Haber Detayı
ABD-İran savaşı Türkiye'de enflasyonu artıracak mı?
Batı Asya'daki İran-ABD gerilimiyle brent petrolün 79 dolara yükselmesi, Türkiye'nin enflasyon ve cari açık dengelerini tehdit ediyor. TCMB analizlerine göre, petroldeki her yüzde 10'luk artış enflasyonu 1 puan yukarı taşırken, cari açıkta ise 2,6 milyar dolarlık genişlemeye yol açıyor. Bu gelişmeler, enerji maliyetleri ve ekonomik dengeler üzerindeki riskleri artırıyor.
Petrol fiyatlarında Batı Asya kaynaklı sert yükseliş, Türkiye ekonomisine yönelik riskleri yeniden gündeme taşıdı.
ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın misillemesiyle artan jeopolitik tansiyon, enerji maliyetleri üzerinden enflasyon ve cari denge üzerinde baskı oluşturabileceği endişesini güçlendirdi.
PETROL FİYATLARINDA YÜKSELİŞ Petrol fiyatları, ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın misillemesinin Batı Asya’da uzun süreli çatışma riskini artırmasıyla haftanın ilk işlem gününe sert yükselişle başladı.
Brent petrolün varil fiyatı, Asya işlemlerinde yüzde 13 ’ün üzerinde artış kaydettikten sonra kazançlarının bir kısmını geri verdi.
Saat 10.30 itibarıyla Brent petrol, önceki kapanışa göre yaklaşık yüzde 8,5 yükselişle 79 dolar dan işlem gördü.
Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı ise 72,5 dolar seviyesinde fiyatlandı.
ABD ve İsrail’in İran’da dini lideri Ayetullah Ali Hamaney dahil üst düzey liderlerini öldürdüklerini söyledikleri saldırılara İran, Ortadoğu genelinde misillemelerle yanıt verdi.
ABD Başkanı Donald Trump , 1 Mart’ta İngiliz basınına verdiği demeçte çatışmaların dört hafta kadar sürebileceğini söyledi.
HÜRMÜZ'DE RİSK BÜYÜYOR Jeopolitik gerilimlerin tırmanması, özellikle Hürmüz Boğazı’na ilişkin riskleri yeniden gündeme taşıdı.
Basra Körfezi’nin ağzında yer alan ve günlük yaklaşık 15 milyon varil ham petrolün dünya pazarlarına taşındığı Hürmüz Boğazı, deniz yoluyla yapılan küresel petrol ihracatının yaklaşık üçte birine ev sahipliği yapıyor.
Bu hatta yaşanabilecek olası bir kesinti, küresel arz endişelerini daha da artırabilecek potansiyele sahip.
Son olarak İran'ın Suudi Arabistan'da Aramco'ya ait Ras Tanura rafinerisine İHA saldırısı düzenlemesi piyasadaki gerilimi iyice artırdı.
ENFLASYONU NASIL ETKİLEYECEK?
Petrol fiyatlarındaki yükselişin Türkiye ekonomisi üzerindeki olası etkileri de yakından izleniyor.
İran’a yönelik saldırıların Türkiye varlıklarına yönelik yatırımcı iştahını azaltabileceği, petrol fiyatlarında kalıcı bir yükselişin ise enflasyonda hedeflenen düşüş sürecini sekteye uğratabileceği ve cari açığı artırabileceği değerlendiriliyor.
Ham petrol fiyatlarındaki artış, akaryakıt kanalıyla tüketici enflasyonunu doğrudan etkiliyor.
Akaryakıtın temel bir girdi olması nedeniyle taşımacılık maliyetleri ve ulaştırma hizmetleri başta olmak üzere birçok kalemde dolaylı fiyat artışları görülebiliyor.
Ham petrol ayrıca tüp gaz, ambalaj ve çeşitli kimyasal ürünler için de önemli bir girdi niteliği taşıyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) geçen yıl yayımladığı bir analize göre, Brent petrol fiyatındaki her yüzde 10 ’luk artış, tüketici enflasyonunu bir yıl içinde nihai olarak 1 puan yükseltiyor.
Aynı artışın cari açıkta ise yaklaşık 2,6 milyar dolar lık genişlemeye yol açtığı belirtiliyor.
Analizde, petrol fiyatlarındaki artışın; enflasyon beklentileri, geriye dönük endeksleme davranışı ve cari dengedeki bozulmanın döviz kuru üzerindeki baskısı gibi kanallarla da dolaylı etkiler oluşturduğu vurgulanmıştı.
TCMB TAHMİNLERİ DÜŞÜRMÜŞTÜ Öte yandan TCMB, son Enflasyon Raporu’nda 2026 yılına ilişkin petrol fiyatı tahminini 62,4 dolar dan 60,9 dolar a indirmişti.
Ancak petrol fiyatları için gösterge niteliğindeki Brent petrolün bugün yüzde 6,5 primle 77,6 dolar seviyesinde seyretmesi ve 50 günlük ortalamanın yıl başındaki yaklaşık 63 dolar düzeyinden 66 dolar a yükselmesi, yukarı yönlü risklerin güçlendiğine işaret ediyor.
BEŞTEPE'DEN AÇIKLAMA Öte yandan bu sabah Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz , Bölgemizde yaşanan jeopolitik gelişmelerden kaynaklanacak geçici etkilere karşı kurumlarımız ön alıcı tedbirler almış durumda ifadesini kullandı.
Yılmaz, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Türkiye'nin makroekonomik temellerinin sağlam olduğunu iddia ederek şunları kaydetti: Makroekonomik temellerimiz sağlam.
Ekonomimiz, bundan önce de yaşanan birçok dışsal etkiye karşı dirençli yapısını ispat etti.
Bölgemizde yaşanan jeopolitik gelişmelerden kaynaklanacak geçici etkilere karşı kurumlarımız ön alıcı tedbirler almış durumda.
Gelişmeler yakından takip edilmeye devam edilecektir.
Küresel petrol fiyatlarındaki artış, Türkiye’de enerji maliyetleri ve ekonomik dengeler üzerindeki olası etkileriyle yatırımcılar tarafından yakından takip ediliyor.
