ING Yatırım Ekonomik Araştırmalar ve Piyasa Stratejileri Direktörlüğü'nden Pınar Uslu yazdı

ABD’nin-İsrail’in İran’a başlattığı operasyon ve İran’ın misillemesi 10. gününe giriyor.

Brent petrol fiyatı, çatışmaların başladığı Şubat sonundan 6 Mart’a kadar yaklaşık %28 yükselişle US$ 92.69 seviyesinden geçen haftayı tamamlamıştı.

Petrol fiyatlarındaki yükseliş ve Cuma günü ABD’de yayımlanan tarım dışı istihdamda 55 bin kişilik artış beklentisine karşın 92 bin kişilik düşüş yaşanması, ABD hisse senedi piyasalarının gerilemesinde etkiliydi.

Yeni haftaya başlarken, erken saatlerde US$ 119.5 seviyesine kadar yükselen Brent petrol fiyatı, şimdilerde US$ 105 seviyesine yakın seyrediyor. 6 Mart itibarıyla İran’a yönelik operasyonun başlamasından beri Dow Jones %3, S&P 500 %2, Nasdaq da %1.24 geriledi.

Üretim ekonomisi olması dolayısıyla enerji fiyatlarına duyarlı olan Avrupa hisse senedi piyasalarındaki düşüş çok daha belirgindi.

Aynı dönemde hisse senedi endeksleri İspanya’da, Fransa’da, Almanya’da Dolar bazında yaklaşık %8 geriledi.

Euro Stoxx 600 endeksindeki Dolar bazlı düşüş de %8.5 oldu.

Asya tarafında en büyük düşüş, Güney Kore’nin sert hareketler yaşayan Kospi endeksinde gerçekleşti (Dolar bazında %13.2’lik gerileme).

Aynı dönemde BIST100 endeksi TL bazında %6.74, Dolar bazında da %7 değer kaybetti. 9 Mart haftasına başlarken, Asya borsalarında %5’in, Avrupa borsalarında %2’nin üzerinde düşüşler olduğu görülüyor. 27 Şubat-6 Mart döneminde ons altındaki %2’lik düşüş, küresel piyasalarda Dolar’ın değer kazanımıyla ve sert gerileyen hisse senedi piyasalarındaki teminat tamamlama çağrıları için yatırımcıların ons altında satış yapmasıyla açıklanabilir.

Aynı dönemde ons gümüşteki düşüşün %10 ile çok daha belirgin olmasının nedeni ise gümüşün aynı zamanda bir endüstriyel metal olmasıyla ilişkili.

Enerji maliyetlerindeki yükselişin, ülkelerin üretimlerini ve büyümelerini olumsuz etkileme potansiyeli, ons gümüş fiyatlarında belirleyici oluyor.

Bu sabah erken saatlerde US$ 5,092 seviyesindeki altının ons fiyatında, US$ 5,015, US$ 4,961 ve US$ 4,891 destek; US$ 5,168, US$ 5,250 ve US$ 5,318 direnç seviyeleri olarak söylenebilir.

Operasyonun başlaması sonrasında güvenilir liman özelliği dolayısıyla 2 Mart’ta %3.92 seviyesine kadar gerileyen ABD’nin 10 yıllık tahvil faizinde bu durum kalıcı olmadı.

Yatırımcılar, artan enerji maliyetlerinin enflasyona olası yansımalarını dikkate alarak Fed’in faiz indirimlerini öteleyebileceğini fiyatladı ve ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 6 Mart ile biten haftayı %4.14’e yakın tamamlarken, yeni hafta başlangıcında faiz %4.18 seviyesinin üzerinde bulunuyor.   27 Şubat-6 Mart döneminde İngiltere’nin ve Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizlerindeki yükseliş, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizinden daha yüksek oldu. 27 Şubat’ta %4.23’ten kapanan İngiltere’nin 10 yıllık tahvil faizi, 6 Mart’ta %4.72 seviyesine yaklaştıktan sonra %4.63’ten günü tamamladı.

Haftalık bazdaki artış, İngiltere’de Maliye Bakanı Kwarteng’in tahvil piyasasını altüst eden ve istifasına yol açan mali planı açıkladığı 2022 yılının Eylül ayından veri görülen en büyük yükseliş oldu.

Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizi de geçen hafta 22 baz puan artarak %2.86’ya yaklaştı. 27 Şubat’ta 20 değerine yakın olan S&P 500 hisse opsiyon fiyatlarını kullanan oynaklık endeksi VIX, 6 Mart kapanışında 29.5 seviyesine yakındı.

ABD tahvillerinin VIX’i olarak görülebilecek MOVE endeksinde aynı dönemdeki 73 değerinden 81.3’e yükseliş de nispeten sınırlı olarak değerlendirilebilir.

Her iki endeksteki yükselişin geçen hafta nispeten sınırlı kalması, ABD piyasalarındaki fiyatlamaların, operasyon sürecinin ve etkilerinin uzun süreli olmayabileceğini düşüncesini yansıttı.

Ancak son gelişmeler dikkate alındığında, bu düşüncenin iyimser tarafta kaldığı ve fiyatlamaların değişebileceği göz ardı edilmemeli.

Nitekim 9 Mart sabahında VIX endeksi 35 seviyesini gördü.

Küresel piyasalarda yatırımcıların likit kalmak istemelerinin de etkisiyle Dolar birçok para birimine karşı değer kazandı. 27 Şubat’ta 1.1812’den kapanan EUR/USD paritesi, 6 Mart kapanışında 1.1618 seviyesindeydi, 9 Mart sabahında ise 1.1550 seviyesine yakın seyrediyor.

EUR/USD paritesinde, 1.1500, 1.1469 ve 1.1400 destek seviyeleri; 1.1575, 1.1650 ve 1.1700 direnç seviyeleri olarak söylenebilir. 27 Şubat-6 Mart döneminde G10 para birimlerinden Kanada Doları (CAD), ABD Doları karşısında yaklaşık %0.5 değer kazandı.

Petrolün, Kanada’nın başlıca ihracat kalemlerinden olması, söz konusu değer kazanımında belirleyiciydi. 9 Mart sabahı itibarıyla swap piyasalarına bakıldığında; Fed’den 25 baz puanlık faiz indiriminin Eylül toplantısında olacağı fiyatlanıyor. 2026 yılında toplam faiz indirimi beklentisi miktarı ise yaklaşık 38 baz puanda.

İngiltere Merkez Bankası için ise artık bu yıl faiz indirimi fiyatlanmıyor.

Hatta bu sabah swap piyasaları 2026 yılı için toplamda yaklaşık 18 baz puanlık faiz artırımını fiyatlamakta.

Daha önce bu yıl faizde değişiklik yapmayacağı öngörülen ECB’nin ise, 2026’da toplamda 44 baz puanlık faiz artırımına gideceği fiyatlanıyor.

Bu haftanın belirleyicisi yine Orta Doğu’daki gelişmeler olacak.

Veri gündemi geçen hafta olduğu gibi jeopolitik gelişmelerin gölgesinde kalabilir.

Çarşamba günü açıklanacak ABD TÜFE verisi önemli bir veri olsa da, enerji fiyatlarındaki artışı ilk yansıtacak Mart ayı verisi kadar ilgi uyandırmayacak.

ABD’de Cuma günü açıklanacak ve %0.4’lük artış beklenen çekirdek PCE verisi ise, Ocak ayın verisi olması dolayısıyla Çarşamba günkü Şubat ayı TÜFE verisi kadar bile etki yaratmayabilir.

Cuma günü ABD’de 2025 yılı son çeyrek GSYH büyüme verisi ve Mart ayı Michigan Üniversitesi Güven Endeksi yayımlanacak. 18 Mart’taki FOMC faiz kararı öncesinde Fed yetkilileri konuşma yasağında olacak. 12 Mart’tan itibaren de ECB yetkilileri 19 Mart’taki toplantı öncesinde sessizlik dönemine girecek.

Haftalık veri takvimi zayıf olan Euro Bölgesi’nde Cuma günü Ocak ayı sanayi üretimi verisi açıklanacak.

Aynı gün İngiltere’de de sanayi üretimi açıklanacak. 12 Mart’ta BoE Başkanı Bailey’in konuşması takip edilecek. 13 Mart Cuma günü piyasalar kapandıktan sonra uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, Almanya’nın ve Yunanistan’ın; Fitch, İtalya’nın ve İspanya’nın, S&P ise İspanya’nın kredi notu değerlendirmelerini açıklayacak.

ABD’de saatler 1 saat ileri alındığı ve Türkiye’de yaz saati uygulaması olmadığı için iki ülke arasındaki saat farkı 8’den 7’ye indi.

Böylelikle ABD hisse senedi piyasaları Türkiye saatiyle 17.30 yerine 16.30’da başlayacak.

ABD’de 16.30’da yayımlanan TÜFE, istihdam ve büyüme gibi veriler de Türkiye saatiyle 16.30 yerine 15.30’da açıklanacak.

Avrupa ise yaz saati uygulamasına 29 Mart’ta geçecek.

SPK, Borsa İstanbul pay piyasasında açığa satış işlemlerinin yasaklanması kararını 13 Mart’a kadar uzattı.

Yurt içinde Salı günü Hazine’nin, 6 Mart 2027 vadeli bono ve 8 Ocak 2031 vadeli TÜFE’ye endeksli tahvil ihalesi düzenlemesi bekleniyor. 11 Mart Çarşamba günü, Borsa İstanbul’da işlem gören şirketler ve bankaların 2025 yılına ilişkin konsolide finansal sonuçlarını yayımlamaları için belirlenen son tarih.

Salı günü Ülker, Çarşamba günü BİM Birleşik Mağazalar ve Emlak Konut bilançolarını yayımlayacak.

Geçen hafta açıklanan Şubat ayı TÜFE artışı %2.96 ile piyasanın beklentisine yakın gerçekleşti.

Yıllık TÜFE %30.65’ten %31.53’e yükseldi.

Böylelikle Eylül ayından beri ilk kez yıllık TÜFE yükselmiş oldu.

Enflasyondaki son iki aylık yükseliş ve Orta Doğu’daki son gelişmeler nedeniyle 12 Mart’taki TCMB PPK toplantısında faizin sabit tutulması bekleniyor.

Açıklama metnindeki değerlendirmeler ve olası değişiklikler ilgiyle takip edilecek.

Aynı gün Ocak ayı Ödemeler Dengesi İstatistikleri, Cuma günü de TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi verileri yayımlanacak. 9 Mart haftasına düşüşle başlayan BIST100 endeksinde 12,430, 12,236 ve 12,016 puanlar destek; 12,793, 13,063 ve 13,274 puanlar ise direnç olarak takip edilebilir.

Bugün G7 ülkeleri maliye bakanları, Uluslararası Enerji Ajansı’nın koordinasyonunda acil durum petrol rezervlerini eş güdümlü bir şekilde piyasaya sürmeyi görüşecek.

Bu durum yükselen petrol fiyatlarını dizginlemeye çalışmak için atılan yeni bir adım.

Ancak Hürmüz Boğazı’ndan tankerler yeniden geçmeye başlamadıkça enerji maliyetlerindeki yükselişin devam edebileceği riskinin göz önünde bulundurulması gerektiğini düşünmekteyiz.

Orta Doğu’daki gelişmeler, küresel piyasalarda gündemin en önemli ve fiyatlamalardaki en belirleyici unsur olmaya devam edecek.

Not: “Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır.

Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir.

Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir.

Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.”