Haber Detayı

Noam Chomsky’ye bir de bu açıdan bakın: "Başarısız devrimlerin alkışçısı"
Kültür - sanat odatv.com
09/03/2026 16:34 (4 saat önce)

Noam Chomsky’ye bir de bu açıdan bakın: "Başarısız devrimlerin alkışçısı"

Noam Chomsky, Epstein belgelerinde adının geçmesiyle yeniden gündemde: Ocak ayında hayatını kaybeden sosyalist düşünür Michael Parenti, Noam Chomsky’ye yönelik eleştirilerini topladığı yazısında özellikle Komünizm, Leninizm ve Sovyet deneyimine yaklaşımını sert biçimde eleştirmişti.

Epstein dosyalarının açılmasıyla gündeme gelen belgeler, dünyaca tanınan sol entelektüel Noam Chomsky’nin bu pedofil iş insanıyle ilişkisine dair tartışmaları yeniden gündeme getirdi.

Tartışmalar bazı çevrelerde şaşkınlık yaratırken, Chomsky’nin siyasi duruşunu yakından takip edenler için durum pek sürpriz sayılmadı.Ortaklaşa Dergisi’nin Mart sayısında Marksist yazar Michael Parenti’nin, Chomsky’ye yönelik eleştirilerine yer verildi.

Parenti, Chomsky’nin kapitalizme yönelik eleştirilerinin güçlü olduğunu kabul etmekle birlikte, onun sol içindeki teorik konumunu tartışmalı buluyordu.“ELEŞTİRİYOR, ALTERNATİF ÖNERMİYOR”Parenti’ye göre Chomsky, kapitalizmin yarattığı sorunları detaylı biçimde ortaya koysa da, bu sorunlara yönelik somut bir siyasal alternatif geliştirmiyor ve bu nedenle siyasal çizgisi, sol içinde kafa karışıklığı yaratıyor.İDEOLOJİK KONUMU TARTIŞMA KONUSU Yazıda, medya araştırmacısı Robert McChesney’nin 1999 yılında Monthly Review dergisinde yayımladığı yazıya da atıf yapılıyor.McChesney, Chomsky’yi “özgürlükçü sosyalist” ya da “anarşist eğilimli bir düşünür” olarak tanımlıyor.

Ancak Parenti’ye göre bu tanım, Chomsky’nin siyasal yaklaşımındaki muğlaklığı ortadan kaldırmıyor.Yazıda şu değerlendirme yer alıyor:Chomsky, kendisini anarşist-özgürlükçü sosyalist gelenek içinde konumlandırsa da bu ideolojinin örgütlü siyasal mücadelede veya toplumsal dönüşüm sürecinde nasıl uygulanacağı konusunda net bir açıklama sunmuyor.“BAŞARISIZ HER DEVRİMİN ALKIŞÇISI”Parenti’ye göre Chomsky’nin en tartışmalı yönlerinden biri de devrimci hareketlere yaklaşımı… Chomsky’nin birçok devrimci deneyime mesafeli durduğunu belirten Parenti özellikle Komünist hareketlere yönelik eleştirilerinin sol içinde ciddi tartışma yarattığını söylüyor ve bu durumu oldukça sert bir ifadeyle eleştiriyor.

Ona göre Chomsky, kapitalizme karşı mücadele eden hareketlere çoğu zaman dışarıdan ve mesafeli bir yerden yaklaşıyor:“Chomsky neredeyse başarısız her devrimin alkışçısıdır.”KOMÜNİZM VE LENİNİZM ELEŞTİRİSİ Parenti’nin yazısında en sert eleştirilerden biri Chomsky’nin Leninizm ve Sovyet deneyimine yönelik yaklaşımı üzerine.Chomsky, farklı konuşma ve yazılarında Komünist partileri ve Leninist geleneği eleştirmiş, bu yapıların bürokratik ve otoriter sonuçlar doğurduğunu savunmuştu.Parenti ise bu yaklaşımın tarihsel bağlamı göz ardı ettiğini düşünüyor: Ona göre Sovyet deneyimi, yalnızca iç dinamiklerle değil aynı zamanda Batılı kapitalist güçlerin baskıları, Nazi saldırıları ve ekonomik kuşatma ve savaş koşulları gibi faktörlerle şekillendi.Bu nedenle Sovyet sisteminin yalnızca ideolojik hatalar üzerinden değerlendirilmesinin tarihsel gerçekliği yansıtmadığını savunuyor.“YÜZEYSEL YORUMLAR”Parenti, Chomsky’nin özellikle Leninizm konusundaki değerlendirmelerini “tarihsel bağlamdan kopuk” olarak nitelendiriyor: Sovyetler Birliği’nin çözülmesi sonrası bazı eski komünist kadroların kapitalizme yöneldiğini hatırlatırken, bunun Leninist hareketin doğasına dair genelleme yapmak için yeterli olmadığını vurguluyor.Parenti’ye göre Chomsky’nin bu konudaki değerlendirmeleri çoğu zaman Batı’daki liberal yorumlara yakın bir noktaya düşüyor.YİNE DE ETKİLİBuna rağmen Chomsky’nin sol içindeki etkisinin hala güçlü olduğu kabul ediliyor.

Parenti’ye göre Chomsky ABD dış politikasına yönelik sert eleştirileri, medya ve propaganda analizleri ve kapitalizme yönelik sistematik eleştirileri sayesinde hem genç kuşaklar hem de daha eski sol çevreler üzerinde geniş bir etki yaratmayı sürdürüyor.Ancak Parenti, Chomsky’nin örgütlü devrimci mücadeleye dair temel sorulara yanıt vermekten kaçındığını savunuyor ve şu değerlendirmeyi yapıyor:Chomsky kapitalist şirketleri eleştirmekte ustadır; ancak Komünizm ve Leninizm tartışmasına geldiğinde yüzeysel ve zaman zaman anlaşılması zor değerlendirmeler yapar.

Bu nedenle solun önde gelen figürlerinden biri olarak ondan daha fazlasını beklemek gerekir.Odatv.com

İlgili Sitenin Haberleri