ABD Başkanı Trump ABD'yi NATO'dan çıkarabilir mi? | Dış Haberler

ABD Başkanı Donald Trump, ilk başkanlığı dönemininde etkisini sorguladığı ve üyelerini bedavacı olmakla suçladığı NATO ittifakı konusunda bir zamanlar düşünülemez olan bir adımın eşiğine götürüyor: ABD yi NATO dan çekmek.

Resmi adı Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü olan NATO, 1949 da ABD, Birleşik Krallık, Fransa, Kanada ve Danimarka dahil 12 ülkenin katılımıyla kuruldu ve bugün 32 üyeye ulaştı.

Kuruluş amacı, o dönemde yayılmacı olarak görülen Sovyet komünizmine karşı bir savunma hattı oluşturmaktı. habericireklam#300x250#180#right# TRUMP NATO HAKKINDA SON DÖNEMDE NELER DEDİ?

Trump, NATO yu kağıttan kaplan olarak nitelendirdi ve ABD nin ittifaktan çekilmesinin yeniden değerlendirmenin ötesinde olduğunu söyledi, bu da kararını büyük ölçüde verdiği izlenimini yarattı.

Ayrıca İran Savaşı ve Avrupa nın Hürmüz Boğazı nı yeniden açmak için harekete geçmemesini örnek göstererek, NATO nun ABD yi korumayacağını, oysa ABD nin Avrupa yı koruduğunu savundu.

Ancak bu görüş, NATO nun Afganistan daki uzun savaşta ABD ye verdiği destekle çelişiyor.

TRUMP IN DAHA DERİN BİR KARŞITLIĞI VAR MI?

İngiliz Guardian gazetesi, görünüşe göre böyle bir karşıtlığın olduğunu söylüyor. 2017 de NATO yu modası geçmiş olarak nitelendiren Trump, özellikle Avrupa ülkelerini savunma harcamalarını yeterince artırmadıkları için ABD yi sömürmekle suçladı. 2024 te ise savunma harcaması hedeflerini karşılamayan Avrupa ülkelerine karşı Rus lider Vladimir Putin in ne isterse yapmasına izin verebileceğini söyledi.

Trump, kısa süre önce de Grönland ı ilhak etme tehdidi nedeniyle ittifakla karşı karşıya gelmişti.

Geri adım atsa da bu konudaki ısrarının tamamen sona erdiğine pek inanılmıyor.

SÖZLERİNİN ETKİSİ OLDU MU?

Evet.

Avrupa liderleri, Trump ı memnun etmek için çaba gösterdi.

Geçen haziranda NATO üyeleri savunma harcaması hedefini 2025 e kadar GSYH nin yüzde 5 ine çıkarma konusunda anlaştı (on yıl önce bazı ülkeler yüzde 2 hedefini bile tutturamıyordu).

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de Trump a yönelik son derece özenli bir dil kullanarak onu ittifakın babası olarak nitelendirdi.

Rutte, diğer üyelerin aksine İran savaşına da destek verdi.

NATO GERÇEKTEN KAĞITTAN KAPLAN MI?

NATO nun ABD ve Avrupa müttefiklerinin sağladığı askeri destekle Ukrayna nın Rusya ya karşı direnişinde önemli rol oynadığı görülüyor.

Bu durum, Rusya nın Polonya veya Baltık ülkeleri gibi NATO üyelerine saldırmasını da caydırıyor.

Putin, NATO yu parçalamak veya ABD ile bağını koparmak istediğini açıkça dile getirdi.

Böyle bir senaryo, Doğu Avrupa ülkelerini Rusya nın olası saldırılarına açık hale getirebilir.

ABD NATO YA NE SAĞLIYOR?

Her şeyden önce nükleer şemsiye.

ABD nin nükleer kapasitesi, Birleşik Krallık ve Fransa nınkinden çok daha büyük.

Ayrıca Avrupa genelinde, özellikle Almanya’da yoğunlaşan çok sayıda ABD askeri üssü bulunuyor.

Türkiye deki İncirlik Askerlik Üssü de bu önemli üslerden biri.

Bu üsler, Batı’ya yönelik saldırılara karşı caydırıcılık sağlıyor.

GERÇEKTEN NATO DAN ÇIKABİLİR Mİ?

Bu oldukça karmaşık. 2024 te çıkarılan bir yasa, ABD başkanının NATO dan çekilmesi için Senato nun üçte iki çoğunluğunu ya da Kongre onayını şart koşuyor. (Bu yasa Joe Biden dönemde gelecekte olası bir Trump hamlesi için geçirilmişti.) Ancak Trump, geçmişte Kongre onayı gerektiren durumları aşmanın yollarını buldu, örneğin 1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası na rağmen İran a saldırı düzenlemesi gibi.

Tam çekilme dışında da seçenekler var.

Eski NATO büyükelçisi Ivo Daalder, Trump ın ABD askerlerini geri çekip komuta yapısından çıkabileceği, ancak teknik olarak 5. maddeye bağlı kaldığını söyleyebileceği bir senaryoya dikkat çekiyor.

Bu durumda ABD, fiilen askeri destek sağlamamış olur.