Arge harcamaları arttı: Kişi başı 224 dolar

Dünya gazetesi yazarı Naki Bakır, gelişmekte olan eko­nomilerde sürdürü­lebilir büyüme, küre­sel rekabet gücü ve ekonomik dönüşüm için kritik bir rol oynayan Araştırma-Geliştir­me (Ar-Ge) harcamalarını kaleme aldı.Kişi başı Ar-Ge harcaması 224 dolar olduğunu belirten Bakır şu ifadeleri kullandı:"Türkiye’nin Ar-Ge har­camaları geçen yıl ABD do­ları cinsinden de yüzde 23,5 artarak 19 milyar 856,4 mil­yon dolara ulaştı.

Gayri sa­fi yurt içi Ar-Ge harcamala­rının 2023’te 181 dolar olan kişi başına ortalama miktarı, 2024’te 224 dolara yükseldi.

Son on yılda yaklaşık yüzde 150 artmakla birlikte söz ko­nusu tutar 1.200 dolar civa­rındaki OECD ortalamasının oldukça altında kalıyor.2024 yılı Ar-Ge harcamala­rında mali ve mali olmayan şir­ketler yüzde 64,8’le en büyük paya sahip olurken, bunu yüz­de 30,9’la yükseköğretim izle­di.

Kâr amacı olmayan kuru­luşlar tarafından yapılan Ar- Ge harcamalarının da dâhil olduğu genel devlet Ar-Ge har­camalarının toplam harcama­lar içindeki payı ise yüzde 4,3 oldu.Ar-Ge harcamaları içe­risinde personel harcamaları yüzde 59,5 ile en büyük harca­ma kalemini oluşturdu.

Ar-Ge harcamalarının 2024 yılında yüzde 53,8’i mali ve mali ol­mayan şirketler tarafından fi­nanse edilirken genel devlet Ar-Ge harcamalarının yüzde 30,4’ünü, yükseköğretim yüz­de 12,9’unu, yurt dışı kaynak­lar yüzde 2,9’unu ve diğer yurt içi kaynaklar yaklaşık olarak yüzde 0,01’ini finanse etti.ARGE POTANSİYELİ ARTTITam zaman eşdeğeri (TZE) cinsinden 2024’te toplam 310 bin 473 kişi Ar-Ge personeli olarak çalıştı.

Sektörler itiba­rı ile dağılımına bakıldığında ise TZE cinsinden toplam Ar- Ge personelinin 2024 yılında yüzde 67,1’i mali ve mali ol­mayan şirketlerde, yüzde 30’u yükseköğretimde ve yüzde 2,9’u kâr amacı olmayan kuru­luşların da dâhil edildiği genel devlet sektöründe yer aldı.TZE cinsinden kadın Ar-Ge personel sayısı, 2024 yılında 106 bin 74 kişi ile toplam Ar- Ge personel sayısının yüzde 34,2’sini oluşturdu.

Sektörler itibarıyla TZE cinsinden kadın Ar-Ge personel oranı yükseköğ­retimde yüzde 47,9, kâr amacı olmayan kuruluşların da dâhil edildiği genel devlette yüzde 30,6, mali ve mali olmayan şir­ketlerde ise yüzde 28,2 oldu.Ar-Ge personelinin yüz­de 39,9’u lisans düzeyine sa­hip.

Bunu yüzde 30,6 ile dok­tora veya eşdeğeri, yüzde 20,3 ile yüksek lisans, yüzde 4,9’la meslek yüksekokulu ve yüz­de 4,4’le lise ve altı kategoriler izliyor.

TZE cinsinden Ar-Ge personelinin eğitim durumuna göre dağılımı ise yüzde 48,9’la en büyük kesimi oluşturan li­sans mezunlarını yüzde 21,2 ile doktora veya eşdeğeri, yüz­de 19,1’le yüksek lisans, yüzde 5,8’le meslek yüksekokulu ve yüzde 5’le lise ve altı eğitim dü­zeyindekiler takip ediyor."Odatv.com