İSİG'in Antep raporu: 13 yılda en az 555 işçi hayatını kaybetti

Artı Gerçek- İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi, Antep’te iş cinayetlerine ilişkin hazırladığı tekstil sektörü eksenli raporu kamuoyuyla paylaştı.

Raporda, 2013 yılından 2026’nın ilk iki ayına kadar kentte en az 555 işçinin çalışırken hayatını kaybettiği belirtildi.

Antep’in özellikle tekstil, inşaat, taşımacılık ve tarım işkollarında öne çıktığı kaydedilen raporda, kentteki üretim düzeninin işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerinin önüne geçtiği vurgulandı.

Rapor, yalnızca sayısal verileri değil, Antep’teki emek rejimini, tekstil sektöründeki çalışma koşullarını, göçmen işçilerin durumunu, çocuk işçiliği ve sendikasızlaştırmayı da ele aldı.

İSİG Meclisi, raporu aynı zamanda BİRTEK-SEN Genel Başkanı Mehmet Türkmen’le dayanışmanın bir parçası olarak hazırladığını duyurdu.

MEHMET TÜRKMEN'İN TUTUKLANMASI İSİG Meclisi raporunda, 2020-2022 yılları arasında gerek salgın koşullarına gerekse Kod-29 uygulamasına karşı fiili-meşru mücadele hattını savunan Türkmen’in, bu süreçte geleneksel sendikal anlayıştan koparak BİRTEK-SEN’İN kurucu genel başkanı olduğu hatırlatıldı.

Raporda, Antep tekstil işçilerinin son yıllardaki mücadeleleriyle birçok kazanım elde ettiği, bu mücadelenin yalnızca kentte değil Türkiye’nin başka bölgelerindeki tekstil işçilerine de ses olduğu ifade edildi.

İSİG Meclisi, pandemi döneminden itibaren Antep’teki tekstil işçileri ve BİRTEK-SEN'in “mücadele temelinde” dayanışma içinde olduğunu belirterek, işçi sağlığı mücadelesinin omuz omuza yürütüldüğünü kaydetti.

Raporda, Mehmet Türkmen’in bir hafta önce tutuklandığı, bu nedenle dayanışmayı büyütmek ve kentteki işçi sağlığı mücadelesine katkı sunmak amacıyla “tekstil sektörü eksenli Antep iş cinayetleri raporu”nun hazırlandığı ifade edildi.

SIRMA HALI DİRENİŞİNDE YAPTIĞI KONUŞMA NEDENİYLE TUTUKLANMIŞTI Türkmen’in, ücretlerini alamadıkları için eylem yapan Sırma Halı işçilerinin direnişinde yaptığı konuşma nedeniyle 16 Mart’ta tutuklandığı belirtilen raporda, o konuşmaya da geniş biçimde yer verildi.

Rapora göre Türkmen konuşmasında, Başpınar patronlarının işçilerin hakkını yediğini, işçilerin ücretlerine ve emeğine çöktüğünü söyledi; Şireci’de iki ay önce iki işçinin kolunun koptuğunu, işçilerin öldüğünü, buna rağmen sorumlulardan hesap sorulmadığını dile getirdi.

Türkmen’in, “Bu memlekette patronsanız, zenginseniz işçinin hakkına çökebilirsiniz, güvenlik önlemi almayıp işçinin ölümüne sebep olabilirsiniz, cinayet işleyebilirsiniz, kimse size hesap sormaz” sözleri raporda özel olarak aktarıldı. 'MEZBAHA DÜZENİ' İSİG Meclisi de Türkmen’in dile getirdiği tabloyu doğruladığını belirterek, Antep işçilerinin “mezbaha düzeni” diye adlandırdığı çalışma rejiminin giderek yaygınlaştığını kaydetti.

Raporda, Başpınar Organize Sanayi Bölgesi’nde onlarca işçinin çalışırken sakat kaldığı, patronların bunu olağanlaştırdığı, hatta panolara özel hastanelerin el cerrahisi reklamlarının asıldığı ifade edildi.

El, kol, parmak, bacak ve göz kayıplarıyla sonuçlanan iş kazalarının sıklığına dikkat çekilen raporda, çok sayıda vakanın “kaza” olarak gizlendiği, tedavilerin özel hastanelerde kayıtsız ya da “bireysel kaza” biçiminde gösterildiği, hastane kaydı ve kolluk tutanağı olmayan işçilerin adalete ulaşamadığı belirtildi.

İŞÇİYE VE SENDİKAL MÜCADELEYE BASKI Raporda, Antep’in “Anadolu’ya rol model” diye sunulan üretim yapısının, gerçekte aşırı ve yoğun çalışmayı dayatan, hak arama mücadelesini baskılayan, işbirlikçi sendikacılığı yerleştiren baskıcı bir emek rejimine dayandığı ifade edildi.

Kentte övünülen ihracat rakamları ve kar marjlarının, bu rejim sayesinde mümkün olduğu vurgulandı.

Rapora göre, fiili-meşru mücadele hattını savunan sendikalar ise bu düzenin karşısında durdukları için susturulmak isteniyor ve Mehmet Türkmen’in tutuklanması da bu çerçevede ele alındı.

İSİG raporunda, Türkiye’de tekstil üretiminin yüzde 75’ini yapan Güney Anadolu havzasının merkez üssünün Antep olduğu belirtildi.

Kentte yüzlerce fabrikanın bulunduğu, bunların önemli bölümünün makine halısı ve makine halısında kullanılan sentetik ipliklerin üretiminde faaliyet gösterdiği kaydedildi.

Polyester, tekstürize polyester iplik, bükülmüş polyester iplik, akrilik iplik, polipropilen iplik, dokusuz kumaş, çuval, torba, pamuk ipliği, konfeksiyon ve triko üretiminin kent sanayisinde önemli yer tuttuğu aktarıldı.

Raporda, Antep’in Türkiye’de üretilen makine halısının yüzde 91’ini, polipropilen ipliğin yüzde 91’ini, dokusuz kumaşın yüzde 82’sini, akrilik ipliğin yüzde 77’sini, PE veya PP şeritten çuval üretiminin yüzde 40’ını ve pamuk ipliği üretiminin yüzde 36’sını tek başına gerçekleştirdiği belirtildi.

ORTALAMA İŞÇİ ÜCRETİ 31 BİN TL İstanbul Sanayi Odasının 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” listelerinde Antep’ten 29 şirketin yer aldığı, kentin il bazında beşinci sırada bulunduğu, 2024 yılı “İkinci 500” listesinde ise 36 şirketle üçüncü sıraya yükseldiği ifade edildi.

Tekstil sektörünün kentin lokomotif alanı olduğu, özellikle “İkinci 500” listesindeki payının yüzde 41’in üzerine çıktığı vurgulandı.

Buna karşılık, kentte tekstil sektöründe ortalama işçi ücretinin 31 bin 600 lira, kompleci ücretinin 35 bin 300 lira, makineci ücretinin ise yaklaşık 42 bin lira olduğu kaydedildi.

Raporda, BİRTEK-SEN öncülüğündeki grev ve iş bırakma eylemlerinin yalnızca bölgesel değil, tedarik zincirleri ve uluslararası rekabet açısından da kritik etki yarattığı; bu nedenle eylem ve grevlerin engellenmesinin, sendikal hareketin bastırılmasının daha da önemli hale geldiği ifade edildi. 13 YILDA EN AZ 555 İŞÇİ ÖLDÜ Rapora göre, Antep’te yıllara göre iş cinayetlerinde hayatını kaybeden işçi sayısı şöyle: 2013 yılında 29 işçi,2014 yılında 29 işçi,2015 yılında 33 işçi,2016 yılında 34 işçi,2017 yılında 34 işçi,2018 yılında 50 işçi,2019 yılında 49 işçi,2020 yılında 58 işçi,2021 yılında 55 işçi,2022 yılında 41 işçi,2023 yılında 27 işçi,2024 yılında 60 işçi,2025 yılında 45 işçi. (EMEK SERVİSİ)