Haber Detayı
Karabiber ve zeytinyağının gizli gücü
Bir salataya eklenen zeytinyağı ya da üzerine serpilen karabiber… Basit bir dokunuş gibi görünse de, bilim bu küçük hamlelerin vücudun aldığı besin değerini kökten değiştirebileceğini söylüyor. Yani mesele sadece ne yediğiniz değil, onu nasıl yediğiniz.
Binlerce yıldır mutfakların vazgeçilmezi olan karabiber, aroması ve ekonomik değeriyle her zaman öne çıkan bir baharat oldu.
İlk kez Hindistan’da yetiştirildiği tahmin edilen karabiber, antik çağlarda altın kadar kıymetliydi.
Bugün ise çoğumuz onu alışkanlıkla yemeklerin üzerine serpiştiriyoruz.Ancak modern bilim, karabiberin bu mütevazı rolünün çok ötesinde bir etkisi olabileceğini ortaya koyuyor.
İçeriğinde bulunan aktif bileşikler, vitaminlerin ve bazı biyoaktif maddelerin bağırsaklardan kana geçişini kolaylaştırıyor.
Yani karabiber, tabağınızdaki besinleri daha “erişilebilir” hale getiriyor.Bir yiyeceğin besin değeri, etiketinde yazanlarla sınırlı değil.
Asıl kritik soru şu; vücudunuz o besinlerin ne kadarını gerçekten kullanabiliyor?Örneğin mısır… Lif, vitamin ve mineraller açısından zengin olmasına rağmen çoğu zaman sindirim sisteminden neredeyse olduğu gibi geçebiliyor.
Bunun nedeni, dış kabuğunun sindirime dirençli olması.
Yeterince çiğnenmediğinde, içindeki besinler adeta “kilitli” kalıyor.Bu durum, besin biliminde “gıda matrisi” olarak adlandırılan kavramı gündeme getiriyor.
Yani bir gıdanın yapısı, içindeki vitamin ve minerallerin ne kadar serbest kalabileceğini belirliyor.YAĞLAR, VİTAMİNLER İÇİN TAŞIYICI SİSTEMÖzellikle A, D, E ve K vitaminleri gibi yağda çözünen vitaminler için durum daha da kritik.
Bu vitaminler suyla değil, yağla çözünür.
Eğer öğününüzde yeterli yağ yoksa, bu vitaminler sindirim sisteminden emilmeden geçip gidebilir.İşte burada zeytinyağı gibi sağlıklı yağlar devreye giriyor.
Sindirim sırasında yağlar parçalanarak mikroskobik taşıyıcılar – yani “misel” adı verilen yapılar oluşturuyor.
Bu yapılar, vitaminleri içine alarak bağırsak hücrelerine taşır ve kana karışmalarını sağlar.Basitçe söylemek gerekirse yağ, vitaminler için bir taşıma aracı görevi görür.SALATANIN KADERİ SOSUNDA GİZLİBir kase sebze düşünün, ıspanak, marul, havuç ve domates… Kağıt üzerinde vitamin deposu.
Ancak üzerine hiçbir yağ eklenmeden tüketildiğinde, bu vitaminlerin büyük bir kısmı vücut tarafından kullanılamıyor.Araştırmalar, aynı salatanın zeytinyağı bazlı bir sosla tüketildiğinde, özellikle karotenoidlerin (A vitamini öncülleri) emiliminin dramatik şekilde arttığını gösteriyor.
Yani o “masum” sos, aslında besin değerini katlayan bir anahtar.KARABİBER + YAĞ, ETKİYİ KATLAYAN İKİLİZeytinyağı tek başına güçlü bir yardımcı.
Ancak karabiber eklendiğinde etki daha da artıyor.
Bunun nedeni, karabiberdeki bazı bileşiklerin bağırsak hücrelerinde bulunan ve emilen besinleri geri dışarı atabilen mekanizmaları baskılaması.
Bu sayede vitaminler ve antioksidanlar, vücutta daha uzun süre kalabiliyor ve daha fazla emilebiliyor.Günümüzde bilim insanları, bu doğal mekanizmaları taklit ederek yeni nesil besinler geliştirmeye çalışıyor.
Nano boyuttaki taşıyıcı sistemler, vitaminlerin emilimini artırmak için kullanılıyor.Örneğin beta-karoten gibi bileşiklerin, küçük yağ damlacıklarıyla birlikte tüketildiğinde kana karışma oranının belirgin şekilde arttığı gözlemlenmiş durumda.
Aynı şekilde bitkisel proteinlerle kaplanan D vitamini de daha yüksek emilim gösterebiliyor.ASLINDA BU BİLGİ YENİ DEĞİLİlginç olan şu ki, bu bilimsel keşiflerin kökleri aslında oldukça eski.
Geleneksel Hint içeceği “altın süt” (zerdeçal, süt ve karabiber karışımı), tam da bu prensiple çalışıyor.
Zerdeçalın aktif bileşeni, yağ ve karabiber sayesinde çok daha etkili hale geliyor.Yani modern bilim, bazen sadece geçmişin bilgeliğini yeniden keşfediyor.HERKES AYNI ŞEKİLDE FAYDALANAMIYORBazı bireyler için besin emilimi daha karmaşık bir süreç.
Bağırsak hastalıkları, çölyak ya da pankreas sorunları gibi durumlar, vücudun besinleri kullanma kapasitesini ciddi şekilde düşürebiliyor.
Bu gibi durumlarda takviyeler devreye girse de, doğal gıdalar kadar etkili olmayabiliyor.Odatv.com
