Türkiye gıdayı çöpe atıyor: 46 milyar TL’lik son tarih yanılgısı

Türkiye’de her yıl milyarlarca liralık gıda, yalnızca üzerindeki tarih etiketinin yanlış anlaşılması nedeniyle çöpe gidiyor.

Temel İhtiyaç Derneği (TİDER) Başkanı Hande Tibuk, son kullanma tarihi ile tavsiye edilen tüketim tarihi arasındaki farkın bilinmemesinin devasa bir ekonomik kayba yol açtığını belirterek, yıllık israfın 46 milyar TL’yi aştığını vurguladı.

Verilere göre Türkiye’de her yıl yaklaşık 26 milyon ton gıda çöpe atılıyor.

Tarladan sofraya yaşanan kayıpların yanı sıra, israfın önemli bir bölümü “güvenli” ve hâlâ tüketilebilir durumdaki ürünlerin tarih etiketleri nedeniyle çöpe gönderilmesinden kaynaklanıyor.

Avrupa’da çöpe giden gıdanın yüzde 10-15’i kavram karmaşasından doğarken, Türkiye’de bu bedelin 46 milyar TL’nin üzerinde olduğu tahmin ediliyor.

SKT ile TETT karışıyor TİDER Başkanı Hande Tibuk, son kullanma tarihi (SKT) ile tavsiye edilen tüketim tarihi (TETT) kavramlarının karıştırılmasının hem aile bütçesine hem de ülke ekonomisine ağır zarar verdiğini söyledi.

Tibuk’a göre bir gıdanın bozulma hızı, içerdiği su oranıyla doğrudan ilişkili.

Su oranı yüksek olan et, süt, yumurta ve balık gibi hayvansal ürünlerde SKT hayati önem taşıyor ve bu tarih geçtikten sonra tüketim sağlık açısından riskli hale geliyor.

Ancak makarna, konserve ve kuru gıda gibi ürünlerde TETT kalite önerisi niteliğinde.

Uygun koşullarda saklanmış ve duyusal olarak bozulmamış ürünler, bu tarihten sonra da tüketilebiliyor. “Taze olsun” takıntısı israfı büyütüyor Tibuk, tüketicilerin raflarda en ileri tarihli ürünü arama eğiliminin de zincirleme bir israfa yol açtığını ifade etti.

Tarihi yaklaşan binlerce ürün, tercih edilmediği için perakende zincirlerinde doğrudan çöpe gidiyor.

Türkiye’de kişi başı yıllık gıda israfı yaklaşık 100 kilograma ulaşmış durumda.

İsraf yalnızca evlerle sınırlı değil.

Hizmet sektöründe açık büfe ve büyük tabak kültürü de ciddi kayıplara neden oluyor.

Büyük tabakların psikolojik olarak daha fazla doldurulduğunu belirten Tibuk, porsiyon kontrolünün israfla mücadelede kritik rol oynadığını söyledi.

SKT ve TETT nedir?

Son Kullanma Tarihi (SKT / STT): Özellikle et ve süt ürünleri gibi riskli gıdalarda güvenlik sınırıdır.

Bu tarih geçtikten sonra ürün tüketilmemelidir.

Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT): Raf ömrü uzun ürünlerde kalite göstergesidir.

Uygun şartlarda saklanmış ve bozulma belirtisi göstermeyen ürünler bu tarihten sonra da tüketilebilir.