Çin'den BM Tutum Belgesi: 'Tek Çin' ve 2758 Sayılı Kararın Üzerinde Israr

Çin, BM Kararına İlişkin Tutum Belgesinde 'Tek Çin' Vurgusu YaptıÇin Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan yeni tutum belgesi, Pekin'in Birleşmiş Milletler'deki temsilinin dönüm noktası olan 1971 tarihli 2758 sayılı karar üzerinden 'Tek Çin' ilkesini yeniden vurguladı.Belgenin Temel İddialarıBelgede, BM Genel Kurulunun 2758 sayılı kararının Çin'in tek meşru temsilciliğini tespit ettiği, bu kararın Çin'in bütününün BM'de temsilini 'siyasi, hukuki ve usul açısından kesin olarak çözdüğü' ileri sürüldü.

Pekin yönetimi, kararın meşruiyeti, geçerliliği ve otoritesinin sorgulanamayacağını belirtti.Belgede yer alan ifadeye göre: 'Tek Çin' ilkesi, BM Genel Kurulunun 2758 sayılı kararının öncülü ve temelidir.

Karar, dünyada tek bir Çin olduğunu, Çin Halk Cumhuriyeti hükümetinin Tayvan dahil Çin'in bütününün tek meşru temsilcisi olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.ABD'ye Yöneltilen SuçlamalarBelgede, 1971'den önce Pekin'in BM'deki temsil hakkını geri kazanma çabalarını Washington ve bazı ülkelerin engellemeye çalıştığı iddia edildi.

Metinde, ABD'nin kararı zora sokmak için çeşitli öneriler sunduğu, hatta 'ikili temsil' formülünü teklif ettiği ancak bunun birçok ülke tarafından reddedildiği hatırlatıldı.Belgede ayrıca, '2578 sayılı kararın alınmasına giden süreç, uluslararası toplumun "tek Çin" ilkesini benimsemeye ve "iki Çin" veya "bir Çin, bir Tayvan" olmadığının kabulüne yönelik geri çevrilemez eğilimi hakkında çok şey söylüyor' değerlendirmesi yer aldı.BM'nin Otoritesi ve Tarihi BağlamÇin, 2578 sayılı kararda Çin Halk Cumhuriyetinin BM'deki meşru haklarının iadesinin, hem BM Şartı'nın hem de BM'nin asli amacının korunması için gerekli olduğunu savundu.

Belgede, 2758 sayılı kararın Çin halkının uluslararası arenaya dönüşünü sağladığı ve bu kararın sorgulanmasının sadece Çin'e değil, aynı zamanda BM'nin otoritesine ve İkinci Dünya Savaşı sonrası uluslararası düzene meydan okumak anlamına geleceği ifade edildi.Metinde yer alan bir başka güçlü ifade şöyleydi: '2758 sayılı kararı sorgulamak, yalnızca Çin'in egemenliğine ve toprak bütünlüğüne değil ama aynı zamanda BM'nin otoritesine ve İkinci Dünya Savaşı sonrası uluslararası düzene meydan okumaktır.'Tayvan Sorununun Kısa TarihiBelgede ayrıca Tayvan ile ilgili tarihçe özetlendi. 1949'da Mao Zedong liderliğindeki Çin Komünist Partisinin iktidarı ele geçirmesi ve Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşu sonrası Çan Kay-şek liderliğindeki Çin Milliyetçi Partisi üyelerinin Tayvan'a yerleştiği, 1912'de kurulan 'Çin Cumhuriyeti' iktidarının adada devam ettiğini iddia ederek fiili bağımsızlık ilanında bulunduğu hatırlatıldı.1971'e kadar Tayvan temsilcilerinin BM'de Çin'i temsil ettiği, 1950'ler-1960'larda birçok ülkenin diplomatik tercihini Pekin'e kaydırmasının ardından 1971'de yapılan oylamayla Pekin hükümetinin Çin'in tek meşru temsilcisi kabul edildiği ve bunun Tayvan'ın uluslararası konumunu belirsizleştirdiği kaydedildi.Pekin'in PolitikasıPekin yönetiminin 'tek Çin' ilkesini öne sürerek Tayvan'ın bağımsız diplomatik ilişkiler kurmasına, BM ve diğer uluslararası kuruluşlarda ayrı temsil edilmesine karşı çıktığı; Tayvan'ı tanıyan ülkelerin Pekin ile ilişkilerini sürdürmeleri durumunda Ada ile diplomatik bağlarını kesmelerini şart koştuğu vurgulandı.Çin'in yeni tutum belgesi, uluslararası kamuoyuna net bir mesaj göndererek 2758 sayılı kararın ve 'Tek Çin' ilkesinin tartışılamayacağını savunuyor.