İran’da yeni dönemin kilit ismi: Ali Laricani yeniden sahnede

İran’da dini lider Ayetullah Ali Hamaney’in öldürülmesinin ardından geçici bir liderlik konseyi kurulacağını açıklayan tecrübeli siyasetçi Ali Laricani, son dönemde ülkenin güvenlik ve diplomasi alanındaki en etkili isimlerinden biri haline geldi.

Laricani’nin nükleer müzakerelerden bölgesel ilişkilere ve iç güvenlik politikalarına kadar geniş bir alanda görev yürüttüğü belirtiliyor.

İran’ın önde gelen dini ailelerinden birine mensup olan Laricani, Ağustos ayında Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi (SNSC) Genel Sekreterliği görevine getirildi.

Bu atama, İran’ın güvenlik mimarisinin merkezine geri dönüşü olarak yorumlandı.

Laricani, daha önce de aynı kurumun başında bulunmuş ve uzun yıllar boyunca Ayetullah Hamaney’e yakınlığıyla bilinen bir stratejist olarak öne çıkmıştı.

İran devlet televizyonuna göre Laricani, ABD ve İsrail’i İran’ı parçalamaya çalışmakla suçlayarak ayrılıkçı gruplara sert uyarılarda bulundu.

NÜKLEER MÜZAKERELERDE PRAGMATİK ÇİZGİ Laricani, son aylarda Umman’a yaptığı ziyaretlerle ABD ile dolaylı nükleer görüşmelerin hazırlık sürecinde rol aldı.

Aynı dönemde Moskova’ya da birden fazla ziyaret gerçekleştiren Laricani, İran’ın Rusya ve Çin ile stratejik ilişkilerinde aktif görev üstlendi.

Nükleer program konusunda görece pragmatik açıklamalar yapan Laricani, daha önce yaptığı değerlendirmelerde “Bu meselenin çözülebileceğini” savunmuştu.

Buna karşın İran’ın nükleer teknolojisinin yok edilemeyeceğini ifade ederek programdan vazgeçilmeyeceği mesajını verdi.

Washington yönetimi, Ocak ayında İran’daki hükümet karşıtı gösterilerin bastırılmasındaki rolü nedeniyle Laricani’ye yaptırım uyguladı.

ABD Hazine Bakanlığı, Laricani’nin protestolara karşı sert müdahale çağrısı yaptığını öne sürerken, insan hakları kuruluşları söz konusu baskılarda binlerce kişinin hayatını kaybettiğini iddia ediyor.

Laricani ise ekonomik sorunlara karşı yapılan protestoları anladığını ancak şiddet içeren eylemleri reddettiğini açıklamıştı.

SİYASİ KARİYER Devrim Muhafızları geçmişi bulunan Laricani, 2005–2007 yılları arasında İran’ın baş nükleer müzakerecisi olarak görev yaptı. 2008–2020 arasında Meclis Başkanlığı görevini yürüten Laricani, 2015’te İran ile dünya güçleri arasında imzalanan nükleer anlaşma döneminde de etkili isimlerden biri olarak öne çıktı.

Cumhurbaşkanlığı için 2005’te aday olan Laricani, 2021 ve 2024 seçimlerinde ise Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından adaylıktan men edildi. 1958 yılında Irak’ın Necef kentinde doğan Laricani, çocuk yaşta İran’a taşındı.

Felsefe doktorasına sahip olan siyasetçinin kardeşleri de yargı ve dış politika gibi devlet kurumlarında üst düzey görevler üstlendi.

Son dönemde ABD’deki Emory Üniversitesi’nde çalışan kızının, İran’daki protestoların bastırılmasındaki rolü nedeniyle görevinden uzaklaştırıldığı da basına yansımıştı.