Haber Detayı
Tek kullanımlık plastikler yasaklanıyor mu? Plastik çatal, tabak ve pipetler yasaklandı mı?
Plastik atıkların çevre üzerindeki etkisi her geçen yıl daha görünür hale gelirken, birçok ülke tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımını sınırlandırmaya yönelik yeni adımlar atıyor. Türkiye'de de bu kapsamda önemli bir düzenleme gündemde. Peki, Tek kullanımlık plastikler yasaklanıyor mu, neden? Plastik çatal, tabak ve pipetler yasaklandı mı? Detaylar haberimizde.
Türkiye'de plastik kirliliğiyle mücadele kapsamında önemli bir düzenleme daha gündeme geliyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, tek kullanımlık plastik ürünlerin çevre üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla yeni bir yönetmelik hazırlığında.
Taslağa göre plastik çatal, bıçak, tabak, pipet ve plastik çubuklu kulak pamukları gibi birçok ürünün piyasaya arzı yasaklanabilecek.
Peki, Tek kullanımlık plastikler yasaklanıyor mu?
Plastik çatal, tabak ve pipetler yasaklandı mı?
Detaylar...
TEK KULLANIMLIK PLASTİKLER YASAKLANIYOR MU?
Türkiye'de tek kullanımlık plastiklerin tamamen yasaklanmasına yönelik süreç henüz tamamlanmış değil; ancak bu yönde önemli bir adım atılmak üzere.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik taslağı, tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya arzının sonlandırılmasını hedefliyor.Hazırlanan düzenleme kapsamında şu ürünlerin yasaklanması planlanıyor:Plastik çatal, bıçak, kaşık ve yemek çubuklarıPlastik tabaklarGenleştirilmiş polistiren (EPS – köpük) gıda kaplarıEPS içecek kapları ve bardaklarPlastik pipetlerPlastik çubuklu kulak pamuklarıTaslak yönetmeliğin yakın zamanda kurumların görüşüne açılması planlanıyor.
Sivil toplum kuruluşları ve sektör temsilcilerinin değerlendirmelerinin ardından düzenlemeye son şekli verilecek.
Bu sürecin ardından yönetmeliğin yıl sonunda yürürlüğe girmesi bekleniyor.Düzenleme yalnızca yasaklarla sınırlı olmayacak.
Tek kullanımlık plastiklerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi doğa dostu alternatiflerin kullanımının teşvik edilmesi planlanıyor.Bunun yanı sıra ilerleyen dönemde bazı ürünler için kısıtlama veya işaretleme gibi ek önlemler de gündeme gelebilir.
Özellikle şu ürünlerin tüketiminin azaltılması hedefleniyor:Kısmen plastikten üretilmiş içecek bardaklarıPlastik içeren gıda kaplarıKargo poşetleriIslak mendiller ve yüzey temizleme havlularıBu yaklaşım, Türkiye'nin 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası doğrultusunda şekillendiriliyor.
PLASTİK ÇATAL, TABAK VE PİPETLER YASAKLANDI MI?
Henüz yürürlükte bir yasak bulunmuyor; ancak bu ürünlerin satışının ve piyasaya arzının yıl sonunda yürürlüğe girmesi planlanan yönetmelikle yasaklanması öngörülüyor.Yeni düzenleme hayata geçtiğinde plastik çatal, tabak ve pipet gibi ürünler Türkiye'de piyasaya sunulamayacak.
Bu da restoranlardan etkinlik organizasyonlarına, paket servislerden market satışlarına kadar birçok alanda değişiklik anlamına geliyor.Türkiye'de tek kullanımlık plastiklerin tüketim miktarı bu düzenlemenin neden gündeme geldiğini ortaya koyuyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre yalnızca 2022 yılında 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildi.Bu tüketimin ürün bazında dağılımı ise şöyle:2 bin 858 ton kulak pamuğu çubuğu32 bin 406 ton plastik çatal ve kaşık25 bin 584 ton plastik tabak10 bin 234 ton plastik pipet5 bin 117 ton plastik karıştırıcı63 bin ton gıda kabı120 bin ton plastik bardak155 bin 935 ton plastik içecek şişesiYetkililere göre tek kullanımlık plastik tüketimi sonraki yıllarda daha da arttı.
Bu nedenle yeni düzenleme, plastik kirliliğini azaltmak için kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.Ayrıca Bakanlık tarafından yapılan araştırma, toplumun önemli bir bölümünün de bu tür önlemleri desteklediğini gösteriyor:Vatandaşların %77,65'i tek kullanımlık plastiklerin daha az kullanılmasını destekliyor.%72,52'si bu ürünleri daha az satın alma fikrine olumlu yaklaşıyor.%76,40'ı plastik pipet, tabak ve çatal gibi ürünlerin kullanımının kısıtlanmasını faydalı buluyor.%60,02'si ise bu ürünlerin tamamen yasaklanmasını destekliyor.Araştırma ayrıca insanların alternatif ürünlere yönelme konusunda da istekli olduğunu ortaya koyuyor.
Katılımcıların:%78,71'i kağıt, karton ve ahşap alternatifleri destekliyor.%80,12'si metal, porselen ve seramik gibi tekrar kullanılabilen ürünlere yönelimi olumlu karşılıyor.
TEK KULLANIMLIK PLASTİKLER NEDEN YASAKLANDI?
Tek kullanımlık plastiklerin yasaklanmasının temel nedeni çevresel etkilerinin oldukça yüksek olması.
Bu ürünler kısa süre kullanılıp atıldığı için büyük miktarda atık oluşmasına yol açıyor.
Plastiklerin doğada çözünmesi ise yüzlerce yıl sürebiliyor.Türkiye'de hazırlanan düzenleme birkaç önemli hedefe dayanıyor:Plastik kirliliğini azaltmakTek kullanımlık plastikler özellikle deniz çöplerinin büyük bölümünü oluşturuyor.
Bu durum ekosistem üzerinde ciddi tehdit oluşturuyor.Karbon emisyonlarını düşürmekPlanlanan yasak sayesinde yıllık yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeri emisyonun önlenmesi hedefleniyor.Atık yönetim maliyetini azaltmakPlastik atıkların toplanması ve işlenmesi ciddi maliyet oluşturuyor.
Yeni düzenleme ile yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf edilmesi öngörülüyor.Döngüsel ekonomiye geçişi hızlandırmakTürkiye'nin döngüsel ekonomi stratejisi kapsamında atık oluşumunun azaltılması ve geri dönüşümün artırılması hedefleniyor.
Depozito yönetim sistemi de bu sürecin önemli parçalarından biri.
