Savaşın üç haftalık enerji bilançosu: Petrol, gaz ve kömürde fiyat yangını sürüyor

ABD ve İsrail'in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırılarda üç hafta geride kalırken, küresel piyasalarda enerji fiyatlarındaki oynaklık devam ediyor.

AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, uluslararası referans kabul edilen Brent türü ham petrolün vadeli varil fiyatı, saldırılardan önceki son işlem günü olan 27 Şubat’ta 72,48 dolar dan kapanırken, sonraki üç haftada sert yükseliş ve düşüşler yaşandı.

BRENT PETROLDE SERT YÜKSELİŞ Brent petrolün varil fiyatı 20 Mart’ta, 27 Şubat’a kıyasla yüzde 46,8 artışla 106,4 dolar dan günü tamamladı.

Saldırıların ardından ilk işlem günü olan 2 Mart’ta Brent petrol, jeopolitik risklerin etkisiyle 82,37 dolar a kadar yükselirken günü 77,74 dolar dan kapattı.

Bu seviye, önceki kapanışa göre yüzde 7,26 artışa işaret ederken 17 Mart 2022’den sonraki en yüksek günlük yükseliş olarak kaydedildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ PİYASALARI ETKİLEDİ Hürmüz Boğazı çevresinde 27 Şubat-20 Mart döneminde artan askeri gerilim, deniz güvenliği krizine yol açtı.

İran’ın tanker geçişlerini kısıtlamasıyla boğazdan geçen gemi sayısı önemli ölçüde azaldı ve birçok petrol tankeri geçiş için beklemek zorunda kaldı.

Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20 ’sinin gerçekleştiği bu kritik noktadaki aksama, küresel enerji piyasalarında arz endişelerini artırdı.

Bazı tankerler alternatif yöntemlerle veya farklı bayraklı gemilerle geçiş sağlamaya çalıştı.

ARZ ENDİŞELERİ FİYATLARI YUKARI TAŞIDI Hürmüz Boğazı’na yönelik tehditlerin tedarik kesintisi riskini artırmasıyla petrol fiyatları 78-86 dolar bandında işlem görmeye devam etti.

İran’ın bölgedeki ABD üslerine ve enerji tesislerine yönelik misillemeleri, sigorta şirketlerinin savaş poliçelerini askıya alması ve bazı üreticilerin güvenlik gerekçesiyle üretimi kısmaları piyasadaki arz endişelerini derinleştirdi.

ABD’nin Hint rafinerilerine Rus petrolü alımı için geçici muafiyet tanımasına rağmen Brent petrol fiyatı 6 Mart’ta 94,64 dolar a kadar yükseldi. 9 Mart’ta ise Brent petrolün vadeli varil fiyatı önceki kapanışa göre yüzde 28,9 artarak 119,5 dolar a ulaştı ve 29 Haziran 2022’den sonraki en yüksek seviyesini gördü.

DOĞALGAZ FİYATLARINDA HIZLI ARTIŞ Bölgedeki sevkiyatların aksaması, sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) piyasalarını da etkiledi.

Katar’ın Ras Laffan tesislerinde üretimi durdurarak mücbir sebep ilan etmesi, küresel LNG arzının önemli bir bölümünde risk oluşturdu.

Avrupa doğalgaz piyasasında fiyat oynaklığı belirgin şekilde arttı.

Hollanda merkezli TTF’de işlem gören Nisan vadeli doğalgaz kontratı, 27 Şubat’ta megavatsaat başına 31,9 Euro ’dan kapanırken, 2 Mart’ta yüzde 39 artışla 44,5 Euro ’ya yükseldi.

Artış eğilimi sürerken kontrat 9 Mart’ta 56,4 Euro seviyesine ulaşarak bu dönemin en yüksek kapanışını gerçekleştirdi.

Saldırıların ikinci haftası sonunda fiyatlar, savaş öncesine göre yüzde 57 artışla 50,1 Euro seviyesine çıktı. 20 Mart itibarıyla ise doğalgaz fiyatları savaş öncesine kıyasla yaklaşık yüzde 85 artarak megavatsaat başına 59,2 Euro seviyesine yükseldi.

KÖMÜR FİYATLARI DA YÜKSELDİ Kömür piyasasında da benzer bir yükseliş eğilimi görüldü.

Asya piyasaları için referans kabul edilen Newcastle kömür nisan vadeli kontratı, 27 Şubat’ta ton başına 118,5 dolar seviyesindeyken 2 Mart’ta yüzde 8,6 artışla 128,7 dolar a çıktı. 9 Mart’ta 143,8 dolar a kadar yükselen kontrat, bu dönemin en yüksek seviyesine ulaştı.

Üç haftalık süreçte kömür fiyatları, saldırı öncesine göre yüzde 13,9 artışla haftayı 135 dolar seviyesinde tamamladı.