Afganistan'ın askeri gücü nedir? Afganistan ordusu dünyada kaçıncı sırada?

Afganistan, askeri kapasitesi söz konusu olduğunda klasik güç parametreleriyle açıklanması zor, kendine özgü bir örnek sunuyor. 2021 sonrası dönemde ABD ordusundan kalan yaklaşık 80 bin zırhlı araç ve hafif silah envanteriyle teknik kapasitesini artıran ülke, 150 bin kişilik savaşçı gücüyle sahada varlık gösteriyor.

Peki, Afganistan'ın askeri gücü nedir?

Afganistan ordusu dünyada kaçıncı sırada?

Detaylar...

AFGANİSTAN'IN ASKERİ GÜCÜ NEDİR?

Afganistan'ın askeri kapasitesi, klasik anlamda konvansiyonel savaş gücünden ziyade asimetrik harp kabiliyeti, coğrafi avantaj ve uzun süreli direniş geleneği üzerinden şekillenmektedir. 2021 sonrası dönemde ülke, ABD ordusunun çekilmesinin ardından geride bıraktığı yaklaşık 80 bin zırhlı araç ve hafif silah envanteri ile mevcut askeri donanımını niceliksel olarak artırmıştır.

Bu gelişme, Afganistan'ın kara unsurları açısından belirli bir teknik kapasiteye ulaşmasını sağlamıştır.Bugün itibarıyla Afganistan'ın yaklaşık 150 bin kişilik askeri gücü, büyük ölçüde gerilla savaşı tecrübesine sahip savaşçılardan oluşmaktadır.

Bu yapı, düzenli ordu doktrininden çok, düzensiz harp ve esnek operasyon kabiliyeti üzerine kuruludur.

Hafif silah gücünün yoğunluğu ve zırhlı araç sayısındaki artış, iç güvenlik ve sınır hattı kontrolünde avantaj sağlamaktadır.

Ancak hava gücü bakımından tablo daha sınırlıdır.

Afganistan, elindeki sınırlı sayıda helikopterle bölgesel hava üstünlüğüne sahip ülkelerle — örneğin Pakistan'ın jet filosu karşısında — denge kurmaya çalışmaktadır.Modern Afgan askeri yapısı, yüksek teknolojiye dayalı bir savaş makinesinden ziyade, zorlu coğrafyada hayatta kalma ve yıpratma stratejisi üzerine kuruludur.

Ülkenin dağlık arazi yapısı, dar geçitleri ve ulaşılması güç kırsal bölgeleri, askeri savunma konseptinin doğal bir parçası haline gelmiştir.

Bu nedenle Afganistan'ın askeri gücü değerlendirilirken yalnızca envanter sayıları değil, savaş tecrübesi ve arazi avantajı da dikkate alınmalıdır.Afganistan sıklıkla "imparatorlukların mezarlığı" olarak anılmaktadır.

Bu ifade, tarihsel süreçte büyük güçlerin Afgan topraklarında kesin bir askeri zafer elde edememiş olmasına dayanmaktadır.

Nitekim ne Britanya İmparatorluğu, ne Sovyetler Birliği ne de Amerika Birleşik Devletleri Afganistan'da kalıcı ve mutlak bir hâkimiyet kurabilmiştir.

AFGANİSTAN ORDUSU DÜNYADA KAÇINCI SIRADA?

Afganistan, 2025 Askeri Güç Sıralaması (MPR) verilerine göre dünyada 55. sırada yer almaktadır.

Bu sıralama, askeri personel sayısı, kara-hava-deniz unsurları, lojistik kapasite ve operasyonel sürdürülebilirlik gibi kriterler temel alınarak oluşturulmaktadır.Ancak burada dikkat çekici bir ayrım bulunmaktadır: MPR sıralaması, tarihsel direniş başarısından ziyade mevcut konvansiyonel savaş kapasitesini ölçmektedir.

Afganistan'ın iki yüzyılı aşan direniş geleneği, sıralamada doğrudan üst basamaklara taşınmasını sağlamamaktadır.

Çünkü endeks, büyük güçleri yıpratma başarısından çok, teknolojik üstünlük, hava kuvvetleri kapasitesi ve donanma gücü gibi kriterleri esas almaktadır.Dolayısıyla Afganistan ordusunun dünyadaki konumu, tarihsel itibarı ile mevcut askeri teknolojik kapasitesi arasında belirgin bir fark barındırmaktadır.

TARİHSEL MİRAS: SAVUNMA DİRENİŞİNDE YENİLMEZ BİR ÜLKE Afganistan'ın askeri kimliği, modern dönemden çok daha önce şekillenmiştir.

Ülkenin "fethedilemez" olarak anılmasının temel nedeni, kendisinden askeri ve teknolojik olarak üstün güçleri uzun vadede yıpratma konusundaki başarısıdır.Birinci İngiliz-Afgan Savaşı (1839–1842)First Anglo-Afghan War sırasında Britanya İmparatorluğu, Kabil'den geri çekilirken yaklaşık 16 bin kişilik kuvvetinin neredeyse tamamını kaybetmiştir.

Bu savaş, Afgan direnişinin tarihsel hafızasında önemli bir dönüm noktasıdır.İkinci İngiliz-Afgan Savaşı (1878–1880)Second Anglo-Afghan War sonunda Britanya dostane bir yönetici atamayı başarmış olsa da Afgan halkını tam anlamıyla kontrol altına alamamış ve askeri varlığını sürdürülebilir kılamamıştır.Üçüncü İngiliz-Afgan Savaşı (1919)Third Anglo-Afghan War, Afganistan'ın sürpriz saldırısıyla başlamış ve İngiltere'nin Treaty of Rawalpindi aracılığıyla ülkenin tam bağımsızlığını tanımasıyla sonuçlanmıştır.Sovyet-Afgan Savaşı (1979–1989)Soviet-Afghan War boyunca Sovyetler Birliği, yüksek ateş gücüne ve geniş askeri kapasitesine rağmen Afgan mücahitleri karşısında ciddi kayıplar vermiştir.

On yıl süren savaşın ardından geri çekilmek zorunda kalmış, bu süreç Sovyet sisteminin çözülme dönemine denk gelmiştir.ABD-NATO İşgali (2001–2021)War in Afghanistan olarak bilinen süreçte, ABD öncülüğündeki koalisyon güçleri yirmi yıl boyunca Afganistan'da kalmıştır.

Ancak uzun süren isyan hareketleri ve sürdürülebilirlik sorunları sonucunda ABD geri çekilmiş, Taliban ülke yönetimini yeniden ele geçirmiştir.

Böylece Afgan direnişi, son iki yüzyılda üçüncü büyük küresel gücü de sahadan çekilmeye zorlamış olmuştur.