Bebekler meğerse anne ve babaları ayakta uyutuyormuş! Şaşırtan araştırma

Bebeklerin sanılandan çok daha erken yaşta 'kandırma' benzeri davranışlar geliştirebildiği ortaya çıktı. 0-47 ay arası çocuklara sahip 750'den fazla ebeveynle yapılan ve sonuçları Cognitive Development dergisinde yayımlanan araştırma, bazı bebeklerin henüz 10 aylıkken duymamazlıktan gelme, saklama ya da gizlice yeme gibi basit kaçamaklara başvurduğunu gösteriyor.

Henüz yürümeye başlamamış, hatta çoğu zaman konuşamayan bebeklerin bile çevrelerini 'kandırmaya' yönelik davranışlar geliştirdiği ortaya kondu. 750 ebeveynle yapılan bir araştırmaya göre, yaklaşık 10 aylık çocukların dörtte biri; duymamazlıktan gelmek, oyuncak saklamak ya da yasaklı yiyecekleri gizlice tüketmek gibi basit yöntemlerle çevresini yönlendirmeye çalışıyor.

KANDIRMA DAVRANIŞI YAŞLA BİRLİKTE DEĞİŞİYOR Araştırma, çocukların büyüdükçe bu davranışları daha bilinçli ve çeşitli şekilde kullandığını gösteriyor.

İki yaş civarında kandırma daha çok davranış üzerinden gerçekleşiyor.

Örneğin ebeveyn 'toplama zamanı' dediğinde tepki vermemek, bir şeyi saklamak ya da yaptığı bir şeyi inkar etmek bu dönemin tipik örnekleri arasında yer alıyor.

Üç yaşına gelindiğinde ise tablo belirgin şekilde değişiyor.

Çocuklar artık dili daha aktif kullanarak abartma, eksik anlatma ya da tamamen kurguya dayalı ifadeler geliştirebiliyor. 'Çikolatayı hayalet yedi' gibi açıklamalar da bu dönemde ortaya çıkıyor. 'BİR ANDA ORTAYA ÇIKMIYOR' Araştırmayı yürüten bilim insanları, kandırma davranışının sanıldığı gibi bir anda gelişmediğini vurguluyor.

Erken dönemde görülen bu tepkilerin tam anlamıyla bilinçli bir aldatma değil, daha çok istenmeyen sonuçlardan kaçınma ya da ödül elde etme çabası olduğu değerlendiriliyor.

Bu yaklaşım, önceki çalışmalarla da ayrışıyor.

Daha eski araştırmalar, kandırmayı genellikle gelişmiş dil becerileri ve başkalarının zihnini anlama yetisi gerektiren karmaşık bir süreç olarak ele alıyordu.

Yeni bulgular ise bunun çok daha erken yaşlarda temellerinin atıldığını ortaya koyuyor.

HAYVAN DAVRANIŞLARIYLA BENZERLİK DİKKAT ÇEKİYOR Çalışma, yalnızca insanlara odaklanmakla kalmıyor; hayvan davranışlarıyla da paralellik kuruyor.

Örneğin bazı şempanzelerin yiyeceklerini saklayarak diğerlerinden gizlemesi ya da bazı kuşların sahte alarm sesleri çıkararak dikkat dağıtması, sözlü iletişim olmadan da benzer stratejilerin gelişebildiğini gösteriyor.

EBEVEYNLER İÇİN 'NORMAL GELİŞİM' MESAJI Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de kandırma davranışının çocuk gelişiminin doğal bir parçası olduğuna işaret etmesi.

Verilere göre, bu davranışları sergileyen çocukların yarısı son bir gün içinde en az bir 'kurnazlık' yapmış durumda.

EBEVEYNLER İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?

Uzmanlara göre bu bulgular, ebeveynlerin endişelenmesi gereken bir durumdan ziyade çocuk gelişiminin doğal bir parçasına işaret ediyor.

Çocukların çevreyi anlama, sınırları test etme ve sonuçları gözlemleme süreçlerinin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

Araştırma aynı zamanda ebeveynler için pratik bir çerçeve de sunuyor: Hangi yaşta hangi tür davranışların görülebileceğini bilmek, çocukların bu 'küçük oyunlarına' karşı daha hazırlıklı olmayı sağlıyor.

Araştırmanın bulguları Cognitive Development dergisinde yayımlandı.