Orta Doğu’da petrol ve LNG üretimi durma noktasında

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı saldırılar ve İran’ın Körfez ülkelerine karşı düzenlediği misillemeler, Orta Doğu’daki petrol ve doğal gaz ihracatını ciddi şekilde sekteye uğrattı.Dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda sevkiyatın durma noktasına gelmesi, küresel enerji piyasalarında büyük endişe yarattı.

Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si bu boğaz üzerinden gerçekleştiriliyor.Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı olan Suudi Arabistan’ın enerji devi Aramco, boğazın açılmaması halinde küresel petrol piyasasında “felaket boyutunda sonuçlar” doğabileceği uyarısında bulundu.ORTA DOĞU’DA PETROL ÜRETİMİ KESKİN ŞEKİLDE DÜŞTÜSavaşın başlamasından bu yana Orta Doğu’daki petrol üretimi ciddi şekilde geriledi.Enerji danışmanlık şirketi Energy Aspects verilerine göre bölgedeki ham petrol üretimi yaklaşık 4,9 milyon varil/gün azaldı.Üretimdeki düşüşün ülkelere göre dağılımı şöyle:- Irak’ta 2,4 milyon varil/gün- Kuveyt’te 700 bin varil/gün- Birleşik Arap Emirlikleri’nde 600 bin varil/günSuudi Arabistan’ın petrol üretimi ise OPEC kotası olan 10,1 milyon varilin altına inerek 9,8 milyon varil/gün seviyesine geriledi.Aramco’nun iki petrol sahasında üretimi azaltmaya başladığı da bildirildi.KÖRFEZ’DE RAFİNERİ VE TESİSLERE SALDIRILARSavaşın enerji altyapısına doğrudan etkileri de giderek büyüyor.- Suudi Arabistan’daki Ras Tanura rafinerisi (550 bin varil/gün) vuruldu ve üretim geçici olarak durduruldu.- BAE’de Ruwais rafinerisi drone saldırısı sonrası kapatıldı.- Küresel petrol depolama merkezlerinden biri olan Fujairah limanında yangın çıktı.- Bahreyn’de Sitra rafinerisine yönelik saldırı sonrası mücbir sebep ilan edildi.- Irak’ta ise güney petrol sahalarındaki üretim yüzde 70 düşerek 4,3 milyon varilden 1,3 milyon varile geriledi.- Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde faaliyet gösteren bazı enerji şirketleri de üretimi tamamen durdurdu.KATAR LNG ÜRETİMİNİ DURDURDUKüresel LNG piyasasında kritik rol oynayan Katar da üretimi durdurmak zorunda kaldı.KatarEnergy, 2 Mart’ta LNG tesislerinde üretimi askıya aldı ve 4 Mart’ta LNG sevkiyatları için mücbir sebep ilan etti.Katar’ın LNG üretimi küresel arzın yaklaşık yüzde 20’sini oluşturuyor.HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA TRAFİK DURDUEnerji piyasasını en fazla etkileyen gelişme ise Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatın durması oldu.İran 2 Mart’ta boğazı kapattığını ilan etti ve geçiş yapmaya çalışan gemilere ateş açılabileceği uyarısında bulundu.Son 10 gündür:- Yaklaşık 10 gemi saldırıya uğradı- Sadece sınırlı sayıda tanker boğazdan geçebildiAyrıca büyük deniz sigorta şirketleri, İran ve Körfez çevresindeki sularda faaliyet gösteren gemiler için savaş riski sigortasını iptal etmeye başladı.ABD Başkanı Donald Trump ise ABD donanmasının tankerleri koruma altında boğazdan geçirebileceğini açıkladı.

Ancak sektör temsilcileri bunun kısa vadede sevkiyatı normale döndürmeye yetmeyebileceğini düşünüyor.ENERJİ KRİZİ TÜKETİCİYİ DE ETKİLİYORSavaşın enerji piyasasına etkileri tüketici tarafında da hissedilmeye başladı.Asya’daki birçok rafineri üretimi azaltırken bazıları mücbir sebep ilan etti.Güney Kore akaryakıt fiyatlarına üst sınır getirmeye hazırlanıyor.Vietnam yakıt ithalat vergilerini geçici olarak kaldırmayı planlıyor.Bangladeş elektrik tasarrufu için üniversiteleri kapatma kararı aldı.G7 ülkelerinin enerji bakanları ve Avrupa Birliği liderleri de artan enerji fiyatlarını görüşmek üzere toplantı düzenleyecek.Şimdilik G7 ülkeleri stratejik petrol rezervlerini piyasaya sürme konusunda karar almış değil.