Önce Gülistan şimdi Çehel Sütun Sarayı! Asya’nın kültür mirası yok ediliyor

ABD ve İsrail’in İran’a yaptığı saldırılar, Asya’nın kültür, tarih ve medeniyet birikimini de hedef alıyor.

Tahran’da bulunan Gülistan Sarayı’nın bombalanmasının ardından İsfahan’da bulunan Çehel Sotun Sarayı da hedef alındı.

Durumu aktaran Dr.

Savash Porgham, “İsfahan’ın merkezindeki Safevi döneminden kalma tarihi bir anıt olan Çehel Sotun (Kırk Direk) Sarayı da saldırılarda hasar almış.

Yakından gördüğüm bir saray burası, o kadar enfes bir güzellikti ki… İran halkının milli servetini yok ediyorlar!” ifadelerini kullandı.

ASYA’NIN HAFIZASINI TAŞIYAN SARAY İsfahan’ın merkezinde günümüze ulaşabilen ender yapılardan biri olan ve 1647 yılında tamamlanan Çehel Sütun Sarayı, Safevi İmparatorluğu’nun diplomatik ve kültürel gücünün en önemli simgelerinden biri.

Geniş botanik bahçeleriyle çevrili bir kompleksin kalbinde yer alan yapı, adını giriş bölümünü destekleyen yirmi ahşap sütunun önündeki havuza yansımasıyla oluşan “Kırk Sütun” görüntüsünden alıyor.

Şah II.

Abbas döneminde, mevkî sahibi kişilerin ve yabancı elçilerin kabul törenleri için inşa edilen saray, salt bir mimari eser olmanın ötesinde Asya’nın görsel hafızasını taşıyor. ‘ŞİİR OKUYAN VE HİKAYE ANLATAN SARAY’ UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde bulunan Çehel Sütun, kültür ve sanat tarihçileri tarafından “şiir okuyan ve hikaye anlatan bina” olarak tanımlanıyor.

Sarayın iç duvarlarını süsleyen ve İslam dünyasında eşine az rastlanan devasa freskler, Doğu tarihinin dönüm noktalarını adeta bir tarih dersi gibi belgeliyor.

Duvar resimlerinde Safevi ordusunun Özbekleri mağlup ettiği 1512 Merv Savaşı ve 1514’te Osmanlı ordusuyla karşılaşılan Çaldıran Savaşı tasvirleri yer alıyor.

Aynı zamanda Babür İmparatoru Hümayun’un ağırlanması ve Özbek Hanı Vali Muhammed Han ile yapılan diplomatik görüşmeler gibi ziyafet sahneleriyle bölgenin diplomasi tarihi sergileniyor.

Saldırılar, doğrudan bu eşsiz estetik ve tarihi kompozisyonu tehdit ediyor.

GÜLİSTAN SARAYI’NDAKİ YIKIM BÜYÜYOR Çehel Sütun’a yönelik bu tahribat, akıllara kısa süre önce Tahran’da vurulan asırlık Gülistan Sarayı’nı getirdi. 2013’te UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne giren ve Osmanlı’dan Hindistan’a uzanan Doğu’nun ortak sanatsal hafızasını temsil eden yapı da ağır hasar almıştı.

Saldırılarda, Gülistan Sarayı’nın 1747-1751 yılları arasında inşa edilen meşhur Taht-ı Mermer Salonu’nun tavan süslemeleri çökmüştü.

Eşsiz ayna işçiliğiyle bilinen Aynalı Salon’un ise tüm pencereleri kırılmış ve yer döşemeleri kullanılamaz hale gelmişti.