Eski Tahran Büyükelçisi Ümit Yardım Cumhuriyet’e konuştu: ‘Rejim değişikliği beklemiyorum ama İran’ı dizlerinin üzerine çökertecekler’

ABD ve İsrail, İran’a saldırılarını sürdürürken, ABD’den ‘rejim değişikliği’ çağrıları gelmeye devam ediyor.

Kimi uzmanlar Hamaney’in ölümünün rejim değişikliğini kolaylaştıracağını savunurken, kimileri ise böyle bir saldırının halkı rejim etrafında kenetleyeceğini öne sürüyor. ‘GÜCÜ TEK MERKEZDE TOPLAMADILAR’ 2010 ile 2014 yılları arasında Türkiye’nin Tahran Büyükelçisi olarak görev yapan Ümit Yardım, konuyla ilgili Cumhuriyet’e konuştu.

Yardım, İran’ın tarihinde ‘suikast kültürü’ olduğunu söyleyerek, “1980-81 tam bir suikast dönemidir.

Rejim kökleşmesin diye üst düzey isimler öldürüldü.

Ancak o iş öyle yürümedi, 1979’dan bu yana 47. yıldayız.

İran'da rejim despot, baskıcı, otoriter.

Ancak her ne kadar sistemin ana unsurlarını dini liderin şemsiyesi altında kontrol altına aldılarsa da, iktidarı, güç unsurlarını dağıttılar.

Mesela ordu bile iki tane.

Gücü tek merkezde asla toplamadılar.

Dini lider çok yetkili ama gücü delege ediyor” dedi. ‘REJİM DEĞİŞİKLİĞİ BEKLEMİYORUM’ Yardım, rejimi değiştirecek güçlü bir protesto dalgası beklemediğini ifade ederek, “Sebebi şu: İktidar, biraz önce bahsettiğim güç dağıtımını yaparken, kendine bağlı çok geniş bir halk kitlesi oluşturdu.

Ordusunu, polis gücünü, bunların ailelerini düşününce, kurumsal anlamda rejimin insanı olan çok geniş bir kitle var.

Bunlar Batı medyasının pek odağında olmuyor.

Ve burada şunu da vurgulamak gerekiyor: Hamaney’in ölümünden sonra hem onun aleyhtarları hem de destekçileri sokağa çıktı.

İki kesim, bir-iki istisna dışında sokaklarda karşı karşıya gelmedi.

Normalde bu kesimler birbirine çok bilenmişti.

Tüm bunlara bakıldığında bir rejim değişikliği beklemiyorum” ifadelerini kullandı. ‘YAŞANANLAR İRAN’I DİZLERİ ÜZERİNE ÇÖKERTECEK’ Yardım, İran’ın geleceğine yönelik beklentilerini ise, “Yaşananlar İran'ı dizleri üzerine çökertecek.

Çok zayıf bir İran ortaya çıkacak.

Ben son operasyonlara bu şekilde bakıyorum.

Çünkü İsrail ve Amerika çok iyi biliyor ki, İran rejimi Suriye ve Libya gibi düşmez” şeklinde aktardı.

Öte yandan, Hamaney’in öldürülmesinin İran toplumunda çok büyük moral bozukluğu yarattığını belirten Yardım, “Bu moral bozukluğu özellikle iktidar çevreleri bakımından iki tepkiye yol açabilir: Ya daha radikalleşebilirler, ya da protestocuların haklı taleplerinden dersler çıkarıp rejimin evrime girmesinin önünü açmaya cesaret edebilirler.

Ben ikincisinin daha doğru olacağını düşünüyorum” dedi.

Yardım, Şii inancına göre yarı-ilahi olan bir sembolün öldürülmesinin ise İran’ın Batı ile olan ilişkisine iyileştirilemez bir yara vereceğini savunarak, “Bunun etkisinden önümüzdeki on ve yüzyıllarca dahi çıkmaları mümkün değil.

Günün birinde, başka herhangi birileri iktidara gelse de, İran'ın geniş kesimleri için olayın bu yönünün unutulması asla mümkün olmayacak ve bence Amerika ile İsrail asıl belayı buradan bulacak” değerlendirmesini yaptı.