Haber Detayı
ABD medyası duyurdu: İran ile perşembe günü barış görüşmesi yapılabilir
Orta Doğu’da silahların gölgesinde diplomasi trafiği hız kazandı. ABD merkezli haber sitesi Axios, Washington ve Tahran yönetimlerinin bu perşembe günü üst düzey bir barış görüşmesi için masaya oturabileceğini iddia etti. ABD Başkanı Trump’ın "doğru kişilerle görüşüyoruz" açıklamasıyla desteklenen süreçte, Türkiye’nin de arabulucu rollerden birini üstlendiği belirtiliyor.
Bölgesel bir savaşa evrilen İran-İsrail geriliminde, tansiyonu düşürecek ilk somut diplomatik adımın atılmak üzere olduğu öne sürüldü.
Diplomatik kaynaklara dayandırılan iddialara göre ABD yönetimi, çatışmaları sona erdirecek 15 maddelik bir barış planı hazırlayarak Tahran’a sundu ve perşembe günü yapılması muhtemel zirve için resmi yanıt beklemeye başladı.
Haberde, İran'a saldırıalrın sonlandırılması için hazırlandığı öne sürülen planın maddelerine de yer verildi.
Planın, İran'ın nükleer kapasitesinin sonlandırılması, Tahran'ın nükleer silah elde etme girişiminde bulunmayacağına dair taahhütte bulunması, İsfahan, Natanz ve Fordo nükleer tesislerinin devre dışı bırakılması gibi maddeler içerdiği ifade edildi.
Ayrıca, İran'ın ülkede uranyum zenginleştirme yapmaması, elindeki yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyumu Uluslararası Atom Enerji Ajansı'na devretmesinin istendiği iddia edildi.
ÇERÇEVE ANLAŞMA İÇİN BASKI YAPILABİLİR İddialara göre, Hürmüz Boğazı'nı yeniden gemi trafiğine açılması, İran'ın füze programının menzili ve miktarı açısından sınırlandırılması, Tahran'ın bölgedeki "vekil güçlere desteğini" kesmesi gibi şartlar da bulunuyor.
Bunun karşılığında İran'a yönelik yaptırımların kaldırılması taahhüt ediliyor.
İsrailli kaynaklar, İran’ın teklifi kabul konusunda isteksiz olabileceğini belirtirken, ABD’nin önce genel çerçeve anlaşması için baskı yapıp detayları erteleyebileceği endişesini dile getirdi.
Orta Doğu'da karşılıklı saldırılarla devam eden bölgesel gerilim sürerken İran'ın müzakere sürecini ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff veya damadı Jared Kushner yerine Başkan Yardımcısı JD Vance ile yürütmek istediği iddia edildi.
Bölgesel bir savaşa evrilen İran-İsrail geriliminde, tansiyonu düşürecek ilk somut diplomatik adımın atılmak üzere olduğu öne sürüldü.
Diplomatik kaynaklara dayandırılan iddialara göre ABD yönetimi, çatışmaları sona erdirecek 15 maddelik bir barış planı hazırlayarak Tahran’a sundu ve perşembe günü yapılması muhtemel zirve için resmi yanıt beklemeye başladı. 15 MADDELİK PLAN: MASADA NELER VAR? 1.
İran'ın mevcut nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılması;2.
İran'ın "asla nükleer silah arayışında olmayacağına" dair taahhüt vermesi;3.
İran topraklarında herhangi bir nükleer zenginleştirme faaliyetinin yasaklanması;4.
Zenginleştirilmiş uranyumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'na (UAEA) teslim edilmesi;5.
Natanz, İsfahan ve Fordow'daki nükleer tesislerin devre dışı bırakılması ve imha edilmesi;6.
UAEA'ya tüm bilgilere tam erişim izni verilmesi;7.
İran'ın vekalet güçleri stratejisinden vazgeçmesi;8.Bölgedeki milis gruplara finansman ve silah desteğinin kesilmesi;9.
Hürmüz Boğazı'nın kapatılmadan açık tutulması;10.
Balistik füze programına ilişkin kararın ertelenmesi;11.
Balistik füzelerin yalnızca savunma amaçlı kullanılması;12.
İran'a yönelik tüm yaptırımların kaldırılması;13.
Buşehr'de sivil nükleer programın geliştirilmesine destek verilmesi;14.
Yaptırımların yeniden uygulanması tehdidinin otomatik olarak iptal edilmesi; 15.
Taraflar arasında ek bölgesel ve güvenlik mutabakatları.
İran'ın 7 maddelik talepleri şu şekilde: 1.
Körfez ülkelerinde yer alan tüm ABD üslerinin kapatılması;2.
Savaş sebebiyle oluşan maddi ve manevi hasarın tamamının tazmin edilmesi;3.
Tıpkı Mısır'ın Süveyş Kanalı'nda yaptığı gibi, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden ücret almasını sağlayacak uluslararası bir düzenlemenin yapılması;4.
Savaşın yeniden başlamayacağına dair güvence verilmesi;5.
Lübnan'daki Hizbullah güçlerine yönelik İsrail saldırılarının sona ermesi;6.
İran'a uygulanan tüm yaptırımların kaldırılması;7.
Füze programına herhangi bir sınırlama getirmeden sürmesine izin verilmesi.
ANKARA VE İSLAMABAD DEVREDE Diplomatik sürecin sadece iki ülke arasında değil, bölge aktörlerinin de dahil olduğu çok taraflı bir mekanizmayla yürütüldüğü ifade ediliyor.
Habere göre; Türkiye, Mısır ve Pakistan arabulucu roller üstlenmiş durumda.
Pakistan yönetimi, tarafların uzlaşması halinde tarihi zirveye ev sahipliği yapabileceğini duyurdu.
Olası zirveye ABD tarafından Başkan Yardımcısı düzeyinde bir katılım beklense de, Tahran tarafındaki karar verici mekanizmanın belirsizliği (yeni dini lider Mücteba Hamenei'nin konumu) Washington’da temkinli bir bekleyişe yol açıyor.
TRUMP: "ANLAŞMA YAPMAYA İSTEKLİLER" Beyaz Saray’da gazetecilerin sorularını yanıtlayan Başkan Trump, İran ile temasların sürdüğünü doğrulayarak, "İran’ın bir anlaşma yapmaya istekli olduğunu düşünüyorum.
Doğru kişilerle görüşüyoruz," ifadelerini kullandı.
Buna karşın İsrail Başbakanı Netanyahu’nun, ABD’nin İsrail’in askeri kapasitesini sınırlayacak bir "erken taviz" vermesinden endişe duyduğu ve süreci yakından takip ettiği belirtiliyor.