İran savaşı: Türkiye Yunanistan'ın Kıbrıs'a savaş gemisi göndermesini nasıl değerlendiriyor?

ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat'ta başlayan savaşın yayıldığı bölgelerden biri de stratejik önemi yüksek Kıbrıs oldu.İngiltere Savunma Bakanlığı, 2 Mart'ta adadaki İngiliz üslerinden Akrotiri'nin (Ağrotur) silahlı insansız hava aracıyla (SİHA) düzenlenen bir saldırıda hedef alındığını açıkladı.

İngiltere, Kıbrıs'ın güneyinde yer alan Akrotiri ve Dhekelia (Dikelya) üslerini, İran'a yönelik saldırılar için ABD'nin kullanımına açmıştı.

Yunanistan, İran ile savaşın devam etmesi durumunda ve bundan sonraki süreçte düzenlenmesi muhtemel saldırılarda Kıbrıs Cumhuriyeti'ni savunmak için adaya iki F-16 savaş uçağı ve iki fırkateyn gönderme kararı aldı.Yunanistan'ın gönderdiği fırkateynlerden biri, Fransa'dan satın aldığı son model HS Kimon savaş gemisi.

Bu geminin SİHA'lara karşı kullanılan özel radar ve savunma sistemlerine sahip olduğu biliniyor.Türkiye, Kıbrıs'taki son gelişmeleri adadaki Kıbrıs Türk varlığı ve hassas güvenlik dengeleri nedeniyle yakından izliyor.Ankara'nın son dönemde adayla ilgili olarak asıl kaygı duyduğu gelişme ise Kıbrıs Cumhuriyeti'nin son dönemde silahlanmaya daha fazla yatırım yapması ve bölgesel ittifaklar aracılığıyla adayı daha askeri bir bölgeye dönüştürmeye çalışması.Fransa: 'Ortaklarımız yardım talep ederse onları savunmaya hazırız'Yunanistan Savunma Bakanlığı, Kıbrıs Cumhuriyeti'ne gönderdiği savaş uçakları ve gemilerinin ne kadar süre adada kalacağına ilişkin açıklama yapılmadı.Kıbrıs Haber Ajansı (CNA), Yunanistan'ın ardından Fransa'nın da Kıbrıs'a SİHA ve füzelere karşı savunma sistemleri konuşlandırma ve bir fırkateyn gönderme kararı aldığını duyurdu.Fransız Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, "Ortaklarımız yardım talep ederse, onları savunmaya hazırız" dedi.

Kıbrıs Cumhuriyeti, Yunanistan ve Fransa ile son dönemde askeri ve güvenlik alanlarında özel ilişkiler geliştirmişti.

Fidan'dan Kıbrıs yorumu: 'Sivil tesisler için çok fazla bir şey olmayabilir'Kıbrıs'ta yaşanan son gelişmeler, Türkiye ve Kıbrıs'ın kuzeyindeki Türk yönetimi tarafından da dikkatle izleniyor.Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Kıbrıs'ın kuzeyindeki Türk yönetiminin lideri Tufan Erhürman 2 Mart'ta yaptıkları telefon görüşmesinde son gelişmeleri adanın güvenliği açısından değerlendirdi.Bakan Fidan, aynı gün bir araya geldiği bazı Türk gazetecilerin Kıbrıs'ın hedef alınmasıyla ilgili sorularını yanıtladı.

Fidan, "Kuzey Kıbrıs için çok fazla risk olduğunu düşünmüyorum an itibarıyla.

Güneyde de riskin sınırlı olduğunu düşünüyorum, çok sınırlı.

Sivil tesisler için çok fazla bir şey olmayabilir" dedi.

Tufan Erhürman da gelişmelerle ilgili yaptığı açıklamada an itibarıyla endişelenecek bir durum olmadığını söyledi. "Ama rehavete kapılacağımız bir ortamda da değiliz.

Her ihtimali değerlendirmek, her türlü senaryoya karşı hazırlıklı olmak çok önemli" diye konuşan Erhürman, sözlerini şöyle sürdürdü: "Güvenlik güçlerimiz, Sivil Savunma Teşkilat Başkanlığımız, Polis Teşkilatımız an be an gelişmeleri takip ediyor.

Tam bir koordinasyon içinde, olası senaryolarla ilgili hazırlıklar yapılıyor."Ankara'da yapılan değerlendirmelerde, Kıbrıs'ın, İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın adadaki İngiliz üslerinin Amerikan güçleri tarafından kullanılmasına izin verilmesi üzerine hedef alındığı öngörülüyor.Ayrıca İran'ın adaya yönelik olası saldırılarının, özellikle Körfez ülkelerine düzenlenen misilleme saldırılarıyla aynı boyutlara ulaşmayacağı değerlendiriliyor.

Türkiye'nin kaygısı Kıbrıs Cumhuriyeti'nin silahlanmasıTürkiye'nin asıl kaygı duyduğu gelişme ise Kıbrıs Cumhuriyeti'nin son dönemde silahlanmaya daha fazla yatırım yapması ve bölgesel ittifaklar aracılığıyla adayı daha askeri bir bölgeye dönüştürmeye çalışması.Türkiye ile Yunanistan arasında 2018-2020 arasında yaşanan Doğu Akdeniz bunalımının önemli sonuçlarından biri, Kıbrıs Cumhuriyeti ile Yunanistan arasındaki askeri işbirliğinin derinleşmesi oldu.

Bu işbirliğine daha sonra İsrail ve Fransa da dahil olmuştu.

Aynı süreçte ABD'de de Kıbrıs Cumhuriyeti'ne uyguladığı silah ambargosunu kaldırmıştı.

Daha önce eski ABD Başkanı Joe Biden da 2025 başında Kıbrıs Cumhuriyeti'ne silah satışını onaylayan kararnameyi imzalamıştı.Türkiye tüm bu gelişmeleri, 1974'ten bu yana bölünmüş olan ancak çatışmasızlık ortamında yaşayan Kıbrıs'taki askeri dengenin bozulması olarak görüyor.

Ankara, Kıbrıs'taki Türk toplumunun korunması için gerekli önlemleri alacağını açıklamıştı.İngiltere ve Yunanistan ile birlikte üç garantör devletten biri olan Türkiye, 1974'te adadaki Türklerin güvenliğinden sorumlu olduğunu söyleyerek Kıbrıs'a asker göndermişti.Türkiye ve Kıbrs Türklerinin "Barış Harekatı" adını verdiği askeri müdahaleyi, Kıbrıs Cumhuriyeti ve Yunanistan'ın yanı sıra uluslararası toplum da "işgal" olarak tanımlıyor.Yunanistan'ın yeni adımına yanıt gelecek mi?Türkiye'nin son dönemde Kıbrıs ile ilgili endişelerini daha da artıran gelişme ise 2025'in son günlerinde Yunanistan, İsrail ve Kıbrıs Cumhuriyeti liderlerinin güvenlik ve askeri konulardaki işbirliklerini derinleştirme, bu yönde somut mekanizmalar kurma kararını açıklamaları oldu.İsrail'in Kıbrıs Cumhuriyeti'ne hava savunma sistemleri yerleştirmesi ve özellikle Gazze bunalımı süresince iki ülke arasında yakın bir işbirliği kurulması da Ankara'nın dikkatinden kaçmadı.Türkiye'nin de Kıbrıs'ın kuzeyinde drone üssü oluşturduğu, deniz kuvvetlerinin de başta Magosa olmak üzere adada bazı limanları aktif kullandığı biliniyor.Yunanistan ve Fransa'nın son adımları, ABD/İsrail-İran savaşının bir etkisi olarak adada askeri yoğunluğun artması açısından yeni bir adım olarak görülüyorTürkiye'nin henüz tepki vermediği bu son gelişme karşısında yeni bir adım atıp atmayacağı önümüzde günlerde görülecek.