Haber Detayı

Küresel teknoloji hattında deprem: İran Savaşı çip devlerini durdurma noktasına getirdi
Küresel ekonomi ekonomim.com
24/03/2026 09:09 (6 saat önce)

Küresel teknoloji hattında deprem: İran Savaşı çip devlerini durdurma noktasına getirdi

Orta Doğu’da patlak veren askeri çatışmalar, modern dünyanın ‘yeni petrolü’ olarak adlandırılan yarı iletken sektörünü felç etti. Katar’ın helyum üretiminin durması ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla birlikte teknoloji devleri üretim bantlarını durdurma riskiyle karşı karşıya.

28 Şubat 2026'da başlayan askeri hareketlilik, dijital dünyanın kalbi sayılan Doğu Asya ve Batı'daki teknoloji üretim merkezlerini doğrudan hedef almasa da, bu merkezlerin damarlarını kesti.

Savaşın başlamasından bu yana geçen kısa sürede, çip üretiminde kullanılan kritik gazların sevkiyatı durma noktasına gelirken, küresel borsalarda teknoloji hisseleri sert düşüşler yaşadı.

Sektör temsilcileri, lojistik hatların kapalı kalması durumunda akıllı cihazlardan otomotiv sistemlerine kadar geniş bir yelpazede üretimin durabileceği uyarısında bulunuyor.

Helyum krizi: Çip üretiminin kalbi duruyor İran’daki çatışmaların yayılmasıyla birlikte, dünyanın en büyük helyum sağlayıcılarından biri olan Katar’ın üretim tesisleri lojistik ve güvenlik gerekçeleriyle devre dışı kaldı.

Çip üretim sürecinde silikon plakaların soğutulması ve lazer litografi işlemleri için hayati önem taşıyan helyumun arzı, savaşın başladığı 28 Şubat’tan bu yana %30 oranında azaldı.

Hürmüz Boğazı kilidi: Enerji ve lojistik darboğazı 4 Mart 2026 itibarıyla Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin fiilen durması, Tayvan ve Güney Kore gibi teknoloji üslerini doğrudan vurdu.

Dünyanın en gelişmiş çiplerini üreten TSMC’nin üretim için ihtiyaç duyduğu yoğun enerji ve bölgeden gelen kimyasal gazların tedariği kesintiye uğradı.

Deniz yolunun kapanması, çip bileşenlerinin nakliye maliyetlerini son iki haftada dört katına çıkarırken, teslimat sürelerinde aylar sürecek gecikmelerin yaşanacağı öngörülüyor.

Otomotiv ve yapay zeka sektörü alarm veriyor Krizin etkileri sadece akıllı telefonlarla sınırlı değil; çip tedarikindeki bu ani daralma, yapay zeka altyapı çalışmalarını yavaşlatırken otomotiv devlerini de vurdu.

Toyota, Volkswagen ve Hyundai gibi küresel devler, akıllı sürüş sistemleri ve kontrol üniteleri için gerekli olan çiplerin gelmemesi durumunda nisan ayı sonunda fabrikalarında şalter indirebileceklerini resmen duyurdu.

Özellikle Avrupa ve Asya merkezli bu üreticiler, yarı iletken stoklarının kritik seviyenin altına indiğini belirterek, Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığın çözülmemesi halinde dünya genelinde milyonlarca araçlık bir üretim kaybı yaşanacağı uyarısında bulundu.

Eğer çatışmalar kısa sürede diplomatik yollarla çözülmezse, teknoloji dünyasında tüm çarkların durduğu ‘Büyük Duruş’ olarak adlandırılacak bir dönemin başlaması kaçınılmaz görünüyor.

Orta Doğu'da tırmanan savaşın ekonomik faturası ağırlaşıyor: Doç.

Dr.

Eryılmaz’dan kritik uyarılarEkonomi Rusya, ayçiçek yağında pazarın yeni hakimi mi oluyor?Küresel Ekonomi

İlgili Sitenin Haberleri