Petrol 100 doları aştı, hükümetler akaryakıt fiyatlarına müdahale ediyor

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarının ardından küresel petrol piyasalarında sert bir yükseliş yaşandı.

Pazartesi günü ham petrol fiyatları varil başına 100 doların üzerine çıkarak enerji piyasalarında yeni bir belirsizlik dalgası yarattı.Krizin büyümesinde Orta Doğu’daki enerji tedarikinin aksama ihtimali önemli rol oynuyor.

İran’ın yeni dini lider olarak Mücteba Hamaney’i açıklaması, bölgede sertlik yanlısı politikaların devam edeceği yönünde yorumlandı.

Aynı zamanda bazı Körfez ülkelerinde petrol üretiminin durması ve yeni hava saldırılarının gerçekleşmesi de enerji piyasalarını daha da tedirgin etti.Güney Kore ve Tayland akaryakıt fiyatlarını sınırlıyorEnerji fiyatlarındaki hızlı artıştan en fazla etkilenen bölgelerden biri Doğu Asya oldu.

Bölge ülkeleri enerji ihtiyacının büyük bölümünü Orta Doğu’dan karşılıyor ve petrol sevkiyatlarının geçtiği Hürmüz Boğazı bu ticaret için kritik öneme sahip.Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae Myung, hükümetin akaryakıt fiyatlarına tavan uygulaması getireceğini açıkladı.

Lee, İran krizi nedeniyle enerji maliyetlerinin ülke ekonomisine “ciddi bir yük” getirdiğini belirtti.

Seul yönetimi ayrıca finansal piyasalardaki dalgalanmalara karşı 100 trilyon wonluk (yaklaşık 67 milyar dolar) ekonomik istikrar programını genişletmeye hazır olduklarını duyurdu.Tayland’da ise Başbakan Anutin Charnvirakul, dizel fiyatlarını 15 gün boyunca sınırlayacak bir uygulama başlatacaklarını açıkladı.

Ülkede son günlerde akaryakıt istasyonlarında uzun kuyruklar oluştuğu ve bazı bölgelerde yakıtın hızla tükendiği bildirildi.Bölge ülkeleri enerji tasarrufu önlemleri alıyorEnerji maliyetlerindeki artış Asya genelinde farklı önlemleri de beraberinde getirdi.

Vietnam yönetimi akaryakıt ithalat vergilerini geçici olarak kaldırmayı değerlendirirken, Filipinler hükümeti enerji tasarrufunu artırmak için yeni uygulamalar başlattı.Filipinler’de devlet kurumlarının çoğu için haftada dört gün çalışma modeli uygulanmaya başlandı.

Acil hizmetler bu uygulamanın dışında tutuldu.

Bangladeş’te ise enerji tüketimini azaltmak amacıyla üniversitelerin geçici olarak kapatıldığı açıklandı.Hürmüz Boğazı küresel enerji için kritikEnerji piyasalarındaki en büyük risklerden biri Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin durması.

İran, ABD ve İsrail saldırılarına karşılık olarak boğazdan geçmeye çalışan gemilere saldırabileceğini açıkladı.

Bu gelişme nedeniyle petrol sevkiyatlarının büyük ölçüde durduğu bildiriliyor.Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı’ndan dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si geçiyor.

Bu nedenle bölgedeki herhangi bir aksama özellikle Japonya ve Güney Kore gibi Orta Doğu enerji kaynaklarına bağımlı ülkeler için ciddi bir tedarik krizi anlamına geliyor.Uzmanlar uyarıyor: Fiyat kontrolü riskli olabilirUzmanlar akaryakıt fiyatlarına getirilen tavan uygulamasının kısa vadede tüketicilere rahatlama sağlayabileceğini ancak bazı riskler de barındırdığını belirtiyor.

Özellikle panik alımlarının artması durumunda yakıt kıtlığı yaşanabileceği ifade ediliyor.Analistlere göre petrol fiyatlarının geleceği büyük ölçüde Orta Doğu’daki çatışmanın süresine ve enerji sevkiyatının ne ölçüde kesintiye uğrayacağına bağlı olacak.

Gerilim azalırsa fiyatların hızla düşebileceği, ancak üretim veya tanker taşımacılığında aksama yaşanırsa petrol fiyatlarının daha da yükselebileceği belirtiliyor.