Asya ve Avrupa’da havayolu hisseleri çakıldı

ABD ve İsrail’in hafta sonu İran’a saldırı düzenlemesinin ardından Orta Doğu’daki çatışma üçüncü gününde de hava ulaşımını sekteye uğrattı.

Bölgedeki önemli havacılık merkezlerinin kapalı kalması, küresel uçuş ağında zincirleme aksamalara yol açtı.

Artan jeopolitik risk ve yükselen yakıt maliyetleri, havayolu şirketlerinin hisselerinde sert satışlara neden oldu.

Hong Kong merkezli Cathay Pacific ile Avustralya’nın Qantas Airways hisseleri Pazartesi günü yüzde 5’in üzerinde değer kaybetti.

Qantas hisseleri seansın başında yüzde 10,4 düşerek son 10 ayın en düşük seviyesine geriledi, ardından kayıplarını sınırlayarak yaklaşık yüzde 6 ekside dengelendi.Almanya merkezli Lufthansa ve turizm şirketi TUI hisseleri ise açılışta yaklaşık yüzde 12 geriledi.Japonya’dan ANA Holdings, Çinli Air China, China Southern Airlines, China Eastern Airlines, Malezya merkezli AirAsia X ile Tayvanlı China Airlines ve EVA Airways hisselerinde de en az yüzde 4’lük düşüş görüldü.Petrol fiyatları aylardır en yüksek seviyedeİran ve İsrail’in karşılıklı saldırıları yoğunlaştırması, tankerlerin zarar görmesi ve bölgeden yapılan sevkiyatların aksaması petrol piyasasında da sert fiyatlamaya yol açtı.

Petrol fiyatları yüzde 7 artarak aylardır en yüksek seviyesine çıktı.Yükselen akaryakıt maliyetleri, havayolu şirketlerinin kârlılık beklentilerini baskıladı.

Morningstar hisse analisti Nicole Lim, Asya havayolu hisselerindeki sert düşüşün; artan yakıt giderleri, uçuş iptalleri, hava sahası kapanmaları ve yeniden yönlendirme maliyetlerine ilişkin endişeleri yansıttığını belirtti.Lim, birçok Asya havayolunun yakıt fiyatı riskine karşı kısmi hedge uyguladığını, bunun kısa vadeli fiyat artışlarının etkisini sınırlayabileceğini söyledi.

Ayrıca iptal edilen uçuşlar nedeniyle yer değiştiren yolcuların yeni rezervasyonlarının bazı şirketler için gelir fırsatı yaratabileceğini ifade etti.Dubai ve Doha kapalı, yolcular mahsurÇatışmalar nedeniyle Dubai ve Doha dahil olmak üzere Orta Doğu’nun önemli havacılık merkezleri üçüncü gününde de kapalı kaldı.

Bu durum dünya genelinde on binlerce yolcunun seyahat planını etkiledi.Uluslararası Havalimanları Konseyi verilerine göre Dubai, 2024’te 92 milyon yolcuyla dünyanın en yoğun uluslararası havalimanı oldu.

Doha ise aynı yıl en yoğun 10 havalimanı arasında yer aldı.Cathay Pacific, Dubai ve Riyad dahil Orta Doğu’ya tüm uçuşlarını bir sonraki duyuruya kadar iptal ettiğini açıkladı.

Şirket, etkilenen yolculardan yeniden rezervasyon ve rota değişikliği ücreti almayacağını bildirdi.Singapore Airlines, 7 Mart’a kadar Dubai’ye ve Dubai’den uçuşlarını iptal etti.

Japan Airlines ise Tokyo-Doha seferlerini askıya aldı.Singapur merkezli bağımsız havacılık analisti Brendan Sobie, Doğu Asya havayollarının kapatılan havalimanlarına doğrudan uçuş sayısının sınırlı olduğunu ancak yüksek petrol fiyatları ile küresel siyasi ve ekonomik belirsizliğin sektör üzerinde genel bir baskı oluşturduğunu söyledi.Hindistan havayolları daha kırılganSobie, Hindistan havayolu şirketlerinin özellikle dezavantajlı durumda olduğunu belirtti.

Şirketlerin Orta Doğu’ya yoğun uçuş programı bulunduğunu, ayrıca Pakistan hava sahasının kullanılamamasının Avrupa bağlantılı seferleri de etkilediğini ifade etti.Air India, Hindistan ile Zürih, Kopenhag ve Birmingham arasındaki uçuşlarının; Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, İsrail ve Katar seferleriyle birlikte Pazartesi günü iptal edildiğini açıkladı.

Şirket ayrıca New York ve Newark uçuşlarının yakıt ikmali için Roma’da duracağını bildirdi.Veri sağlayıcı VariFlight, Çin ana karasındaki havayollarının 2-8 Mart döneminde Orta Doğu’ya ve Orta Doğu’dan yapılan uçuşların yüzde 26,5’ini iptal ettiğini duyurdu.

Şirket, durumun kısa vadede keskin bir aksaklığa işaret ettiğini ancak havayollarının henüz daha geniş çaplı program değişikliklerinden kaçındığını belirtti.Yolcular alternatif rota arayışındaOrta Doğu’daki gerilimin etkisi yalnızca bölgeyle sınırlı kalmadı.

Doha bağlantılı uçuşlar için Qatar Airways ile çalışan Virgin Australia, sekiz uçuşunu iptal ettiğini ve yolculara ücretsiz rezervasyon değişikliği sunduğunu açıkladı.Sydney Havalimanı’nda konuşan yolcular, uçuş iptallerine ilişkin yeterli bilgilendirme yapılmadığını belirtti.