Haber Detayı
100 milyon tonluk LNG kapasitesi risk altında: Alternatif kaynak aranıyor
İran'ın Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki LNG üretim tesislerini hedef alan saldırıları ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksama, küresel doğal gaz ticaretinde ciddi belirsizlik yarattı. Bölgedeki 100 milyon tonluk LNG kapasitesinin risk altına girmesiyle ithalatçı ülkelerin alternatif tedarikçilere yönelmesi ya da enerji üretiminde kömür kullanımını artırması tartışılıyor. Uzmanlar ise LNG kesintinin uzun sürmesi halinde özellikle spot piyasalarda ciddi tedarik sıkıntıları yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
Küresel doğal gaz arzının önemli kısmını oluşturan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedariki İran'ın Katar'da yıllık 80 milyon ton LNG ihracatı kapasiteli Ras Laffan ve BAE'deki 6 milyon tonluk aktif Das Island LNG üretim tesislerini vurması sonrasında sekteye uğrarken, Hürmüz Boğazı'nın da bazı gemiler için fiilen kapatılması enerji ticaretinde belirsizliklere sebep oldu.100 milyon tonluk LNG kapasitesi risk altındaİki ülkenin toplam LNG ihracatı küresel ihracatın yaklaşık 4'te 1'ini oluştururken BAE'nin 2028'de açılması planlanan 9,6 milyon ton kapasiteli Ruwais LNG Tesisi inşaatı da vurulunca, bölgede 100 milyon tonluk LNG kapasitesi risk altına girdi.
Küresel LNG ihracatının yüzde 20'sini karşılayan Katar, üretiminin yüzde 90'ından fazlasını Çin, Japonya, Hindistan ve Güney Kore başta olmak üzere Asya ülkelerine, kalan miktarı ise Avrupa'ya sevk ediyordu.
BAE'nin LNG ihracatının çoğunluğu ise Hindistan'a, kalan kısım daJaponya, Çin ve Avrupa'ya gidiyordu.
Doğal gaz piyasasında acil durum rezervi yokUzmanlara göre, petrolün aksine doğal gaz piyasasında küresel ölçekte kullanılabilecek acil durum rezervleri bulunmuyor.
Olası arz sıkıntılarında en yakın tampon mekanizma yer altı gaz depoları olsa da kış aylarında bu depoların yoğun şekilde kullanılması ve bahar döneminde talebin henüz düşmemesi, gaz piyasasında arz baskısının sürmesine yol açıyor.Bu nedenle Hürmüz Boğazı'ndaki aksamanın uzun sürmesi halinde LNG piyasasında özellikle spot ve kısa vadeli ticarette ciddi arz sıkıntısı yaşanabileceği, bazı ülkelerin ise alternatif tedarik kaynaklarına yönelme, talep yönetimi uygulama veya gaz tüketimini kömürle ikame etme gibi önlemlere başvurabileceği değerlendiriliyor.Kuzey Asya gazı, Güney Asya kömürü tercih edebilirJaponya Enerji Ekonomisi Enstitüsü Kıdemli Ekonomisti Takafumi Yanagisawa'ya göre, Kuzey Asya ülkeleri yüksek fiyatlarla ek tedarik sağlayabilirken, mali gücü daha düşük Güney Asya ülkeleri yeterli LNG bulamayabilir ve kömüre yönelebilir.Eğer Hürmüz Boğazı'ndaki blokaj yaza kadar devam ederse, Japonya da dahil bazı ülkeler LNG kayıplarını telafi etmekte zorlanacak.
Avrupa Birliği'nin Rus LNG'sinden kademeli çıkışı ve Katar'daki genişleme projelerinin ertelenmesi, ABD'den yeterli LNG temin edilememesi halinde planlarda revizyon gerektirebilir.
Güney Asya ülkeleri düşük kredi notları nedeniyle spot LNG bulmakta zorlanacak ve bu durum elektrik kesintilerine yol açabilir."Körfez LNG'sinin yerini doldurmak son derece zor olacak"Petrol İhraç Eden Arap Ülkeler Örgütü (OAPEC) Küresel Gaz Piyasaları Uzmanı Wael Hamed Abdel Moati de Hürmüz Boğazı'nda uzun süreli bir aksama durumunda, LNG piyasasındaki önceliğin uzun vadeli sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmeye verileceğini aktardı.Asya ve Avrupa'daki birçok alıcının, güvenilir tedarik sağlamak için uzun vadeli anlaşmalar imzaladığını, bu nedenle mevcut LNG kargolarının öncelikle bu sözleşme pazarlarına yönlendirileceğini dile getiren Moati, "Bu, gerçek kıtlığın, muhtemelen küresel LNG ticaretinin yaklaşık 3'te 1'ini oluşturan spot ve kısa vadeli piyasada ortaya çıkacağı anlamına gelir.
Bu segmentte, kargolar en rekabetçi fiyatları sunan pazarlara doğru hareket edecektir.
Arz açısından bakıldığında, Körfez LNG'sinin yerini doldurmak son derece zor olacaktır." diye konuştu.Moati, Körfez'deki üreticilerin küresel LNG ihracatının yaklaşık 4'te 1'ini gerçekleştirdiğini anımsatarak, "Bu tür bir ikame, kısa vadede teknik olarak imkansız çünkü ABD'deki sıvılaştırma tesislerinin çoğu zaten neredeyse en yüksek nominal kapasitede çalışmaktadır.
Bununla birlikte, Corpus Christi Aşama 3 veya Plaquemines LNG'deki yeni devreye alınan ünitelerden önümüzdeki haftalarda ek üretim sağlanabilir.
Kanada'daki proje artışlarından ve Meksika ile Batı Afrika'daki yeni projelerden de ek arz bekleniyor." değerlendirmesinde bulundu."Elektrik üretiminde kömürün payı artabilir"LNG açığının, uzun süre devam etmesi durumunda, ülkelerin yalnızca sınırlı sayıda seçeneği olacağını ve bu seçeneklerin çoğunun ekonomik açıdan maliyetli olacağını belirten Moati, şu ifadeleri kullandı:"Kömür kapasitesi olan ülkelerde elektrik üretiminde yakıt değişimine gidilerek kömür kullanımının artırılması da bir seçenek olabilir.
Diğer seçenekler ise talep yönetimi uygulanması ve doğal gaz kullanımının önceliklendirilmesi olarak öne çıkıyor.
Ancak piyasalara göre izlenecek stratejiler önemli ölçüde farklılık gösterebilir."
