Haber Detayı

Dijital hayaletler savaşı: Ortadoğu’da gerçeğin infazı
Dünya cumhuriyet.com.tr
17/03/2026 17:30 (5 saat önce)

Dijital hayaletler savaşı: Ortadoğu’da gerçeğin infazı

ABD-İsrail-İran gerilimi yalnızca sahada değil, bilgi akışında da büyük bir savaşa dönüştü. Füzelerin kime ait olduğu kadar, kimin hangi gerçeğe inandırıldığı da artık çatışmanın en kritik cephesi haline geldi.

2026 yılının mart ayı, sadece füzelerin değil, doğruların da imha edildiği, ”doğrulanmış yalanların havada uçuştuğu bir ay olarak tarihe geçiyor.

ABD ve İsrail’in İran’a saldırısıyla başlayan savaş, fiziksel çatışmanın ötesinde bir bilişsel savaş ve dezenformasyon laboratuvarına dönüşmüş durumda.

Washington’dan Tahran’a, Tel Aviv’den Ankara’ya uzanan bu bilgi savaşında, kimin kimi vurduğundan ziyade, kimin kimi vurduğuna kimi ikna ettiği önem kazanıyor.

SAHİPSİZ FÜZELER VE İNKAR DİPLOMASİSİ Bu dezenformasyon bombardımanında bizi en çok ilgilendiren başlıklardan biri hiç kuşkusuz, 4, 9 ve 13 Mart tarihlerinde Türkiye hava sahasına yönelen ve NATO güçleri tarafından imha edilen füzelerle ilgili.

Tahran, Komşumuzla savaşmıyoruz, bizim envanterimizden çıkan tek bir ateşleme yok” diyerek füzelerin kendileri tarafından atıldığını reddetti.

İran Devrim Muhafızları Ordusu komutanlarından Albay İbrahim Zülfikari, daha da ileriye giderek, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu bazı dost ülkelere yönelik saldırıların ABD ve İsrail tarafından iki ülke arasındaki ilişkileri bozmak amacıyla gerçekleştirildiğini öne sürdü.

Bu sahipsiz saldırılar”a ilişkin Türkiye haklı olarak açıklama bekliyor.

Bu belirsizlik, füzeleri kimin attığından ziyade kimin “atılmasını isteyeceği” sorularına yol açıyor.

UÇAKLAR NASIL DÜŞTÜ?

Geçtiğimiz günlerde Suudi Arabistan sınırına yakın bir bölgede düşen ABD askeri kargo uçağıyla ilgili açıklamalar da bir başka bilgi savaşı /dezenformasyon örneği.

ABD Başkanı Donald Trump, New York Times ve The Wall Street Journal’ın, Suudi Arabistan’da Amerikan yakıt ikmal uçaklarının İran füzeleriyle vurulduğu haberleri için “yalan” dedi ve iki gazeteyi Amerikanın savaşı kaybetmesini istemekle suçladı.

Wall Street Journal, 2 ABD’li yetkiliye dayandırdığı haberinde üste konuşlu 6 uçaktan 5’inin vurulduğunu ve hasar aldığını yazmıştı.

Pentagon: “Ne dost ateşi ne düşman ateşi.

Teknik arıza.” İran Devrim Muhafızları: Yeni nesil lazer sistemlerimizle biz indirdik.

Sahadaki Amatör Görüntüler: Sosyal medyada hızla yayılan uçak düşme anı videosunun, aslında 2011 yılında Afganistan'da kaydedilmiş eski bir görüntü olduğu ancak dakikalar sonra ortaya çıktı.

ABD şimdiye kadar en az 4 uçak kaybetti.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Irak’ın batısında “dost hava sahasında” düşen KC-135 için “ne düşman ne dost ateşi” derken, İran bölgede kendilerine yakın bir grubun uçağı hedef aldığını duyurdu. 6 Amerikan askerinin hayatını kaybettiği olayı Irak’taki İslami Direniş üstlendi.

Bölgenin Irak’ta İran yanlısı milislerin faaliyet gösterdiği bir yer olduğuna dikkat çekiliyor.

MÜZAKERE VAR / MÜZAKERE YOK: SÖZLERİN SAVAŞI Diplomatik tarafta ise tam bir tiyatro oynanıyor.

Donald Trump, Air Force One'da yaptığı açıklamalarda İran'ın anlaşma için can attığını ancak kendisinin şartları yeterli bulmadığı için masaya oturmadığını iddia etti.

İran'ın yanıtına gelince… Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, CBS kanalına verdiği demeçte Asla ateşkes veya müzakere talep etmedik, kendimizi savunmaya hazırız diyerek Trump'ı doğrudan yalanladı.

İran Dışişleri, kameralar karşısında Büyük Şeytan ile tek bir kelime dahi konuşmadık diyor.

Kimin yalan söylediği değil, kimin taraftarını daha iyi konsolide ettiği önemli hale gelmiş durumda.

Bir paralel gerçeklikler” hali.

TRUMP: TAHRAN’DAKİ EYLEM AI Tahran’da Kudüs Günü'ne “250 bin kişinin katıldığı” haberleri için Trump Hepsi yapay zeka, o insanlar orada yoktu dedi.

Ancak 250.000 sayısı Google’da arama yapıldığında zaten Tahran’daki yürüyüşleri için çıkmıyor.

Haber kanalları Tahran’daki yürüyüş için genelde “binlerce” ifadesi kullanıyor.

Öte yandan Münih’te 250 bin Monarşi yanlısı İranlının yürüdüğü haberleri var.

Bir olasılık Trump’ın iki haberi karıştırmış olabileceği.

VE O 6.

PARMAK Ve son olarak, en çok konuşulan Netanyahu videosu... 6 parmaklı el detayı sosyal medyada viral oldu.

Arada çoğalıp arada artan dişler de dikkatli izleyicilerin gözünden kaçmadı.

Netanyahu’nun hakkındaki “öldü” iddialarını yalanlamak üzere bir Cafe’den X’te paylaştığı videonun yapay zeka olup olmadığı tartışılıyor şimdi.

Sosyal medyada Şu an Tahran veya Şu an İsrail diye paylaşılan videoların çoğu, 2015 Çin liman patlaması, Suriye savaşı gibi yerlerden görüntüler.

Ayrıca bir Amerikan pilotunun İran füzelerinden kaçmasını gösteren 24 saniyelik clip’in ise bir video oyunundan olduğu ortaya çıktı.

ZAFER KAZANIYORUZ AMA Trump gün geçmiyor ki İran’da zafer kazandıklarını ilan etmesin.

Öte yandan Trump’ın Hürmüz Boğazı misyonuna katılmaları için ülkelere çağrı yapması, NATO’yu da yardım etmezse “çok kötü bir geleceğin” beklediğini söylemesi, hiç de zafer kazanan bir liderin ağzından çıkacak sözler değil.

Hemen belirtelim, Trump’ın Hürmüz çağrısına olumlu yanıt veren tek bir ülke bile olmadı.

Bu savaşta bağımsız kaynak bulmak artık neredeyse imkansız.

ABD ve İsrail kaynakları kendi zafer anlatılarını mutlak gerçek gibi sunarken; İran, inkarı bir savunma doktrini haline getirmiş durumda.

Savaşla birlikte bir ‘savaş similüsyounu’ da var.

Bağımsız kaynakların sahaya giremediği, uydu görüntülerinin bile manipüle edildiği bu yeni dünya düzenindeki yeni tehlike cebimizdeki ekranlara düşen ve doğruluğunu asla teyit edemeyeceğimiz o 15 saniyelik videolar….

İlgili Sitenin Haberleri