Haber Detayı
Devlet nedir? (4)
Liberal felsefeden doğmuştur ve bu nedenle “liberal teori” olarak anılır.
RAKİP DEVLET TEORİLERİ: PLÜRALİST (ÇOĞULCU) DEVLET Liberal felsefeden doğmuştur ve bu nedenle “liberal teori” olarak anılır.
Buna göre birey ön planda, devlet ikinci plandadır.
Devletin ana görevi de toplumda bir “hakemlik” vazifesi gütmektir.
Devlet, tarafsız bir şekilde hakemlik görevinde bulunursa o zaman ortak iyiyi sağlama yolunda çalışmış olur.
Mülkiyet temelli devleti esas alır.
Sermaye ve üretime devlet karışmaz.
Devletin olmadığı yerde bireyler birbirlerini istismar edebilir.
John Locke , bu durumu “Nerede kanun yoksa orada özgürlük de yoktur” diyerek açıklamıştır.
Buna rağmen devlet de bireyleri istismar edebilir.
Buna önlem olarak anayasal düzen ortaya çıkar.
Thomas Hobbs ise devlet olmazsa kaosun ortaya çıkacağını söylemiş ve vatandaşların mutlakiyetçilik ile kaos arasında bir tercih yapmaları gerektiğini belirtmiştir.
Toplum açısından plüralist devlet, liberal demokrasilerde iktidarın yaygın ve eşit bir biçimde dağılmasıdır.
Devlet açısından ise muhtelif tüm sosyal grupların siyaseti etkilemesine açık bir düzendir.
Devlet hiç kimsenin tarafını tutmaz, kendi çıkarı da yoktur.
Bu sistemin eleştirilen tarafı, devletin koruma için çok güçlü hale gelmesinin, ileride ekonomiye müdahale etmesine sebep olabilecek olmasıdır.
KAPİTALİST DEVLET Temel olarak bir sınıfın diğer sınıflar üzerinde hâkimiyet sağladığı devlet teorisidir.
Buna göre toplumun, ekonomik yapısıyla birlikte analiz edilmesi gerekir.
Devlet ise sınıf sisteminden doğar ve sınıf sistemine dayanır; sosyal hayatın gerçek dayanağı olan altyapının koşullandırdığı üstyapının vücut bulmuş halidir.
Kapitalist sistem bir siyasal araç olarak devleti meydana getirmiştir.
Devlet bağımsız bir yapı değildir.
Ekonomik iktidara, yani kapitalist sisteme hizmet eder.
Neo Marksistlerden Antonio Gramci, Marx ’ın düşüncelerine “hegemonya” kavramını getirmiştir.
Burjuvanın hegemonyasında devlet önemli bir araçtır.
Bu hegemonya ise sadece ekonomiyle değil, düşünce ve inançları kabul ettirebilmekle ilgilidir.
LEVİATHAN DEVLET Kendi kendine hizmet eden ve kendisini geliştiren bir canavar gibidir Leviathan devlet.
Bu yaklaşım yeni sağcılara ve neoliberallere aittir.
Onlar için devlet, bireyi kısıtlayan ve ekonomik özgürlüğü tehdit eden; plüralistlerin hakem devlet öngörüsünün aksine her şeye müdahale eden bir “dadı” dır.
Bu yaklaşımın merkezinde, devletin toplumunkinden ayrı çıkarları olduğu düşüncesi yatar.
Yeni sağcı düşünürler, devletlerin 20. yüzyıldaki müdahaleci eğilimlerinin sebebinin, kapitalizme denge getirerek sınıf çatışmasını çözmeyi ve istikrarı sağlamak değil, kendi amaçları ve iç dinamikleri olduğunu söyler.
ATAERKİL (PATRİARKAL) DEVLET Feministlerin bakış açısıyla ortaya çıkmıştır.
Fakat feminizmin sistematik bir devlet teorisi yoktur.
Liberal feministler plüralist devlet görüşünü benimser.
Böylece toplumsal cinsiyete ilişkin eşitliğin reformlarla çözebileceğini söylerler.
Kadınların oy hakkının olmadığı zamanlarda devletin ataerkil olduğunu ama yine de bu eşitsizliği çözebileceğini kabul ederler.
Devlet müdahaleciliği ise bu eşitsizliği çözmede bir araç olarak kullanılabilir.
Radikal feministler devlete karşı olumsuz yaklaşır.
Devlet iktidarının ataerkil bir baskıyı yansıttığını düşünürler.
Ayrıca Marksistlerle radikal feministler arasında belli noktalarda görüş birliği vardır.
Her iki grup da devletin kendine özel çıkarları olduğu fikrini reddeder.
Fakat Marksistler devleti iktisadi bağlamda açıklarken feministler ataerkil aile yapısının neden olduğu toplumsal cinsiyet eşitsizliğiyle açıklar.
Feministler için devlet “erkekler tarafından, erkekler için” yönetilmektedir.
Kadının “ev hanımı, anne” konumuna indirgendikçe devletin ataerkil yapısı sürmeye devam eder.
Devlet, kadınları kamusal alana soksa bile bu eylem “bakım meslekleri” grubundaki mesleklerle sınırlandığı sürece kadınlar, devlete daha bağımlı hale gelecektir.
Böylece kadınlar “yedek emek ordusu” olacaktır.
