IEA tarihinin en büyük müdalesi: 400 milyon varil stok piyasaya iniyor

Orta Doğu'da tırmanan gerilim ve Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanmasının ardından küresel enerji piyasaları alt üst olurken Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), arzı desteklemek ve piyasada gelişen şoku hafifletmek için harekete geçti.

IEA, tarihinin en büyük koordineli müdahalesini başlatarak stratejik rezervlerden toplam 400 milyon varil petrolü piyasaya sürüyor.Brent petrolün varil fiyatının yeniden 100 dolar sınırını aşmasının ardından toplam 1,8 milyar varil civarında olduğu tahmin edilen küresel acil durum stoklarının yaklaşık dörtte biri, tarihin en büyük arz şoklarından birine kalkan olacak.

Plan kapsamında sevkiyatların mart ayı sonuna kadar yoğunlaşarak küresel piyasalara akması bekleniyor.Hürmüz Boğazı krizi arz güvenliğini tehdit ediyorHürmüz Boğazı'nda yaşanan çatışmalar, dünya genelindeki petrol sevkiyatının önemli bir kısmını durma noktasına getirirken, fiyatlarda da sert dalgalanmalara yol açtı.

Enerji uzmanları ve IEA yetkilileri ise mevcut durumu modern enerji tarihinin en kritik arz kırılmalarından biri olarak tanımlıyor.

Çatışmaların uzaması durumunda, sevkiyat hatlarındaki tıkanıklığın küresel enflasyon ve enerji maliyetleri üzerindeki baskısının artmasından endişe ediliyor.Takvim ve bölgesel dağılımIEA tarafından onaylanan operasyon kapsamında rezervlerin piyasaya sunulması bölgesel bir takvime göre yapılacak.

Asya ve Okyanusya ülkeleri petrol rezervlerini hemen piyasaya vermeye başlarken, ABD ve Avrupa'daki stratejik stokların büyük bölümünün mart ayının son günlerinde devreye girmesi planlanıyor.

Bu kademeli adımla piyasadaki arz boşluğunun doldurulması hedefleniyor.

Toplam salımın en büyük kısmını 195 milyon varil ile Amerika kıtası üstlenirken, Asya-Okyanusya 108 milyon varil, Avrupa ise 107 milyon varil katkı sağlayacak.

ABD ayrıca kendi Stratejik Petrol Rezervi'nden (SPR) 172 milyon varillik ek satış yapacağını açıkladı.

Böylece piyasaya sunulacak toplam petrol miktarı kısa vadeli talebi karşılayacak büyüklüğe ulaşacak.Kalıcı çözüm değilKüresel enerji piyasalarının yönü ise büyük ölçüde Orta Doğu'daki çatışmaların süresine ve Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatın ne zaman normale döneceğine bağlı olacak.

Stratejik petrol rezervlerinin piyasaya sürülmesi kısa vadede fiyatlardaki baskıyı azaltabilecek bir adım olarak görülse de, uzmanlar bunu kalıcı bir çözüm olarak görmüyor.

Rezerv salımı açıklanmasına rağmen petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde kalması, arz kesintisinin ne kadar süreceğine dair endişelerin sürdüğünü gösteriyor.

Uzmanlara göre fiyatların kalıcı şekilde dengelenmesi için sevkiyat rotalarında güvenliğin yeniden sağlanması gerekiyor.