AVM sektöründe büyümenin lokomotifi Anadolu oldu

YENER KARADENİZ / İSTANBUL Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD) ve Akademetre iş birliğiyle hazırlanan AVM Endeksi 2025 değerlendirme raporuna göre alışveriş merkezi sektöründe büyümenin lokomotifi Anadolu oldu.

AYD Başkanı Nuri Şapkacı, Anadolu’daki AVM’lerde metrekare başına dolar bazlı cironun 337 dolara ulaştığını belirterek, Anadolu şehirlerinde AVM’lerin yalnızca alışveriş değil aynı zamanda sosyalleşme alanı olarak öne çıktığını ve bu nedenle büyümenin İstanbul’a kıyasla daha hızlı gerçekleştiğini söyledi.

Şapkacı, AVM Endeksi’nin açıklanmaya başlamasının üzerinden 18 yıl geçtiğini belirterek bugün gelinen noktada endeksin kamu tarafından da referans alınan önemli bir veri kaynağı haline geldiğini belirtti.

Turizmin perakende ve AVM sektörü için önemli bir destekleyici unsur olduğunu vurgulayan Şapkacı, Türkiye’nin dünyada en çok turist çeken dördüncü ülke olduğunu hatırlattı.

Ancak son iki yıldır turizm tarafında aşağı yönlü bir eğilim başladığını söyleyen Şapkacı, bunun markaların performansını da etkilemeye başladığını ifade ederek, Türklerin yurt dışı harcamalarının yabancıların Türkiye’de yaptığı harcamayı geride bırakmasının AVM cirolarını da olumsuz etkilediğini vurguladı.

AVM’lerde yabancıdan yerliye bir dönüş var AYD Başkanı Nuri Şapkacı, perakende sektöründe son dönemde moda kategorisindeki satış artışının arkasında indirim ve kampanyaların önemli rol oynadığını söyledi.

Şapkacı, AVM yatırımlarında ise yabancı yatırımcıdan yerli yatırımcıya doğru bir dönüş yaşandığını ifade ederek yabancı yatırımcı oranının yüzde 17’ler seviyesine gerilediğini belirtti.

Ocak ayında açıklanan AVM endeksinin sürpriz şekilde yüzde 40’lar seviyesinde artış gösterdiğini hatırlatan Şapkacı, bu artışta kampanyaların etkili olduğunu söyledi.

Ancak şubat ayında belirgin bir düşüş yaşandığını aktaran Şapkacı, perakendeci ve markalarla yapılan görüşmelerde ciddi bir gerilemenin dile getirildiğini belirtti.

Mart ayının yılın geri kalanına ilişkin daha net bir tablo sunmasının beklendiğini ancak savaşın başlamasıyla belirsizliğin arttığını ifade etti.

Şapkacı, yıl genelinde AVM cirolarında yüzde 25-30 bandında bir artış beklediklerini dile getirerek, dolar bazında ciroda yükseliş görülebileceğini ancak TL bazındaki artışın enflasyonun çok üzerinde olmayacağını söyledi.

Turizm tarafında da gerilemeye dikkat çeken Şapkacı, geçen yıl turist sayısında yüzde 30-35 civarında düşüş yaşandığını hatırlatarak, bu yıl ise yüzde 10-15 bandında bir gerileme beklediğini belirtti.

İptallerin başladığını ifade eden Şapkacı, bunun sadece iptallerden değil Türkiye’deki pahalılık algısının devam etmesinden de kaynaklanabileceğini sözlerine ekledi. “Canlanma umutları başka bahara kaldı” Ekonomist Fatih Keresteci, küresel gelişmeler ve savaş ortamının Türkiye ekonomisine ilişkin öngörüleri zorlaştırdığını belirterek yılın ikinci yarısı için beklenen toparlanmanın ötelenebileceğini söyledi.

Yıl başında 2026’nın ilk yarısının 2025’e benzer bir görünüm sergileyeceğini, ikinci yarıda ise ekonomik canlanma beklendiğini hatırlatan Keresteci, mevcut koşulların bu beklentiyi zayıflattığını ifade etti.

Savaşın ekonomik tahminleri zorlaştırdığını vurgulayan Keresteci, buna rağmen Türkiye ekonomisinin 2026’da büyük bir sıçrama ya da sert bir daralma yaşamayacağını belirterek, “Savaş uzamazsa 2026 ekonomisi büyük ölçüde 2025’in devamı gibi geçer” dedi.

Enerji fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğunu dile getiren Keresteci, eşel mobil uygulamasına rağmen motorin fiyatlarının yüzde 12 arttığını hatırlattı.

Yıl sonu enflasyon beklentisinin yüzde 24 seviyesinde olduğunu söyleyen Keresteci, savaşın devam etmesi halinde bu tahminin yukarı yönlü revize edilebileceğini ve Merkez Bankası’nın da enflasyon tahminini güncellemek zorunda kalabileceğini ifade etti.

Kur tarafında ise yıl sonu beklentisinin 49,95 TL olduğunu dile getiren Keresteci, hane halkının satın alma gücünde belirgin bir daralma yaşandığını söyledi.

Sağlık, seyahat ve eğitim harcamalarının bütçede daha fazla yer kapladığını belirten Keresteci, “Cüzdan küçülüyor.

Bu alanlara ayrılan pay arttıkça diğer harcamalara daha az kaynak kalıyor” diye konuştu.

AVM cirosu 59 milyar dolara ulaştı AVM sektöründe toplam cironun yaklaşık 59 milyar dolar seviyesine ulaştığını söyleyen AYD Başkanı Nuri Şapkacı, ciro içinde en büyük payı yüzde 45 ile moda kategorisinin aldığını belirtti.

Metrekare başına dolar bazlı ciroda ise Anadolu’nun İstanbul’un önüne geçtiğini ifade eden Şapkacı, “Anadolu’daki metrekare bazlı dolar cirosu 337 seviyesine geldi ve İstanbul’a kıyasla öne çıktı.

Anadolu’da sosyalleşme adına gidilecek en önemli yerlerden biri AVM’ler.

Bu nedenle Anadolu şehirleri İstanbul’a göre daha hızlı büyüyor” dedi. 2020 yılından bu yana AVM’lerde ciro verimliliğinin 17 kat arttığını aktaran Şapkacı, yıl sonu enflasyonunun yüzde 30 civarında gerçekleşmesi durumunda giyim ve aksesuar kategorisinin bir önceki yıla göre yüzde 35 büyüme kaydettiğini, diğer kategorilerin ise enflasyona paralel seyrettiğini ifade etti.