Ortadoğu'da artan gerilime dünyadan tepkiler: BM Güvenlik Konseyi toplanıyor

ABD ve İsrail'in İran'a düzenlediği eş zamanlı hava harekatının ardından dünyadan çatışmalara dair açıklamalar geliyor.

İngiltere, Fransa ve Almanya ortak bir açıklama yayımlayarak İran'ın "bölgedeki ülkelere yönelik saldırılarını en sert şekilde kınadıklarını" söyledi.

Saldırıya katılmadıklarını belirten ülkeler, ABD, İsrail dahil olmak üzere "uluslararası ortaklarla yakın temas halinde" olduklarını söyledi.

Üç ülke, İran'ı "nükleer programına son vermeye, balistik füze programını kısıtlamaya, bölgede istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerinden vazgeçmeye, kendi halkına karşı uyguladığı korkunç şiddet ve baskıyı durdurmaya" çağırdı.İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Tahran'ın "silah programından vazgeçip, İran halkına uyguladığı şiddet ve baskıyı durdurarak" müzakere masasına geri dönebileceğini söyledi.

Starmer, İngiltere'nin bölgede savunma kabiliyetlerini arttırdığını belirterek, "Kuvvetlerimiz aktif durumda ve koordineli bölgesel savunma operasyonlarının bir parçası olarak bugün İngiliz uçakları gökyüzünde" dedi.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi acil toplantı yapacağını duyurdu.

Türkiye saati ile gece yarısı toplanacak toplantı için talep Bahreyn, Kolombiya, Çin, Rusya ve Fransa'dan geldi.

BM Genel Kurul Başkanı Annalena Baerbock "Ortadoğu'daki son derece tehlikeli askeri tırmanışı kınıyorum" dedi.

Baerbock, ABD, İsrail ve İran'ı "gerilimi azaltmaya, komşu ülkeleri çatışmaya sürüklememeye ve diplomasi ve müzakereye geri dönmeye" çağırdı.

Baerbock, ülkeleri "bir devletin toprak bütünlüğüne, siyasi bağımsızlığına karşı güç tehdidinden veya güç kullanımından, BM amaçlarıyla örtüşmeyecek şekilde hareket etmekten kaçınmaya" çağırdı.

BM Genel Kurul Başkanı, "İran'ın nükleer programı, bölgesel faaliyetleri ve insan hakları ihlalleriyle ilgili ciddi endişeler, BM Şartı ve uluslararası hukuka uygun olarak ele alınmalıdır" dedi.

Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen tarafları "azami itidal göstermeye" çağırdı.

Leyen, İran'ın "katil rejimine" karşı "kapsamlı yaptırımlar" uyguladıklarını hatırlatarak "Tüm tarafları sivilleri korumaya ve uluslararası hukuka tam olarak saygı göstermeye çağırıyoruz" dedi.

Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, "Ortadoğu'daki son gelişmeler çok tehlikeli" diyerek, "İran'ın balistik füze ve nükleer programları ile silahlı gruplara verdiği destek, küresel güvenliğe ciddi bir tehdit oluşturuyor" diye ekledi.Kallas ayrıca, AB'nin Aspides misyonunun Kızıldeniz'de "yüksek alarmda" olduğunu ve deniz koridorunun açık kalmasına yardımcı olmaya hazır olduğunu belirtti.Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarından ve İran'ın misillemelerinden "üzüntü" duyduğunu belirterek "itilaf" çağrısı yaptı.

Sivillerin çatışmalarda en büyük bedeli ödediğini belirten Türk "Tüm tarafları akıl ile hareket etmeye, gerilimi azaltmaya ve müzakere masasına geri dönmeye davet ediyorum" dedi.

Avrupa çatışmaya karşıİtalya Başbakanı Giorgia Meloni'nin ofisi İran'ın sivil halkıyla dayanışma içinde olduklarını belirtti.

İtalya Başbakanlığı, sivil ve siyasi haklara saygı taleplerini yinelediklerini söyleyerek Meloni'nin gerilimi azaltma çabalarını desteklemek için bölgesel liderlerle istişarede bulunacağını duyurdu.

Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prevot, diplomatik çabaların bir sonuç vermemesi sebebiyle "derin bir üzüntü" duyduklarını söyledi.

Avusturalya Başbakanı Anthony Albanese, ülkesinin "zulme karşı mücadelelerinde İran halkının yanında olduğunu" söyledi.

Albanese, İran'ın nükleer silah edinmesini engelleme çabalarında ABD'yi desteklediğini söyledi.

Kosova Dışişleri Bakanlığı ABD Başkanı Donald Trump'ı "İran'a karşı saldırısında desteklediğini" duyurdu.

Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha İran rejimine karşı olduklarını belirterek "İran halkının ve ulusunun yanındayız" dedi.

Bakanlıktan yapılan açıklamada Sybiha, "İran rejimi on yıllardır diğer ülkelerdeki militanları finanse ederek istikrarı bozmuş, bölgesini istismar ve terörize etmiştir" dedi.

Suudi Arabistan İran'ın Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Katar, Ürdün ve Kuveyt'e yönelik saldırılarını kınadı.

Bu ülkelerle "tam dayanışma içinde" olduğunu belirten Suudi Dışişleri Bakanlığı yazılı açıklamasında, "uluslararası hukukun bu tür ihlallerinin devam etmesi halinde ciddi sonuçlar doğuracağı" konusunda "uyarıda bulundu".Suudi Arabistan "diplomasiye çağrı yaptığını" ancak "kendini savunma hakkını da saklı tuttuğunu" söyledi.

Endonezya Dışişleri Bakanlığı, ülkenin başkanı Prabowo Subianto'nın İran ile ABD arasında arabuluculuk teklif ettiğini duyurdu.

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, hem ABD ve İsrail'in "tek taraflı askeri harekatına" hem de "İran rejiminin ve Devrim Muhafızlarının eylemlerine" karşı olduğunu söyledi.

Sanchez, "Derhal gerilimin azaltılmasını ve uluslararası hukuka tam saygı gösterilmesini talep ediyoruz" dedi.Rusya: ABD ve İran uluslararası hukuku ihlal ediyorRusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, İranlı mevkidaşı ile telefonda görüşerek, İran'a yönelik saldırıları "kınadı".Rus dışişleri bakanlığından yapılan açıklamada Lavrov'un "ABD ve İsrail'in uluslararası hukukun ilkelerini ve teamüllerini ihlal eden bu gerekçesiz silahlı saldırısını" kınadığı belirtildi.

Lavrov iki ülkenin "bölgesel ve küresel istikrar ve güvenlik açısından oluşacak ciddi sonuçları tamamen gözardı ettiğini" söyledi.

Dışişleri Bakanlığı, daha önce yaptığı açıklamada saldırıları "egemen ve bağımsız bir BM üyesi devlete karşı önceden planlanmış ve gerekçesiz bir silahlı eylem" olarak tanımlayarak, sonuçlarının "insani, ekonomik ve muhtemelen radyolojik bir felaket" olacağını söyledi.

Moskova, "siyasi ve diplomatik çözüm yoluna derhal geri dönülmesini talep ediyoruz" dedi.

Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile telefonda görüştü.

Dar, ABD-İsrail saldırılarının "gayrı meşru" olduğunu söyleyerek "sert bir şekilde" kınadığını söyledi.