Bilim açıkladı: Antarktika’daki Kan Şelaleleri’nin 100 yıllık sırrı çözüldü

Bilim insanları Antarktika'daki Kan Şelaleleri ile ilgili yüzyılı aşkın süredir devam eden gizemi aydınlattı.

Yapılan son araştırma kırmızı renkli su akıntısı ile üzerindeki buzulda meydana gelen seviye düşüşü arasında doğrudan bir bağlantı olduğunu ortaya koyuyor.

Buzların Arasındaki Sır Kan Şelaleleri, Doğu Antarktika'daki McMurdo Kuru Vadileri bölgesinde yer alan Taylor Buzulu'nun ucunda bulunuyor.

Bu sıra dışı doğa olayı ilk kez 1911 yılında Terra Nova Seferi sırasında Avustralyalı jeolog Thomas Griffith Taylor tarafından keşfedildi.

Bembeyaz buzulların ortasında adeta kanı andıran koyu kırmızı bir akıntının görülmesi uzun yıllar boyunca hem bilim insanlarını hem de kaşifleri şaşkınlığa uğrattı.

Koyu kırmızı rengin bilimsel açıklaması nedir?

Araştırmalara göre Kan Şelaleleri'ni oluşturan sıvı, buzulun altında hapsolmuş demir açısından zengin tuzlu sudan kaynaklanıyor.

Buzulun ağırlığı ve yavaş hareketi bu suyu zaman zaman yüzeye doğru itiyor.

Yüzeye çıkan su, oksijenle temas ettiğinde oksitleniyor ve pas rengini andıran kırmızı bir tona bürünüyor.

Ardından buzla kaplı Bonney Gölü'nün Batı Lobu'na doğru akıyor.

BUZ NEFES ALIP VERİYOR Louisiana Eyalet Üniversitesi'nden jeobilimci Peter T.

Doran ve ekibi buzul yüzeyindeki değişim ile tuzlu su çıkışı arasında dikkat çekici bir bağlantı tespit etti.

Ekip, birkaç hafta boyunca buzul yüzeyinin yaklaşık 0,6 inç (1,5 santimetre) çöktüğünü, ardından yeniden eski seviyesine döndüğünü gözlemledi.

Aynı dönemde buzulun ileri doğru hareket hızının yaklaşık yüzde 10 oranında azaldığı belirlendi.

Bu durum, buzulun adeta 'nefes alıp verdiğini' düşündürüyor.

Veriler tek tek analiz edildi Eylül 2018'de GPS cihazları, zaman atlamalı kamera görüntüleri ve göldeki sıcaklık sensörlerinden elde edilen veriler birlikte analiz edildi. 19 Eylül 2018'de yüzeyde yeni kırmızı lekelenmelerin başladığı ve lekenin giderek genişlediği kaydedildi.

Aynı süreçte gölün derinliklerinde basınç ve sıcaklık değişimleri ölçüldü.

Bu eş zamanlı veriler, suyun buzul altındaki basınç değişimi sonucu yüzeye çıktığını güçlü biçimde destekledi.

Buzul Altında Gizli Bir Dolaşım Newsweek'de yer alan habere göre bilim insanlarına göre buzulun altında hava geçirmez biçimde kapalı kanallar bulunuyor.

Yüksek basınç altında hapsolan tuzlu su, basınç kritik seviyeye ulaştığında ani boşalmalarla dışarı çıkıyor.

Bu boşalma, buzul altındaki su basıncını düşürüyor.

Basınç azalınca buzul yüzeyi alçalıyor ve hareket hızı geçici olarak yavaşlıyor.

Yani Kan Şelaleleri yalnızca görsel bir doğa olayı değil aynı zamanda buzulun iç dinamiklerinin dışa yansıması.

İklim değişikliğinin sessiz işaretleri mi?

Araştırmacılar düzenli ve yüksek frekanslı buzul ve göl izleme çalışmalarının sürdürülmesinin büyük önem taşıdığını vurguluyor.

Uzun vadeli çevresel değişimlerin özellikle iklim değişikliğinin bu tür tuzlu su boşalmalarının sıklığını ve büyüklüğünü etkileyebileceği düşünülüyor.

Kan Şelaleleri, Antarktika'nın donmuş yüzeyinin altında hâlâ hareketli ve karmaşık bir sistem bulunduğunu gösteriyor.

Buzların arasından sızan bu kırmızı akıntı aslında gezegenin en soğuk kıtasında bile doğanın durmadan işlediğinin kanıtı sayılabilir.