Haber Detayı
Uzaydaki dev emekli olamıyor: 2030 planı neden değişti?
Gökyüzündeki en büyük insan yapısı olan Uluslararası Uzay İstasyonu için hazırlanan imha planları erteleniyor. NASA'nın yerine koymayı planladığı ticari projeler gecikince, yaşlı devin yörüngedeki mesaisi iki yıl daha uzadı.
Uluslararası Uzay İstasyonu, son kullanma tarihi çoktan yaklaşmış yaşlı bir dev gibi görülse de gökyüzündeki mesaisini beklenenden daha uzun süre devam ettirebilir.
NASA ve dört büyük ortağının 1998 yılında ilk parçalarını yörüngeye fırlattığı bu dev yapı, aslında sadece 15 yıllık bir kullanım ömrü için tasarlanmıştı.
Ancak yıllar içinde yapılan aralıksız bakım ve onarım çalışmaları sayesinde istasyon, tahminlerin çok ötesinde bir dayanıklılık sergileyerek bugüne ulaştı.
ABD Senatosu'ndan geçen yeni bir yetki tasarısı ise UUİ için planlanan emeklilik tarihini 2030’dan 2032’nin sonuna çekmeyi hedefliyor.
Aslında NASA ve ortakları, geçtiğimiz birkaç yılı istasyonun vedasını planlamakla geçirdi.
Hazırlanan senaryoya göre özel bir araç istasyonu güvenli şekilde yörüngeden çıkaracak ve Güney Pasifik Okyanusu’ndaki "Nemo Noktası" adı verilen ıssız sulara gömecekti. 2030 yılı için hedeflenen bu planın temelinde, istasyonun ana iskeletini oluşturan mürettebat modülleri gibi parçaların artık tamir edilemez hale gelmesi yatıyor.
Güneş panelleri veya yaşam destek üniteleri uzayda kolayca yenilense de ana gövde için böyle bir imkan bulunmuyor.Ticari istasyonlar beklenen hıza ulaşamadıSenatör Ted Cruz ve ekibinin bu süreyi uzatmak istemesi, stratejik bir boşluk oluşması korkusuna dayanıyor.
ABD’nin asıl planı, UUİ devreden çıkmadan önce bayrağı özel şirketlerin kuracağı ticari uzay istasyonlarına devretmekti.
Ancak mevcut projeler incelendiğinde, hiçbir özel istasyonun 2030 yılına kadar tam kapasiteyle operasyonel hale gelmesi pek mümkün görünmüyor.
Yeni tasarı, NASA’ya bu geçiş sürecinde bir güvenlik açığı bırakmamasını emrediyor ve UUİ’nin 30 Eylül 2032’ye kadar çalışır durumda tutulmasını şart koşuyor.Tasarıya göre NASA, ancak ticari bir istasyon bilimsel araştırma ve teknoloji geliştirme kapasitesini tam bir yıl boyunca kanıtladıktan sonra UUİ operasyonlarını sonlandırabilecek.
Eğer emeklilik, halefi hazır olmadan gerçekleşirse, alçak yörüngedeki insan varlığının Çin’in Tiangong uzay istasyonuna kaptırılması riski doğuyor.
Bu durum, ABD’nin uzaydaki liderlik yarışı açısından pek tercih edeceği bir senaryo değil.Üstelik bu kapsamlı tasarı sadece mevcut istasyonla sınırlı kalmıyor; NASA üzerinde Ay’da kalıcı bir üs kurulması için de baskı oluşturuyor.
Ay yüzeyinde uzun vadeli insan yaşamına ve endüstriyel faaliyetlere uygun bir merkez inşa edilmesi, Amerikan uzay politikasının yeni önceliği haline geldi.
Öte yandan, bütçe kısıtlamaları nedeniyle rafa kaldırılan projelerin akıbeti hala belirsizliğini koruyor.
