Haber Detayı
İran bu konuda çok usta: Teopolitik sembolizm
İran, bölgesel krizleri, Hamaney ve Kasım Süleymani gibi büyük kayıpları, derin bir teopolitik sembolizmle yönetiyor. "Direniş Ekseni"ne moral aşılayan bu görseller, askeri bozgun riskini dini bir coşku ve "ebedi galibiyet" anlatısıyla ikame ederek rakip devletlere mistik bir şekilde meydan okuyor.
680 yılında Hz.
Hüseyin’in Kerbela’da öldürülmesi, Şiilik inancında ağlama kültürünü kurumsallaştırdı, inancın ve kimliğin bir parçası haline getirdi.
Bu da sanattan siyasete, geniş bir alanda "mazlumiyet-adalet-direniş" ekseninde ortak bir dil üretti.
Kerbela, dini bir olaydan çok, güncel krizleri dahi anlamlandıran bir sembol hale dönüştü.İran, bölgesel krizleri ve önemli kayıplarını derin bir teopolitik (Teopolitik: ilahiyatın/inancın etkilediği politika) sembolizmle yönetiyor.
Paylaşılan görseller, İran’ın "Direniş Ekseni" doktrinini dünyaya sunuyor.İran’ın bu tavrı, psikolojik harp taktiğinin bir parçası.
Özellikle kriz anlarında veya yıldönümlerinde bu tarz görsellerin servis edilmesi, bölgedeki "Direniş Ekseni" bileşenlerine moral verirken, rakiplere de mesaj gönderiyor.***"HEYDAR'IN YÜCE ADIYLA"Söz konusu görsellerin son örneği, Hamaney’in öldüğü gün paylaşıldı.
Doğrudan İsrail’i hedef alan bu görsel, İran’ın askeri gücünü ilahi bir irade olarak tanımlıyor.Görselin sağ üst köşesinde altın varaklı hatla yazılan "Be Name Nami-ye Haydar" (Haydar’ın -Hz.
Ali’nin- yüce adıyla) ifadesi, Şii savaş anlatısının kalbi niteliğinde.Hz.
Ali’nin lakabı olan Haydar ya da Heydar (Aslan), özellikle Hayber Kalesi'nin fethiyle özdeşleştiriliyor.Görselde gökyüzünden inen ateş topları, İran’ın balistik füze kapasitesine atıf yaparken; bu gücün merkezine Hz.
Ali’nin kılıcı Zülfikar yerleştiriliyor.Bunlarla, güncel çatışma 7. yüzyıldaki dini savaşların modern bir devamı olarak tanımlanıyor, rakip (İsrail/ABD) ise "Firavun" metaforuyla "mutlak kötü" ilan ediliyor.Görseldeki Farsça beyit, durumu doğrudan bir savaş anlatısına dönüştürmekte:"Firavun'a söyle, Nil'e doğru geliyorlar / Ali, Zülfikar'ıyla İsrail'e geliyor."Burada hem İsrail Başbakanı Netanyahu hem de genel olarak Batılı güçler "Firavun" olarak nitelendirilerek "zulmün sembolü" haline getiriliyor.Nil üzerinden kurulan Musa-Firavun analojisi, bu sefer Ali ve Zülfikar üzerinden İsrail üzerine kurgulanıyor.
Bu, bölgedeki jeopolitik gerilimi "İyilik-Kötülük" savaşına indirgeyen bir dil.Arka plandaki fırtınalı ve kaotik hava, bölgedeki mevcut kaosu; patlayan ışıklar ise İran’ın bu kaosu kendi lehine çevirme (intikam) iradesini temsil ediyor.Kılıcı tutan kolun vücuttan bağımsız, göksel bir bulutun içinden çıkması, otoritenin kişilere bağlı olmadığını, "Velayet-i Fakih" kurumunun ve ilahi desteğin baki olduğu mesajını veriyor.Aslında İran bu görselle şunu söylüyor: "Lider gitse de kılıç (Zülfikar) el değiştirmez, hedef (İsrail) değişmez ve savaşın karakteri artık tamamen kutsal bir boyuta evrilmiştir." Bu, rasyonel diplomasiden ziyade, "Kıyamet Savaşçısı" kimliğine bürünmüş bir aklın yansıması.***SÜLEYMANİ'NİN ÖLÜMÜBu görsel ise İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani’nin 2020’de Bağdat’ta öldürülmesinin hemen ardından bizzat Hamaney’in ekibi tarafından servis edilen, İran siyasi literatüründe "kutsal savunma" estetiğinin zirve noktası.
Eğer bir önceki görsel (Zülfikar) "intikam ve güç" vadediyorsa, bu görsel "teselli ve meşruiyeti" vurguluyor.Görselin sol tarafındaki, yüzü nurla kaplanmış, başında zırh ve yeşil sarık olan devasa kişi, Şii inancının merkezi şehit figürü İmam Hüseyin.İslam sanatında kutsal şahsiyetlerin yüzünün gösterilmemesi geleneği, figürün "tarihsel bir karakter" değil, "ezeli bir ruh" olduğunu vurgular.
Burada da Hz.
Hüseyin'in yüzünün gizlenmesi dikkat çekiyor.Görselin verdiği mesaj ise Süleymani, dünyevi görevini bitiriyor ve "Efendisi" tarafından bizzat karşılanıyor.Süleymani’nin üzerindeki kan izleri ve tozlu askeri kıyafeti, onun "cepheden doğrudan cennete" gittiği mesajını veriyor.Görselde bir ölüm acısı değil, bir "kavuşma huzuru" var.
Süleymani’nin gözlerinin kapalı ve yüzünün mütevekkil oluşu, tasavvuftaki "Fenafillah" (Allah'ta yok olma) mertebesine atıf.Süleymani’nin üzerindeki kırmızı kan (şehadet), İmam Hüseyin’in yeşil (cennet ve Ehli Beyt) kıyafetiyle sarmalanmakta.
Bu da "fani olanın baki olana teslimi." Alt kısımda yer alan "Sardar-e bozorg va por-eftekhar-e Eslam asemani shod" (İslam'ın büyük ve onurlu komutanı gökyüzüne yükseldi/semavi oldu) ifadesi, ölümü bir son değil, bir rütbe terfisi olarak tanımlıyor.Süleymani bu görselle birlikte sıradan bir komutan olmaktan çıkıp, dokunulmaz bir "aziz" mertebesine yükseltiliyor.***HZ.
HÜSEYİN, HUMEYNİ VE SÜLEYMANİ, CENNET BAHÇESİNDEBu görsel de Kasım Süleymani’nin ölümünden sonra dolaşıma giren "şehadet ikonografisinin" üçüncü ve en kapsayıcı aşamasını temsil ediyor: Bir nevi aile fotoğrafı.Diğer iki görseldeki hüzünlü ve kaotik atmosferin aksine, burada aydınlık, huzurlu ve kutlama havasında bir ortam resmediliyor.Görseldeki yer, Şii inancındaki "Cennet" tasviri.
Süleymani artık dünyevi yüklerinden kurtulmuş, "vaat edilen" makama ulaşıyor.
Görseldeki herkesin istisnasız gülümsemesi, şehadetin bir trajedi değil, en büyük "başarı" ve "mutluluk" olduğu mesajını veriyor.Bu görselin en kritik detayı, Süleymani’nin etrafındaki figürler.Ayetullah Humeyni: Sağ tarafta, siyah sarığıyla gülümseyen figür devrimin kurucusu Humeyni.
Onun varlığı, Süleymani’nin "Devrimin sadık bir evladı" olduğunu ve kurucu irade tarafından onaylandığını gösteriyor.Şehitler Grubu: Arka planda görülen ve çoğu genç olan figürler, İran-Irak Savaşı’ndan bu yana hayatını kaybeden "meçhul ve meşhur" şehitleri temsil ediyor."Yeşil Sarıklı" Figür: Merkezde Süleymani’ye sarılan ve yüzü yine tam seçilmeyen yeşil kıyafetli figür, yine İmam Hüseyin’e veya beklenen kurtarıcı İmam Mehdi’ye işaret ediyor.Bu seferki sarılma, ikinci görseldeki "teselli" sarılmasından ziyade bir "tebrik" kucaklaşması.
Süleymani’nin elinin İmam’ın sırtında olması, onunla kurduğu "yakınlığı" ve "dostluğu" simgeliyor.Görsel'de Hamaney'in şu mesajı yer alıyor:"Ey Hüseyin (a.s.), komuta sana aittir.Değerli İran Ulusu!
İslam'ın büyük ve takdire şayan generali cennete yükseldi.
Dün gece, şehitlerin tertemiz ruhları Kasım Süleymani'nin saf ruhunu kucakladı.Ayetullah Hamaney, 3 Ocak 2020."BİR HİZBULLAH SAVAŞÇISI YA DA HUSİ MİLİSİ BU GÖRSELLERE BAKTIĞINDAİran, bu tarz sanat eserleriyle kendi kahramanlık mitini inşa ediyor.
Bu görseller okullarda, kışlalarda ve sokaklarda birer poster olarak kullanılıyor; böylece Süleymani’nin hatırası bir askeri figürden bir "din büyüğüne" evriliyor.Bu üç görsel bir bütün olarak İran’ın "Şehadet döngüsü" stratejisi olarak tarif edilmekte: İntikam (Zülfikar), Kutsama (İmam ile kavuşma) ve Ebediyet (Devrim kadrosuyla cennette buluşma).İran bu görselleri sadece kendi halkı için değil, Lübnan’dan Yemen’e kadar olan "Direniş Ekseni" için üretiyor.Bir Hizbullah savaşçısı veya bir Husi milisi bu görsele baktığında, verdiği mücadelenin sonunda onu bekleyen "ödülü" görüyor.Bu, askeri bir kayıptan doğabilecek moral çöküntüsünü, dini bir coşkuya dönüştürme sanatı olarak tarif edilebilir.Odatv.com
