İtalya yargı reformu için sandık başına gidiyor

İtalya’da yargı sistemine yönelik kapsamlı değişiklikler içeren reform paketi için iki günlük referandum süreci başladı.

Referandumda resmi olmayan ilk sonuçların, sandıkların kapanacağı yarın yerel saatle 15.00'ten sonra gelmesi bekleniyor.İtalya Anayasası'na göre, katılım oranı yüzde 50+1'in altında kalsa da basit çoğunluğu elde eden taraf kazanmış sayılacak.Yargı reformu ne öngörüyor?Halihazırda tek bir sınavla yargıç olabilen bir kişinin, kariyerinin bir aşamasında savcılığa geçiş yapmasının ya da savcılıktan yargıçlığa geçmesinin önünde bir engel bulunmuyor.

Söz konusu reform, yargıç olan bir kişinin yargıç olarak, savcı olan bir kişinin de savcı olarak devam etmesini, dolayısıyla bir "kariyer ayrılığı" öngörüyor.Reformun ikinci unsuru, üyeleri meslektaşları ve parlamento tarafından seçilen bir denetim ve disiplin organı olan Yüksek Yargı Konseyinde (CSM) yapılacak değişiklikleri içeriyor.

Reform, CSM'nin biri hakimler, diğeri savcılar iki ayrı konseye ayrılmasını öngörüyor.

Ayrıca reform, üyelerinin bir kısmının kurayla belirleneceği 15 kişilik bir disiplin mahkemesi kurulmasını da içeriyor.Sonuçlar büyük yankı uyandıracakYargı reformunun, gündeme geldiği ilk andan bu yana sağ iktidarı, sol muhalefet ve yargı çevreleriyle karşı karşıya getirmesi sebebiyle referandumun sonuçları da büyük merakla bekleniyor.İktidar, bu düzenlemenin yargı süreçlerini hızlandıracağını ve vatandaşların yararına olacağını savunurken, savcılar ile hakimlerin aynı kurumsal yapı içinde yer almasının aralarında aşırı yakın ilişki kurulmasına yol açabileceğini ve bunun da sanıkların adil yargılanma hakkını zedeleyebileceğini öne sürüyor.

Sağ iktidar, bunun hükümet üzerinde bir test olmadığı tezini de savunuyor.Yargı reformuna sol muhalefet ve yargı çevreleri, düzenlemenin yargıyı zayıflatacağı ve savcıları yürütmenin etkisine açık hale getireceği gerekçesiyle karşı çıkıyor.

Başbakan Giorgia Meloni ise düzenlemenin yargıyı güçlendireceğini belirtiyor.

Referandumun hükümet için bir test olup olmadığı tartışılırken, muhalefet olası 'hayır' sonucunda istifa çağrısı yaparken Meloni ise böyle bir durumda görevi bırakmayacağını ifade ediyor.Referandumun geçerliliği açısından katılım oranına bakılmayacağına dikkat çekilen yorumlarda, bununla beraber katılım oranının yüksek ya da düşük olmasının, sonucu belirlemede rol oynayacağı belirtiliyor.

Ülkede yasalar gereği, seçim ve halk oylamalarından en son 15 gün öncesinde açıklanan anketlerde genellikle durumun başa baş olduğu gözlenirken, bazı araştırmalarda "Hayır" cephesinin az farkla önde olduğu belirtiliyordu.

Reformun, parlamentodan onay aldığı Ekim 2025'ten yılbaşına kadar olan dönemde ise "Evet" cephesinin kazanabileceği yorumları yapılıyordu.