Haber Detayı

ABD istiyor, İran reddediyor: 15 maddelik gizli ateşkes planı iddiası
cnnturk.com
25/03/2026 17:48 (1 saat önce)

ABD istiyor, İran reddediyor: 15 maddelik gizli ateşkes planı iddiası

ABD/İsrail ile İran arasındaki savaş 26. gününe girerken, Washingtonun 15 maddelik geçici ateşkes planı hazırladığı iddia edildi. ABD, İranın nükleer kapasitesini tasfiye etmesini ve bölgesel etkisini sınırlamasını isterken; Tahran, ABD üslerinin kapatılması ve saldırı garantisi talep ediyor. Uzmanlara göre, tarafların şartları arasında neredeyse hiçbir ortak nokta bulunmuyor. İranın Hürmüz Boğazı kozunu bırakmak istememesi ve ABDye duyduğu güvensizlik, olası bir anlaşmayı zorlaştırıyor.

ABD/İsrail ile İran arasında 26 gündür süren savaşta, Washingtonun çatışmayı sonlandırmaya yönelik geçici ateşkes planı üzerinde çalıştığı iddia edildi.

İsrail Kanal 12ye dayandırılan haberlere göre, nükleer programdan bölgesel politikalara kadar uzanan 15 maddelik bir paket masada.

Ancak tarafların talepleri karşılaştırıldığında uzlaşı ihtimali oldukça zayıf görünüyor.ABDNİN MASAYA KOYDUĞU ŞARTLARİddialara göre ABDnin teklifinde İranın nükleer kapasitesinin büyük ölçüde ortadan kaldırılması öne çıkıyor.

Buna göre;İranın mevcut nükleer kapasitesinin tasfiye edilmesi, zenginleştirilmiş uranyumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansına devredilmesi, Natanz, İsfahan ve Fordo tesislerinin imha edilmesi, İranın bölgedeki vekil güçler stratejisinden vazgeçmesi,Hürmüz Boğazının kesintisiz açık tutulması, Balistik füzelerin yalnızca savunma amaçlı kullanılması, tüm yaptırımların kaldırılması gibi kritik başlıklar yer alıyor.TAHRANIN KARŞI TALEPLERİİran basınına göre ise Tahran yönetimi, ABDden ve müttefiklerinden çok daha farklı adımlar bekliyor:Körfezdeki tüm ABD üslerinin kapatılması, yeni saldırıların olmayacağına dair güvence verilmesi, İsrailin Hizbullaha yönelik operasyonlarının sonlandırılması, tüm yaptırımların kaldırılması, savaş tazminatı ödenmesi, füze programına hiçbir sınırlama getirilmemesi başlıkları yer alıyor.ORTAK NOKTA NEREDEYSE YOKCNN TÜRK Dış Haberler Editörü Enver Kaptanoğlu, iki tarafın taleplerini değerlendirirken dikkat çeken bir tespitte bulundu:Maddeleri yan yana koyduğumuzda neredeyse hiçbir ortak nokta yok.

Tek kesişim, yaptırımların kaldırılması.

Onun dışında iki taraf için de kabul edilmesi son derece zor şartlar var.

Bu nedenle müzakereler başlasa bile uzlaşı çıkmasını beklemiyorum.GÖRÜŞME VAR İDDİASI GERÇEĞİ YANSITMIYORABD Başkanı Donald Trumpın İranla görüşmeler olumlu ilerliyor açıklamalarına da değinen Kaptanoğlu, sahadaki gerçekliğin farklı olduğunu vurguladı:Aslında ortada doğrudan bir görüşme yok.

ABD, Pakistan, Mısır ve Türkiye üzerinden İrana mesaj gönderiyor.

İran ise bunu en az üç kez yalanladı.

Trumpın görüşüyoruz dediği şey, dolaylı temaslardan ibaret.İRAN NEDEN GÜVENMİYOR?Kaptanoğluna göre İranın müzakereye mesafeli durmasının arkasında geçmiş deneyimler var:İran, son bir yıl içinde iki kez müzakere sürecinde saldırıya uğradığını düşünüyor.

Masaya oturduk ama saldırı geldi diyor.

Bu yüzden ABDye güvenmemek için somut gerekçeleri olduğunu savunuyor.SAHADA DENGELER DEĞİŞTİSavaşın askeri boyutuna da dikkat çeken Kaptanoğlu, İranın ciddi kayıplar verdiğini ancak bunun farklı bir sonuç doğurduğunu ifade etti:İranda daha ılımlı ve uzlaşmaya açık isimler hedef alındı.

Geriye daha sert ve müzakereye kapalı bir kadro kaldı.

Bu da olası bir diplomatik süreci daha zor hale getiriyor.HÜRMÜZ BOĞAZI: KRİTİK KOZİranın en güçlü kozunun Hürmüz Boğazı olduğuna dikkat çekiliyor.

Kaptanoğlu'na göre, küresel enerji arzı açısından kritik önemdeki bu geçiş noktası ve Tahranın elini güçlendiriyor:İran, elindeki bu kozu neden bıraksın?

Boğaz kapalı kaldıkça ABD kaybediyor.

Bu kadar stratejik bir avantajı ciddi bir kazanım olmadan terk etmesi beklenmez.NÜKLEER TARTIŞMASI: ÇİFTE STANDART İDDİASIKaptanoğlu, nükleer program tartışmalarında da uluslararası sistemde çifte standart olduğu görüşünde:İranın nükleer tesisleri sürekli gündemde ama İsrailin nükleer kapasitesi denetime açık değil.

İran da bu nedenle caydırıcılığından vazgeçmek istemiyor.

Ayrıca bu tesisler sadece silah değil, enerji üretimi için de kullanılıyor.

İLGİLİ HABER Dünya Hürmüz Boğazı krizi: Vietnam Senaryosu uyarısı: ABD adalara asker mi inecek?

İLGİLİ HABER Dünya NYT: MOSSAD raporu Trumpı savaşa sürükledi | 2003 Irak senaryosu tekrar mı ediyor?

İLGİLİ HABER Dünya ABDnin onurlu çıkış arayışı!

Körfezde güvenlik şemsiyesi çöktü iddiası

İlgili Sitenin Haberleri