Haber Detayı
Elon Musk'ın Starshield'ı İran'ın iletişim ağlarını rehin aldı: Muhalifler gönüllü olmuş
SpaceX'in ABD ordusu için ürettiği Starshield sistemi, İran'a yönelik askeri operasyonda etkin rol oynadı. ABD yönetiminin 6.000 terminali muhalifler üzerinden kaçak şekilde İran'a soktuğu iddiası ise bu başarıda pay sahibiydi.
HABER7 - ÖZELDünya, ABD - İsrail koalisyonunun İran'a yönelik askeri operasyonları sırasında "uzay tabanlı harp" dönemiyle resmen tanışmış oldu.ABD, İran'ın üst düzey kadrolarının öldürüldüğü bir haftalık süreçte yapay zeka şirketlerinden Palantir'in AIP ve Gotham'ını, Anthropic'in Claude'unu yoğun bir şekilde kullandı.Palantir'in alt markaları, milyarlarca sayfalık Farsça dokümanı ve binlerce dakikalık ses kayıtlarını toplarken, Anthropic'in Claude'u bu verileri saniyeler içinde analiz edip anlamlı hale getirdi.Ve tüm bunlar, Elon Musk'ın sahibi olduğu Starshield'ın etkinliğiyle gerçeğe dönüştü.
İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), operasyonun ilk saatlerinde AIP, Gotham ve Claude gibi yapay zekaların etkinliğini kırabilmek için Rus yapımı "Kalinka" ile sinyal kesmeye çalıştı.Ancak elektronik harp sistemi Kalinka'nın GPS sinyallerini karıştırma çabaları, Starshield'ın lazer bağlantısı donanımı karşısında sonuçsuz kaldı.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) kayıtlarında Starshield uydularının, orduya "dijital oksijen" sağladığı belirtildi.Lazer teknolojisiyle uydular arası iletişim kurabilen Starshield, İran karasındaki tüm GPS karıştırıcılara takılmadan saniyede 200 Gbps hıza ulaşabilen bağlantı sundu ve Palantir ile Anthropic'in dev motorlarının sorunsuz çalışmasına yardım etti.Yapay zekadan edinilen bilgiler, Anduril ve Shield AI şirketleri tarafından geliştirilen otonom drone sürüleri ile paylaşıldı ve geleneksel savaş uçakları yerine, İran liderliğine insansız sistemlerle nokta saldırılar düzenlendi.Askeri operasyonun gerçekleştiği 28 Şubat'ta, Starshield'ın ABD - İsrail koalisyonuna sunduğu bir diğer hizmet, iletişim ağlarının kesilmesiydi.İngiliz The Guardian gazetesi, operasyonun başladığı sabah saatlerinde İran'daki internet ağlarında ve telefon sinyallerinde zirveye ulaşan bir kesintinin yaşandığını öne sürdü.Bu kesinti, Starshield'ın herhangi bir kesintiye uğramadan hizmet sağlaması, yapay zekadan gelen bilgileri otonom hava araçlarına paylaşması ve bu insansız sistemlerin iletişim kulelerini havaya uçurmasıyla gerçekleşti.ABD Savunma Bakanlığı, düşman saldırılarına karşı dayanıklı bir uzay sisteminin temelini atabilmek için 2023'te SpaceX ile anlaşmaya varmış ve milyarlarca dolarlık yatırım yapılmasını kabul etmişti.MUHALİFLER GÖNÜLLÜ OLMUŞTahran yönetimi daha önce Starlink'in kullanılmasını yasaklamıştı.
Kullanımın tespit edilmesi halinde ağır cezalar öngören yaptırımları da yürürlüğe koymuştu.
Yine bir ay öncesinde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne çağrı yapan Tahran, Starlink'in kullanımının durdurulmasını talep etmişti.Ancak çıkan haberler, 60 santim boyutundaki Starshield ve Starlink terminallerinin, Tahran yönetimi karşıtı muhalifler tarafından ülkeye sokulduğunu ortaya koyuyor.İsrail'de yayın yapan "ynet" adlı medya kuruluşu, İran'da başlayan protestolar sonrası 6.000 kadar Starlink/Starshield terminalinin "el altından" ülkeye sokulduğunu haberleştirdi.Bu terminaller, 28 Şubat'ta başlayan çatışmalarda, ABD menşeli sistemler için hayati rol üstlendi.İran'da son bir haftada meydana gelen olaylar, İran liderliğine yönelik suikast girişimleri, "uzay güvenliği" ve "dijital egemenlik" konularını bir kez daha gündemin üst sıralarına taşıyor.Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç, Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanlığı döneminde, Starlink'in Türkiye'de hizmet vermesine ilişkin çekincelerini şu şekilde ifade etmişti:"Nasıl ki sınırlarımızı, topraklarımızı koruyorsak dijital egemenliğimizi de korumamız lazım.""ALÇAK YÖRÜNGEDE DE OLMAMIZ LAZIM"Eylül 2023'te, İzmir'de düzenlenen TEKNOFEST'te Anadolu Ajansı muhabirine açıklamalarda bulunan Koç, Starlink'in sahip olduğu alçak yörünge uydu sisteminin Türkiye'de, yerli imkanlarla inşa edilmesi gerektiğini savunmuştu:"Ülkeler, kendi alçak yörüngeli sistemlerini kurmak yönünde çalışmalarına devam ediyor.
Mesela Güney Kore önce lisansı verdi, sonra devlet olarak kendi alçak yörünge sistemlerini kurmak için çalışmalara başladı.
Starlink şu anda tek.
Biz nasıl Türksat ile yüksek yörüngede varsak alçak yörüngede de olmamız lazım.
Türkiye olarak bu alana yatırım yapıp projeler geliştireceğiz."Yine İran'da yaşananlar, Baykar Teknoloji'nin çatı şirketi olduğu "Fergani Uzay" girişimini öne çıkarıyor.Kasım 2025'te, Fergani Uzay şirketinin tamamen milli imkanlarla geliştirdiği ikinci uydusu ve aynı zamanda Türkiye'nin en büyük özel sektör uydusu olan "FGN-100-d2", uzay yolculuğuna başlamıştı.Fırlatma süreci Fergani Uzay Üst Yöneticisi (CEO) Selçuk Bayraktar ve ekibi tarafından Özdemir Bayraktar Milli Teknoloji Merkezi'nde bulunan Uzay Gözlem ve Kontrol Merkezi'nden anbean takip edilmişti.Bayraktar, "Hedefimiz 5 yıl içerisinde 100'den fazla uyduya erişerek, Türkiye ile tüm dost ve kardeş coğrafyalarımıza Uluğ Bey Küresel Konumlama Sistemi'mizi bağımsız bir şekilde hizmete kazandırmak ve sunmaktır" demişti.
