Küresel havacılık tedarik zincirindeki büyük bir zafiyeti ortaya çıkaran skandal, sektör genelinde güvenlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.

İngiltere’de görülen davada, 38 yaşındaki Jose Alejandro Zamora Yrala’ya dört yıl sekiz ay hapis cezası verildi.

Mahkeme kayıtlarına göre Zamora, kullanılmış ya da işlevini yitirmiş 60 binden fazla uçak parçasını sahte belgelerle “yeni üretilmiş ve uçuşa uygun” gibi göstererek satışa sundu.

İngiltere Ağır Dolandırıcılık Ofisi (SFO), Zamora’nın yaklaşık dört yıl süren faaliyetleri boyunca dünya genelinde 50 şirketi dolandırdığını ve kamu güvenliğini riske attığını açıkladı.

Sahte parçaların, aralarında Delta Air Lines, United Airlines, Southwest, Ryanair, Virgin Australia ve Ethiopian Airlines’ın da bulunduğu çok sayıda havayolu şirketinin uçaklarında tespit edildiği bildirildi.

Parçalar ağırlıklı olarak, Boeing 737 ve Airbus A320 ailesi uçaklarda kullanılan CFM56 motorları için pazarlanıyordu.

Bu motorlar, GE Aerospace ile Fransız Safran ortaklığında üretiliyor.

DOLANDIRICILIK YILLARCA FARK EDİLMEDİ 2019 yılında başlayan sahtecilik faaliyetlerinin dört yılı aşkın süre fark edilmediği belirtildi.

Zamora’nın İngiltere’nin Surrey bölgesindeki ev ofisinden yürüttüğü operasyon kapsamında 276 fatura düzenlediği ve yaklaşık 7,7 milyon sterlin gelir elde ettiği kaydedildi.

Yetkililere göre bu gelirin yüzde 90’ı dolandırıcılık yoluyla sağlandı.

Soruşturmacılar, toplam maddi zararın 40 milyon sterline yaklaştığını ancak bu rakamın yalnızca bildirilen maliyetleri kapsadığını ifade etti.

Venezuela’nın başkenti Caracas doğumlu olan Zamora’nın, İngiltere’ye taşındıktan sonra küçük havacılık firmalarında çalışarak sektör deneyimi edindiği aktarıldı.

Aynı dönemde Londra’daki kulüplerde “Santa Militia” adıyla DJ’lik yaptığı belirtildi.

Soruşturmaya göre Zamora, gerçek hava uygunluk sertifikalarını küçük değişikliklerle yeniden düzenledi, ilerleyen dönemde ise tamamen sahte belgeler üretmek için bir grafik tasarımcıyla çalıştı.

Ayrıca şirketini meşru göstermek amacıyla sahte çalışan profilleri oluşturduğu ve müşterilerle bu kimlikler üzerinden yazıştığı ortaya çıktı.

SKANDAL TAP PORTUGAL SAYESİNDE ORTAYA ÇIKTI Dolandırıcılık, 2023 yılında TAP Portugal’ın bir sertifika örneğini motor üreticisi CFM International’a göndermesiyle gün yüzüne çıktı.

CFM’nin belgede imzası bulunan kişinin şirket çalışanı olmadığını bildirmesi üzerine küresel çapta inceleme başlatıldı.

Bunun ardından birçok havayolu şirketi uçaklarını geçici olarak yere indirirken, düzenleyici kurumlar güvenlik uyarıları yayımladı.

GE Aerospace’in kendi fabrikalarında dahi sahte parçalar bulunduğu kaydedildi.

Amerikan Havayolları’nın tedarikçileri aracılığıyla aldığı parçalar arasında sahte ürünlerin bulunduğu, 28 motorda sorun tespit edildiği ve şirketin yaklaşık 30 milyon dolar ek maliyetle karşılaştığı belirtildi.

EV BASKININDA DİKKAT ÇEKEN ARAMALAR Aralık 2023’te yapılan ev baskınında Zamora’nın telefonunda, “PDF üzerinde yapılan değişiklik nasıl gizlenir?” ve “uçak parçası sertifikası sahteciliği” gibi aramaların bulunduğu ortaya çıktı.

Zamora, sorgulamada sorulara yanıt vermedi ancak verdiği yazılı ifadede sahte sertifikalardan sorumlu olduğunu kabul etti.

Geçen yıl aralık ayında “dolandırıcılık amacıyla ticari faaliyet yürütme” suçunu kabul eden sanığın cezası, erken itiraf ve sabıkasız olması nedeniyle 10 yıldan daha düşük seviyede belirlendi.

İngiltere Ağır Dolandırıcılık Ofisi, olayın yalnızca mali kayıplara yol açmadığını, aynı zamanda havayolu sektörüne yönelik güveni de zedelediğini vurguladı.

Yetkililer, havacılıkta hâlâ yaygın olarak kullanılan kâğıt tabanlı parça takip sistemlerinin benzer risklere açık olduğuna dikkat çekti.