Orta Doğu’da kartlar yeniden dağıtılıyor! Trump’ın İran planı çöktü mü?

Ortadoğu'da tansiyon yükselirken, ABD'nin İran'a yönelik savaş planlarındaki stratejik hatalar ve bölge ülkelerinin yürüttüğü yoğun diplomasi trafiği küresel gündemin merkezine yerleşti.

SETA Genel Koordinatörü Doç.

Dr.

Nebi Miş, A Haber'e yaptığı özel değerlendirmede, Trump yönetiminin çatışmayı sonlandırmada yaşadığı güçlükleri, İsrail'in bölgedeki istikrarsızlığı derinleştiren hamlelerini ve Türkiye'nin kritik arabuluculuk rolünü analiz etti.

ABD'NİN İRAN ÇIKMAZI VE TÜRKİYE'NİN DİPLOMASİ ATAĞI TRUMP'IN HESAPLARI TUTMADI: 'REJİM DEĞİŞİKLİĞİ' HEDEFİNDEN 'ÇIKIŞ' ARAYIŞINA Savaşın başlangıç aşamasındaki stratejik hatalara dikkat çeken Doç.

Dr.

Nebi Miş, 'Trump aslında savaşın birinci haftasından itibaren İran'a yönelik olarak başlatılan savaşta ilk planladıkları ya da düşündükleri gibi savaşın seyrinin gitmediğini net olarak gördüler.

Bir hafta içerisinde İran'da ya bir rejim değişikliğine ya da rejimin davranış değişikliğine gidecek bir sonuç üretiriz diye savaşa başlamışlardı ancak aslında çok uzun süreli bir planlamaları yoktu, hatta bir çıkış stratejilerinin olmadığı da görüldü.' sözleriyle ABD'nin içine düştüğü plansızlığı vurguladı.

ABD'nin İran'ın direncini hafife aldığını belirten Miş, 'İran'a büyük zarar verse de ABD ve İsrail; İran'ın da hem toplumsal anlamda hem de rejim anlamında ve devlet kapasitesi anlamında bir direncinin olduğunu ve zarar verme kapasitesinin olduğunu gördü ABD.

Dolayısıyla bir çıkış stratejisi olmasa da gelgitli açıklamalarıyla masanın kurulmasına yönelik olarak bir pozisyonu var ABD'nin, bunu görmek lazım.' ifadelerini kullandı.

İSRAİL'İN KİRLİ OYUNU: ABD SAVAŞA SÜRÜKLENDİ İsrail'in Washington üzerindeki baskısını ve savaşın devam etmesi yönündeki arzusunu değerlendiren Doç.

Dr.

Nebi Miş, 'Nasıl ABD, İsrail tarafından savaşa zorlandı ve sürüklendiyse, savaşın seyriyle ilgili de İsrail savaşın devam etmesini istiyor.

ABD'nin ve Trump yönetiminin burada zorlandığı nokta şu; İsrail savaşın devam etmesini istiyor ama Trump yönetimi de savaşın bir yerinde durması gerektiğini görüyor çünkü gerçekten hem Körfez'e yönelik olarak İran saldırıları hem de İran'ın Hürmüz Boğazı'nı stratejik anlamda bir koz olarak kullanması küresel bir maliyet üretti.

Buradan da ABD bir çıkış arıyor.' şeklinde konuştu.

ANKARA-KAHİRE-İSLAMABAD HATTINDA DEV DİPLOMASİ MESAİSİ Türkiye'nin barışın anahtarı olma yolundaki çabalarını aktaran Doç.

Dr.

Nebi Miş, 'Türkiye'nin de içinde olduğu Mısır, Pakistan gibi bölge devletleri gerçekten savaşın bir an önce sonlanması ve diplomasi masasının tekrar kurulmasını istiyor; bu önemli bir çaba.

Türkiye'de Sayın Hakan Fidan ve Cumhurbaşkanımız, diplomasi masasının yeniden kurulmasıyla ilgili tüm taraflarla görüşebilen; hem Körfez ülkeleriyle hem ABD ile hem de diğer bölgenin önemli aktörleriyle görüşüp bu savaşın bir şekilde diplomasi masasına, müzakere masasına tekrar çekilmesini istiyor ve bunun için çaba gösteriyor.' sözleriyle Türkiye'nin dengeleyici rolünün altını çizdi.

İSRAİL'İN TEOLOJİK SAPKINLIĞI VE BÖLGESEL İSTİKRARSIZLIK HEDEFİ İsrail'in savaşı uzatma nedenlerini derinlemesine analiz eden Miş, 'Savaşın uzamasından belki fayda sağlayan İsrail de buradan aslında çok büyük bir zarar gördü ama İsrail'in istediği şu: Bölgede çökmüş, işlevsizleşmiş ve istikrarsızlaşmış ülkeler istiyor ve kendi teolojik, belki de sapkın amaçlarına ulaşmak için bir şekilde kendisinin de zarar görmesiyle ilgili bir sorunu yok.

Savaş uzasın, bölgede istikrarsızlık olsun ve bu istikrarsızlık içerisinde ben kendi o tarihsel ve teolojik amaçlarıma ulaşayım istiyor.' ifadelerini kullandı.

TARİH TEKERRÜR EDİYOR: VİETNAM VE IRAK HATALARI YENİDEN ABD'nin geçmişteki askeri başarısızlıklarıyla günümüzü kıyaslayan Doç.

Dr.

Nebi Miş, 'Savaşı başlatmak kolaydır ve ABD kolay savaş başlatır ama savaşı bitirme konusunda aynı kolaylık olmaz.

Vietnam Savaşı'nı başlatan McNamara birkaç hafta içerisinde biteceğini söylemişti ama savaş 8 yıl sürdü.

Irak Savaşı'nı ABD başlattığında dönemin Dışişleri Bakanı en fazla birkaç hafta içerisinde biteceğini söylüyordu; o da 8 yıl sürdü ve ABD'ye tahminen 3 trilyon doların üzerinde bir maliyet üretti.

Bu savaş başladığında da Savunma Bakanı Hegseth, savaşın en fazla birkaç hafta içerisinde biteceğini söylüyordu ama gelinen süreçte ABD'nin öngörüleri gerçekleşmedi.' sözleriyle tarihi bir uyarıda bulundu.

İRAN'IN 'GÜVENCE' ŞARTI VE 5 GÜNLÜK KRİTİK SÜREÇ İran cephesindeki güvensizliğe ve masaya oturma şartlarına değinen Miş, 'İran'ın şöyle bir güvensizliği var; gerek 12 gün savaşında gerekse bu son savaşta müzakereler devam ederken ABD ve İsrail'in bu görüşmeleri bir taktik olarak kullandığını düşünüyorlar.

İran hala küresel sisteme karşı maliyet üretebildiğini görüyor ve masanın kurulmasını büyük bir ön şarta bağlıyor.

O ön şart da tekrar İran'ın vurulmamasına yönelik küresel bir mutabakat ve güvence almaktır.

Trump'ın açıkladığı bu 5 günlük sürede, tarafların niyetlerinin neye tekabül edeceğiyle ilgili arkadan büyük bir diplomasi yürütülecektir.' şeklinde konuştu. 'SAVAŞIN KÖRFEZLEŞMESİ': EKONOMİK MODELLER YERLE BİR Savaşın Körfez ülkeleri üzerindeki yıkıcı etkisini 'Savaşın Körfezleşmesi' terimiyle açıklayan Nebi Miş, 'İran niceliksel olarak misillemeleri azalsa da niteliksel olarak karşı tarafa zarar verebiliyor.

Savaşın Körfez'i doğrudan etkileyen bir yöne gitmesi, bölge ülkelerinin on yıllardır inşa etmeye çalıştığı ekonomik modeli vurdu.

Katar, BAE ve Suudi Arabistan'ın doğalgaz ve petrol üzerinden üretmeye çalıştığı sürdürülebilir ekonomik model büyük zarar gördü.

Bu savaşın uzaması ne ABD'nin ne İran'ın ne de Körfez ülkelerinin çıkarınadır.' ifadeleriyle küresel ekonomik tehdide dikkat çekti.

AMERİKAN TOPLUMUNDA DERİN ÇATLAK: İSRAİL VESAYETİ TARTIŞILIYOR ABD iç siyasetindeki kaynamayı ve toplumun savaşa bakışını değerlendiren Miş, 'Amerikan toplumu da gördü ki; İsrail, 7 Ekim'den itibaren ABD'yi bölgesel bir savaşın içine çekmek için her yolu denedi.

Yahudi lobileri üzerinden ABD üzerinde kurulan vesayet ilişkisi artık açıkça konuşulmaya başlandı.

Kanaat önderleri ve yayıncılar İsrail'in Trump yönetimini nasıl baskı altına aldığını gösterdiler.

ABD medyasında benzin pompa fiyatlarının her gün haber olması toplumda bir çatlak ve kırılma yarattı.

Bu ekonomik sonuçlar ve Kasım seçimleri, Trump'ı savaşı sonlandırmaya yönelik bir çabaya zorunlu kılıyor.' dedi.

KÖRFEZ'DE GÜVENLİK TRAVMASI VE YENİ BİR MİMARİ ARAYIŞI Körfez ülkelerinin ABD'ye olan güveninin sarsıldığını belirten Doç.

Dr.

Nebi Miş, 'Körfez ülkeleri Saddam'ın Kuveyt'e saldırmasından beri güvenliklerini ABD şemsiyesine bağladılar ancak İsrail'in Katar'daki saldırıları ve son İran savaşı gösterdi ki; ABD bu ülkeleri koruyamıyor.

İsrail ile iyi geçinerek güvende olacaklarını sananlar da yanıldıklarını gördü.

Dolayısıyla Ortadoğu'da yeni bir güvenlik mimarisi zorunlu.

Burada Türkiye gibi meseleyi hem değerler hem de reel siyaset bağlamında ele alan dengeleyici güçlerin ortak çözüm arayışı gündeme gelecek.

Özellikle Suudi Arabistan'ın devlet kapasitesi ve İran'a karşı tutumu bu yeni süreçte belirleyici olacaktır.' sözleriyle konuşmasını tamamladı.

ESKİ İNGİLİZ KOMUTANDAN İTİRAF: İRAN FÜZELERİNİ DURDURAMAYIZ!

İSRAİL'İN İRAN PLANI DUVARA ÇARPTI: BÜYÜK STRATEJİK YANILGI SAVAŞIN PERDE ARKASI A HABER'DE İRAN SAVAŞINDA DİPLOMASİ RAFA MI KALKTI?

İSRAİL'E KOORDİNELİ SALDIRI!

A HABER UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN