İlber Ortaylı'nın ibretlik hassasiyeti! 50 Yasin ve gizli hatimler: Topkapı Sarayı'nda gelenek başlatmış....

Tarihçi Prof.

Dr.

İlber Ortaylı'nın 2005-2012 yılları arasındaki Topkapı Sarayı Müzesi Müdürlüğü dönemine dair, bugüne kadar bilinmeyen bir ayrıntı gün yüzüne çıktı.

MSÜ Rektörü Prof.

Dr.

Erhan Afyoncu, Ortaylı'nın Topkapı Sarayı'nda müdürlük yaptığı yıllarda sarayda hizmet etmiş ve bugün kimsesiz kalan ağalar ile cariyelerin ruhu için hatim okutup dua ettirdiğini açıkladı.

İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybeden usta tarihçi İlber Ortaylı, Fatih Camii'nde düzenlenen cenaze töreninin ardından son yolculuğuna uğurlandı.

Son yolculuğuna uğurlanan Türk tarihçiliğinin en önemli isimlerinden biri olan İlber Ortaylı hakkında dikkat çeken bir hatıra gündeme geldi.

MSÜ Rektörü Prof.

Dr.

Erhan Afyoncu'nun paylaştığı bilgilere göre Ortaylı; sarayın unutulmuş hizmetlileri, cariyeleri ve ağaları için yıllarca süren gizli bir 'dua geleneği' başlatmış.

Afyoncu, Ortaylı'nın inancı hakkında konuşmayı normalde doğru bulmadığını ancak son dönemde yapılan yorumların kendisini bu açıklamayı yapmaya mecbur bıraktığını ifade etti.

Paylaşımında, Ortaylı'nın samimi bir Müslüman olduğunu ancak bunu göstermeyi tercih etmediğini belirten Afyoncu, hocanın birçok güzel hasleti Allah ile kul arasında tutmayı tercih ettiğini söyledi.

TOPKAPI SARAYI'NDA DİKKAT ÇEKEN GELENEK Topkapı Sarayı'nda 2005 yılında müze müdürü olarak göreve başlayan Ortaylı'nın o dönemde başlattığı bir gelenek de ilk kez detaylarıyla anlatıldı.

Afyoncu'nun aktardığına göre Ortaylı, görevde olduğu 2005-2012 yılları arasında her Ramazan ayında sarayda görev yapmış ağalar, cariyeler ve diğer hizmetliler için hatim okutulmasını sağladı.

Hatim tamamlandıktan sonra küçük bir katılımcı grubuyla dua edilirdi.

Bu törenler genellikle sarayın kutsal emanetlerinden biri olan Hırka-i Saadet ziyaretinin ardından gerçekleştirilirdi. 'BU SARAYIN ASIL SAHİPLERİ ONLARDIR' Kasım 2005'te yapılan hatim duasına katılan isimlerden biri olan Murat Kargılı'nın anlattığına göre Ortaylı, törenden sonra dikkat çeken bir değerlendirmede bulundu.

Ortaylı'nın, sarayda görev yapmış ve bugün adları unutulmuş kişiler için dua edilmesini özellikle istediği belirtilerek şu sözleri aktarıldı: 'Bu sarayın sahipleri sultanlar değildir.

Asıl sahipleri bunlardır.

Adları sanları unutulmuştur, bazılarının nesilleri kesilmiştir.

Onlara dua edecek kimseleri de yoktur.' HER CUMA HAYIR YAPTIRDI Afyoncu'nun paylaştığı bilgilere göre Ortaylı, müdürlük yaptığı yıllar boyunca sadece Ramazan aylarında değil, yıl içinde de bu hassasiyetini sürdürdü.

Sarayda hizmet etmiş ağalar, cariyeler ve Enderun görevlileri için her Cuma hayır yapılmasını sağladı; Kur'an okunmasına vesile oldu.

Bu törenlerden birine tanıklık eden tarihçi Mehmet İpşirli de Ortaylı'nın kendisini arayarak hatim duasını yapmasını rica ettiğini ve küçük bir grupla iftar sonrası dua edildiğini anlattı. 50 YASİN ADAMIŞ Afyoncu'nun paylaştığı belgede Ortaylı'nın o yıl ayrıca sarayda hizmet etmiş kişiler için 50 adet Yasin-i Şerif okumayı adadığı da yer aldı.

Hatıra olarak saklanan listede kimler için dua edildiği de tek tek yazılı.

İŞTE O PAYLAŞIM: Prof.

Dr.

İlber Ortaylı hocamızın Müslümanlığına dair bir şeyler yazmayı ayıp ve de yersiz addederim.

Fakat hakkında yazılanlar bu yazıyı yazmaya beni mecbur bıraktı.

Hoca aleyhinde yanlış zan sahibi olabilecekleri hem aydınlatmak ve hem de tarihe not düşmek için bu yazıyı yazdım.

Merhum Ortaylı hocamız samimi bir Müslümandı, fakat bunu birilerine göstermekten hassaten ictinab ederdi.

Allah ile kul arasında olan ve başka kulların da haberdar olmasının gerekli olmadığı çok güzel hasletlere sahipti.

Fazla kişinin bilmediği, hocamızın hassasiyetini gösteren aşağıda anlatacağım olay ise ibretlik tarihi bir hadisedir.

İlber hocamız 2005 yılında Topkapı Sarayı Müzesi müdürü tayin edildi ve bu görevde 2012 yılına kadar kaldı.

Göreve geldiğinde ilginç bir âdet başlattı.

Müdür tayin edildiği senenin Ramazan ayında Topkapı Sarayı'nda görev yapmış ağalar, cariyeler ve diğer hizmetliler için hatim okuttu.

Hatim bittiğinde küçük bir katılımcı grubu ile duasını okuttu.

Kasım 2005 tarihindeki hatim duasına davet edilen birkaç kişiden biri olan değerli dostum Murat Kargılı o gün yaşananları şöyle anlattı: '2005 Ramazan ayında [5 Ekim-2 Kasım] İlber Hoca beni aradı ve 'Yarın (Salı) Hırka-i Saadet'i açacağız ve siz de gelir misiniz' dedi.

Ben de severek davete icabet ettim.

Saat 11.00 gibi Topkapı Sarayı'na intikal ettim.

Salavatlar eşliğinde Hırka-i Saadet açıldı.

İlber hoca daha önceden destmâller hazırlatmıştı.

Hırka-i Şerif'in açılması töreninden sonra Hocamız bana 'Murat, akşam iftar yapacağız gelir misin' dedi ve gelmem hususunda ısrarcı oldu.

İftardan sonra Fatih Çollak Hoca bir aşir okudu.

İlber Hoca aşir kıraatinden sonra elime ekte fotoğrafını yayınladığımız belgeyi verdi.

Fatih Hoca, İlber hocanın listesini hazırladığı ağaların duasını yaptı.

Duadan sonra İlber hocanın listesini aldım, hocaya imzalattırdım ve tarih attırdım.

Hoca o sırada bana 'Bu sarayın sahipleri sultanlar değildir, asıl sahipleri bunlardır, bunların adı sanı unutulmuştur ve bazılarının nesepleri kesilmiştir, kimseleri de yoktur' dedi'.

İlber Ortaylı hocamız müdür olduğunda başlattığı bu âdedi sonraki yıllarda da devam ettirdi.

Her Cuma muhakkak ağalar ve cariyeler için hayır yapar, Kur'an okur ve okuturdu. 2005-2012 yılları arasında hiç ara vermeden Ramazan aylarında Topkapı Sarayı'nda ağalar, cariyeler, Enderun hizmetlileri ve diğer hizmetlilerin ruhu için hatim duası okuttu.

Bunu özellikle Osmanlı teşrifatına uygun bir şekilde Hırka-i Saadet ziyaretlerinden sonra yaptırırdı.

Hatim duasına davet edilenler arasında muhakkak Saray'ın o dönemdeki 'çalışanları da' bulunurdu.

Bu hadiseye şahit olanlardan biri de hocam Prof.

Dr.

Mehmet İpşirli'dir.

İpşirli Hocamız şahit olduğu töreni şöyle anlattı: 'İlber, Saray'a müdür tayin edildiğinde Ramazan ayında bir gün beni aradı.

Akşam hatim duası yaptıracağını ve duayı da benim yapıp yapamayacağımı sordu.

Ben de hukukumuza binaen kabul ettim.

Akşam yaklaşık on kişinin katıldığı bir iftar yemeği verildi.

Yemekten sonra bizzat İlber'in okutturduğu hatimin duasını okudum.

Katılımcılar farklı meslek gruplarından idi.

İlber, hatimi Saray'da hizmet etmiş ağalar, cariyeler ve diğer hizmetliler için yaptırdığını, çünkü bunların arkalarında kendilerine dua edecek ve Kur'an okuyacak kimselerin bulunmadığını söyledi.

Duadan sonra tatlı bir sohbet oldu ve daha sonra dağıldık'.

Ekte bu hadiseye dair ilginç bir belge yayınlıyorum.

Belgeyi değerli dostum Murat Kargılı gönderdi.

Merhum Hocamız, Topkapı Sarayı Müzesi müdürü olduğu 2005 yılı Ramazan'ın da ağalar ve cariyeler için hatim indirttiği gibi kendisi de 50 Yasin-i Şerif adamış.

Fotoğraftaki listeyi bizzat İlber Hocamız, Murat Bey'e bir hatıra olarak vermiş.

Listede kimler için dua edildiği yazıyor.

İlber hocamız bizzat kendisi '50 Yasin-i Şerif adadım' yazmış.