ABD ve İran geçici ateşkes anlaşmasına yaklaşıyor

ABD ve İran, aralarındaki savaşı durdurmaya yönelik sınırlı ve geçici bir anlaşmaya doğru ilerliyor.

Kaynaklar ve yetkililere göre taraflar, kapsamlı bir barış anlaşması yerine kısa vadeli bir mutabakat üzerinde çalışıyor.Taslak çerçeve, en tartışmalı başlıkları çözmeden çatışmaların durdurulmasını hedefliyor.

Bu durum, iki taraf arasındaki derin görüş ayrılıklarının sürdüğünü ve olası anlaşmanın yalnızca geçici bir adım niteliği taşıyacağını gösteriyor.HÜRMÜZ BOĞAZI VE NÜKLEER PROGRAM BAŞLIKLARI ÖNE ÇIKIYORWashington ve Tahran, kapsamlı bir uzlaşma hedefini şimdilik geri plana aldı.

Görüş ayrılıklarının özellikle İran’ın nükleer programı, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarının geleceği ve Tahran’ın nükleer faaliyetleri ne kadar süreyle durduracağı gibi konularda devam ettiği belirtiliyor.Buna karşın taraflar, çatışmaların yeniden başlamasını önlemeyi ve Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan deniz taşımacılığını istikrara kavuşturmayı amaçlayan geçici bir düzenleme üzerinde çalışıyor.ÜÇ AŞAMALI ÇERÇEVEKaynaklara göre önerilen plan üç aşamadan oluşuyor.

İlk aşamada savaşın resmen sona erdirilmesi, ikinci aşamada Hürmüz Boğazı krizinin çözülmesi, üçüncü aşamada ise daha kapsamlı bir anlaşma için 30 günlük müzakere sürecinin başlatılması hedefleniyor.Arabuluculuk sürecine dahil olan Pakistanlı bir kaynak ve görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir başka kaynak, çatışmayı resmen sona erdirecek tek sayfalık bir mutabakat metnine yaklaşıldığını, ancak taraflar arasında hâlâ bazı boşluklar bulunduğunu belirtti.TRUMP İYİMSER, TAHRAN TEMKİNLİABD Başkanı Donald Trump, savaşın 28 Şubat’ta ABD-İsrail saldırılarıyla başlamasından bu yana olası bir anlaşma konusunda iyimser mesajlar verdi.

Trump, Beyaz Saray’da gazetecilere yaptığı açıklamada, “Anlaşma yapmak istiyorlar… Bu çok mümkün” ifadelerini kullandı.Öneri, 7 Nisan’da ilan edilen ateşkesle fiilen durdurulan çatışmayı resmen sona erdirmeyi amaçlıyor.

Ancak kaynaklara göre metin, İran’ın nükleer programını askıya alması ve Hürmüz Boğazı’nı yeniden açması gibi temel ABD taleplerini çözüme kavuşturmuyor.İran cephesinde ise temkinli bir yaklaşım öne çıkıyor.

İran Dışişleri Bakanlığı, Tahran’ın teklife zamanı geldiğinde yanıt vereceğini açıkladı.

İranlı milletvekili Ebrahim Rezaei ise öneriyi “gerçeklikten çok bir Amerikan dilek listesi” olarak nitelendirdi.LÜBNAN VE HİZBULLAH BAŞLIĞI DA MASADAİsrail, perşembe günü yaptığı açıklamada, bir gün önce Beyrut’a düzenlenen hava saldırısında bir Hizbullah komutanını öldürdüğünü duyurdu.

Bu saldırı, Lübnan’ın başkentinde geçen ay varılan ateşkesten bu yana düzenlenen ilk İsrail saldırısı oldu.Hizbullah, 2 Mart’ta İran’a destek amacıyla ateş açarak İsrail ile son çatışma sürecini başlatmıştı.

İsrail’in Lübnan’daki saldırılarını durdurması, Tahran’ın Washington ile yürüttüğü görüşmelerdeki önemli taleplerden biri olarak öne çıkıyor.PİYASALARDA ANLAŞMA BEKLENTİSİOlası anlaşmaya ilişkin haberler küresel piyasalarda etkili oldu.

Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılabileceğine yönelik beklentiler, petrol fiyatlarında sert düşüşe yol açtı.

Brent petrol perşembe günü yaklaşık 98 dolar seviyesinde işlem gördü.Küresel hisse senetleri de savaşın enerji arzını bozma riskinin azalabileceği beklentisiyle yükseldi.

Tahvil faizlerinde ise düşüş görüldü.GCI Asset Management kıdemli portföy yöneticisi Takamasa Ikeda, ABD-İran barış önerilerinin içeriğinin zayıf olduğunu ancak piyasalarda yeni bir askeri adım atılmayacağı beklentisinin oluştuğunu belirtti.ASKERİ GERİLİM SÜRÜYORTrump, salı günü Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmayı amaçlayan ve iki gün önce başlatılan deniz misyonunu, görüşmelerde ilerleme sağlandığını gerekçe göstererek durdurdu.NBC News’in iki ABD’li yetkiliye dayandırdığı haberine göre Trump’ın bu kararı almasında, Suudi Arabistan’ın ABD ordusunun bir Suudi üssünü operasyon için kullanmasına izin vermemesi etkili oldu.Öte yandan ABD ordusunun bölgedeki İran gemilerine yönelik ablukasını sürdürdüğü belirtildi.

ABD Merkez Komutanlığı, çarşamba günü İran bayraklı boş bir petrol tankerine ateş açıldığını ve geminin İran limanına doğru ilerlemeye çalışırken devre dışı bırakıldığını açıkladı.TEMEL TALEPLER ÇÖZÜMSÜZ KALDIArabuluculuk süreci hakkında bilgi sahibi kaynaklara göre ABD tarafındaki müzakereleri Trump’ın temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner yürütüyor.

Tarafların ön anlaşma üzerinde uzlaşması halinde, kapsamlı bir anlaşmaya ulaşmak için 30 günlük detaylı müzakere süreci başlayacak.Kaynaklar, mutabakat metninde Washington’ın daha önce gündeme getirdiği bazı temel taleplerin yer almadığını belirtti.

Bunlar arasında İran’ın füze programına yönelik kısıtlamalar ve Tahran’ın Hizbullah dahil Orta Doğu’daki vekil güçlere desteğini sona erdirmesi bulunuyor.Ayrıca kaynaklar, Washington’ın temel endişelerinden biri olan İran’ın 400 kilogramı aşan silah seviyesine yakın zenginleştirilmiş uranyum stokuna ilişkin bir düzenlemeden de söz etmedi.