Masum sandığınız domates alerjiye neden olabilir! İşte en sık görülen belirtiler

Masum görünen bir besin, bazı kişiler için ciddi bir sağlık riski anlamına gelebiliyor.

Domates alerjisi her yaşta ortaya çıkabiliyor ve çoğu zaman fark edilmeden ilerleyebiliyor.

Peki hangi belirtiler alarm veriyor?

DOMATES ALERJİSİ NEDİR?

Farklı iklim koşullarına kolayca uyum sağlayabilen ve dünya genelinde en çok tüketilen sebze-meyvelerden biri olan domates, içerdiği bazı proteinler nedeniyle nadir de olsa alerjik reaksiyonlara yol açabilir.

Domatesin kabuğunda, suyunda ve çekirdeklerinde bulunan bu proteinlere karşı bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesi “domates alerjisi” olarak adlandırılır.

Bu alerji; çiğ ya da pişmiş domates tüketimiyle ortaya çıkabileceği gibi, bazı hassas kişilerde yalnızca cilt teması sonucu da görülebilir.

Bebeklik döneminden yetişkinliğe kadar her yaş grubunda rastlanabilen bu durum, besin alerjileri arasında düşük görülme oranına sahiptir ve çoğu vakada hafif seyirlidir.

Ayrıca domates pişirildiğinde bazı alerjen proteinlerin yapısı değiştiği için alerji riski azalabilir.

UYARI: Domates alerjisi nadir görülse de, doğru tanı ve bilinçli beslenme ile kontrol altına alınabilir.

Belirtileriniz varsa gecikmeden bir uzmana başvurmanız önemlidir.

DOMATES ALERJİSİ VE DOMATES İNTOLERANSI ARASINDAKİ FARK Domates alerjisi ile domates intoleransı sıkça karıştırılır; ancak oluşum mekanizmaları ve belirtileri farklıdır.

İntolerans, genellikle tüketilen miktara ve sindirim sisteminin kapasitesine bağlıdır.

Fazla tüketim sindirim sistemini zorlayarak mide-bağırsak sorunlarına neden olabilir.

Alerji ise çok küçük miktarlarda bile ortaya çıkabilir.

Hatta bazı durumlarda yalnızca temas yeterlidir.

Bağışıklık sisteminin devreye girmesi nedeniyle belirtiler daha hızlı ve bazen daha ciddi olabilir.

DOMATES ALERJİSİNİN BELİRTİLERİ Belirtiler kişiden kişiye değişiklik gösterebilir ve genellikle domates tüketiminden kısa süre sonra başlar.

En yaygın belirtiler şunlardır: Ağız ve Boğaz Belirtileri Kaşıntı Karıncalanma hissi Şişlik Cilt Reaksiyonları Kızarıklık Kaşıntı Kurdeşen Egzama benzeri döküntüler Sindirim Sistemi Sorunları Mide bulantısı Karın ağrısı Kusma İshal Solunum Yolu Belirtileri Burun akıntısı Hapşırma Öksürük Nefes darlığı DOMATES ALERJİSİNİN NEDENLERİ Domates alerjisi, bağışıklık sisteminin domateste bulunan bazı proteinleri zararlı olarak algılaması sonucu gelişir.

Profilin Proteinleri: Domateste bulunan profilin adlı proteinler, bazı bireylerde bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesine neden olabilir. Çapraz Reaksiyon: Polen alerjisi olan kişilerde domatese karşı hassasiyet daha sık görülür. Özellikle çimen ve ağaç polenlerine duyarlı bireylerde çapraz reaksiyon gelişebilir.

Genetik Yatkınlık: Ailesinde besin alerjisi bulunan kişilerde domates alerjisi görülme olasılığı daha yüksektir.

Ayrıca domates alerjisi olan kişilerde patates, patlıcan ve biber gibi aynı familyadan sebzelere karşı da benzer reaksiyonlar görülebilir.

Bu durum “çapraz reaktivite” olarak adlandırılır.

TANI YÖNTEMLERİ Domates alerjisinden şüphelenildiğinde bir alerji uzmanına başvurmak gerekir.

Tanı için uygulanabilecek yöntemler şunlardır: Deri Prick Testi: Cilde küçük miktarda alerjen uygulanır ve oluşan reaksiyon gözlemlenir.

Spesifik IgE Kan Testi: Kanda domatese karşı gelişmiş IgE antikorları araştırılır.

Moleküler Alerji Testleri: Domateste bulunan belirli proteinlere karşı hassasiyet olup olmadığı değerlendirilir.

Oral Gıda Yükleme Testi: Uzman gözetiminde kontrollü şekilde domates tüketilerek vücudun tepkisi gözlemlenir.

TEDAVİ VE BESLENMEDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER Tanı konulduktan sonra ilk ve en önemli adım, domates ve domates içeren ürünlerin beslenmeden çıkarılmasıdır.

Ancak domates; soslar, hazır yemekler ve işlenmiş ürünlerde sıkça kullanıldığı için farkında olmadan tüketilebilir.

KAÇINILMASI GEREKEN GIDALAR Pizza ve makarna sosları Çorbalar Ketçap ve barbekü soslar Salça ve konserveler Domates içeren turşular Bazı çeşnili atıştırmalıklar ve cipsler İlaç Tedavisi Antihistaminikler (histamin kontrolü için) Cilt lezyonları için topikal merhemler Gerekli durumlarda bir beslenme uzmanından destek almak faydalı olabilir.

YAŞAM KALİTESİNİ ARTIRMAK İÇİN ÖNERİLER Hazır gıdalarda içerik etiketlerini dikkatle okuyun.

Restoranlarda alerjinizi mutlaka belirtin.

Domates bazlı soslar yerine alternatif soslar tercih edin (örneğin fesleğenli veya avokadolu soslar).

Olası acil durumlar için alerji bilginizi içeren bir kart taşıyın.

Görsel Kaynak: istockphoto