Orta Doğu'daki savaş ECB'de "enflasyon travması" ve faiz artışı ihtimalini tetikledi

Orta Doğu'da ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından tırmanan gerilim ve petrol fiyatlarındaki sert yükseliş, Avrupa Merkez Bankası (ECB) içinde ve piyasalarda "enflasyon travmasını" tetiklerken 19 Mart'ta yapılacak kritik faiz toplantısı öncesinde, yakın zamana kadar rafa kaldırılan faiz artışı ihtimali yeniden en güçlü senaryo haline geldi.Ekonomistler, ABD Başkanı Donald Trump'ın iyimser açıklamalarının aksine savaşın kısa sürede sona ermeyeceği beklentisinin hakim olduğunu, bu durumun merkez bankalarının para politikalarını doğrudan etkileyebileceğini kaydetti.ECB'nin 19 Mart'ta yapacağı faiz toplantısı öncesinde, ekonomistler bankanın "bekle-gör" politikasından "şahin" bir tutuma geçeceği öngörüsünde bulunuyor.

ECB yetkilileri ise enerji fiyatlarındaki artışın orta vadede genel enflasyona dönüşmesi durumunda "zamanında ve kararlı adımlar" atılacağı mesajını vererek, piyasalara faiz artışı sinyali gönderdi.Kritik toplantı öncesinde banka yönetiminden gelen mesajlar, "şahin" tutumun güçlendiğine işaret etti.ECB Yönetim Kurulu Üyesi İsabel Schnabel, Frankfurt School'da yaptığı konuşmada, enerji fiyatlarındaki gelişmeleri ve enflasyon üzerindeki etkilerini titizlikle izledikleri uyarısında bulundu.Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, enerji fiyatlarındaki artışın orta vadede geniş kapsamlı bir tüketici enflasyonuna dönüşmesi durumunda ECB'nin zamanında ve kararlı adımlar atacağını vurguladı.ECB Başkanı Christine Lagarde ise dört yıl önceki enflasyon şokunun bir benzerinin yaşanmaması için gereken her şeyi yapacaklarına dair kararlılık mesajı verdi.Fransız televizyon kanalı France 2'ye açıklamalarda bulunan Lagarde, "Enflasyonu kontrol altında tutmak için gereken her şeyi yapacağız." dedi.Orta Doğu'daki çatışmaların, Rusya-Ukrayna Savaşı'nda olduğu gibi yeni bir fiyat artış dalgasına yol açmasını engellemenin hayati önem taşıdığını vurgulayan Lagarde, 2022 ve 2023 yıllarındaki enflasyon şokunun bir benzerinin yaşanmaması için teyakkuzda olduklarını belirtti.Faiz artışı masada mı?ECB içinden bazı üyeler genel uyarıların ötesine geçerek somut adım sinyalleri verdi.Slovakya Merkez Bankası Başkanı Peter Kazimir, "ECB'nin tepkisi tahmin edilenden daha yakın olabilir" derken Estonya Merkez Bankası Başkanı Madis Müller bir sonraki adımın faiz indirimi yerine artış olma ihtimalinin son iki haftada güçlendiğini belirtti.Enflasyon tahminleri revize ediliyorNomura'nın kıdemli Avrupa ekonomisti Andrzej Szczepaniak, Avro Bölgesi için yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 2,1'den 2,7'ye yükseltti.

Mevcut durumda yüzde 1,9 olan enflasyonun, petrol ve gaz fiyatlarındaki artışla birlikte ECB'nin yüzde 2'lik hedefini aşması bekleniyor.ECB ekonomistleri, haftaya açıklanacak büyüme ve enflasyon raporlarına Orta Doğu'da savaşın etkilerini yansıtmak için çalışmalarını hızlandırdı.Bu arada, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), piyasaları rahatlatmak için 400 milyon varillik rekor petrol rezervinin serbest bırakılmasını önerdi.

Bu miktar, 2022'deki Ukrayna Savaşı başlangıcında salınan rezervin iki katından fazlasına tekabül ediyor.

Analistler, petrol piyasasındaki gerginliğin Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası dönemden daha ciddi boyutlara ulaştığına dikkati çekiyor."Faiz indirimi artık gündemde değil"ING Küresel Makro Araştırma Başkanı ve Almanya Başekonomisti Carsten Brzeski, yayımladığı analizde, ECB'nin 2022 yılındaki "enflasyonda geç kalma" travmasının hala taze olduğunu vurguladı.Brzeski, Orta Doğu'daki çatışmaların makroekonomik dengeleri kökten değiştirdiğine dikkati çekerek, "Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar ve petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde kalıcı olması durumunda, ECB ikinci tur etkileri önlemek adına faiz artışlarını ciddi şekilde değerlendirmek zorunda kalacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

Brzeski, mevcut konjonktürde faiz indirimi senaryolarının tamamen rafa kalktığını belirtti.ECB Başkanı Lagarde'ın daha önce kullandığı "iyi bir yer" ifadesine atıfta bulunan Brzeski, bankanın mevcut durumunu bir Hollywood filmine benzeterek şu ifadeleri kullandı:"Orta Doğu'daki savaş ve yükselen enerji fiyatları, Lagarde'ın 'huzurlu alanına' giren davetsiz misafirler gibidir.

ECB'nin panik yapmasına henüz gerek yok ancak o huzurlu alanın içine bir 'panik odası' inşa etmek şu an için kötü bir fikir gibi görünmüyor."ECB'nin geçmişteki petrol şoklarına verdiği tepkileri hatırlatan Brzeski, özellikle 2021-2022 döneminde enflasyonun geçici olarak nitelendirilmesinin büyük bir hata olduğunu ve bu hafızanın ECB'nin kurumsal kimliğine kazındığını belirtti.Brzeski, ECB'nin haftaya yapacağı toplantıda faizleri sabit tutsa bile piyasalara "müdahaleye hazırız" mesajı vererek en güçlü silahı olan sözlü yönlendirmeyi daha sert kullanacağını öngördü.ECB uzmanlarının hazırladığı yeni büyüme ve enflasyon tahminlerinin, petrol fiyatlarındaki ani hareketler nedeniyle yayınlanmadan eskidiğine dikkati çeken Brzeski, petrol fiyatlarının dakikalar içinde 30 dolar oynayabildiği bir ortamda, model tabanlı tahminlerden ziyade jeopolitik gerçeklerin bankanın rotasını belirleyeceğini ifade etti.