Ramazan'da ucuz et oyunu; eş-dost topluyor, rafta kalmıyor

Ramazan ayına özel sabit fiyat uygulaması sürerken, kampanyalı kırmızı et ve tereyağı ürünlerine erişim birçok mağazada zorlaştı.

İddiaya göre bazı kasap ve restoran işletmeleri, kişi başı kota uygulamasını dolanmak için yakınları ve çalışanları aracılığıyla toplu alım yapıyor.

Bu durum, devlet destekli kampanyanın hedef kitlesi olan vatandaşın ürüne ulaşmasını güçleştiriyor.

Et ve Süt Kurumu desteğiyle ve Perakendeciler Derneği (PERDER) üyesi yerel zincir marketlerde uygulanan sabit fiyat politikası, özellikle dar gelirli vatandaşın bütçesini korumayı amaçlıyor.

Ancak sahadaki tablo farklı.

Market çalışanlarının verdiği bilgiye göre kampanyalı et ürünleri mağaza açıldıktan kısa süre sonra tükeniyor.

Sabah saatlerinde oluşan yoğunluk, reyonların birkaç saat içinde boşalmasına yol açıyor.

Gün içinde alışverişe gelen vatandaşlar ise çoğu zaman boş dolaplarla karşılaşıyor. “Etin yüzde 10’u bile vatandaşa gitmiyor” Bir yerel zincirin kasap reyonunda görev yapan çalışan durumu şöyle özetliyor: “Etler gelir gelmez tükeniyor.

Ancak vatandaşa giden kısmı yüzde 10’u bile değil.

Ya kasap ya restoran çalışanları gelip etleri topluyor.

Normalde kişi başı iki kilogram sınır var ama yakınlarını gönderiyorlar.

Hepsi birbirini tanıyor.

Biz de biliyoruz ama yapacak bir şeyimiz yok.” Sektör temsilcilerine göre bazı işletmeler kampanyalı ürünü doğrudan satın almak yerine eş, dost ya da çalışanları üzerinden temin ediyor.

Bu yöntemle kişi başı kota uygulaması fiilen etkisiz hale geliyor.

Uygun fiyatla alınan ürünler ya serbest piyasa fiyatından yeniden satılıyor ya da restoran mutfağında kullanılıyor.

Fiyat sabitleme politikası resmi olarak devam etse de, arzın sınırlı olması ve Ramazan döneminde talebin artması sistemi zorlayan temel faktörler arasında gösteriliyor.

Market yöneticileri ise kendilerine tahsis edilen ürün miktarının planlama dahilinde gönderildiğini ve ek sevkiyat yapılmadığında reyonların hızla boşaldığını belirtiyor.

Çözüm önerisi: Kimlik bazlı satış Uzmanlar, uygulamanın amacına ulaşabilmesi için denetim ve izleme mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Öne çıkan öneriler arasında kimlik bazlı satış sistemi, günlük kota takibinin merkezi veriyle izlenmesi, zincir marketler arası entegre kontrol mekanizması, denetim sıklığının artırılması yer alıyor.

Özellikle talebin zirve yaptığı Ramazan döneminde, sınırlı arz üzerinde oluşan baskı kampanyanın etkinliğini azaltabiliyor.

Bu da kamuoyunda “ürün var ama ulaşılamıyor” algısını güçlendiriyor.

Kampanya raflarda devam ediyor; ancak sahadaki uygulamanın hedeflenen sosyal faydayı ne ölçüde sağladığı, denetim ve takip sistemlerinin etkinliğine bağlı görünüyor.