Antalya'da her 10 caretta yuvasından 1'i tahrip oldu: 'Çoğunluğu tatilcilerin bıraktığı köpekler yüzünden'

D ünya Do ğayı Koruma Birliği'nin (IUCN) nesli tehlike altındaki t ürlerin (EN) k ırmızı listesinde g österilen caretta caretta türü deniz kaplumba ğalarının Akdeniz'deki en önemli yuvalama alanlar ı Antalya'da bulunuyor.

Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel M üdürlü ğ ü'ne ba ğlı 6'ncı B ölge Müdürlü ğ ü ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın öncülü ğ ünde üniversiteler, kamu kurumlar ı, sivil toplum kuruluşları, yerel halk, yerel işletmeler ve g önüllülerin deste ğiyle uzun yıllardır deniz kaplumbağası yuvalama kumsallarında koruma ve izleme çal ışmaları y ürütülüyor.

Bu çal ışmalar kapsamında her yıl yerel halkın yanı sıra, kente gelen yerli ve yabancı turistlere y önelik bilgilendirme ve e ğitim çal ışmaları da yapılıyor.

Diğer taraftan bu kumsallara gece giriş yasağından ateş yakmaya, çad ır kurmaktan ara çla giri ş yasağına bir çok önlem de al ınıyor.

Ancak t üm bunlara ra ğmen hem denizde yetişkin carettalar, hem de kumsalda yuvaların tahribatı ve yavruların ölümlerine neden olan birçok olay ya şanıyor.

BİNLERCESİ YUMURTADAN DAHİ ÇIKAMIYOR Bu y ıl Antalya'da Belek, Side-Kızılot, Kumluca, Demirtaş, Gazipaşa, Kale, Ç ıralı-Olimpos, Lara-Kundu gibi yuvalama alanlarında toplam 9 bin 160 adet yuva oluşurken, bu yuvalardan da 430 bine yakın yavru caretta mavi sularla buluştu.

Ancak bilimsel verilere g öre, bunlardan sadece 500-800 civar ında, yani binde 1-2 civarında yavru erişkinliğe ulaşabilecek.

Özellikle bu y ıl binlerce yavru daha yumurtalarından ç ıkamadan yok oldu.

TAHRİBATIN EN ÖNEML İ ÜÇ NEDEN İ Bu yuvaların tahrip olmasındaki en b üyük nedenin ise tatilcilerin sat ın alıp, bakamadıkları ve sahillere bıraktıkları ço ğu cins, başıboş k öpekler oldu ğu kaydedildi.

İkinci sırada tilkiler gelirken, üçüncü nedenin ise baz ı otellerin çal ışanlarının, ücret kar şılığında turistlere g östermek için yuvalar ı a çmalar ı olduğu belirtildi.

BU YILIN TAHRİBAT SAYILARI 2025 yılı deniz kaplumbağaları koruma ve izleme çal ışmaları verilerine g öre Antalya'daki yuvalama kumsallar ında toplam 9 bin 160 yuva oluşurken, bu yuvalardan 994' ü tahrip edildi.

Kumsallara göre yuva ve tahrip say ısı ş öyle; Belek yuvalama kumsal ında 3 bin 150 yuvadan 300' ü, Side-K ızılot yuvalama kumsalında 2 bin 815 yuvadan 254' ü, Kumluca yuvalama kumsal ında 1070 yuvadan 92'si, Demirtaş yuvalama kumsalında 375 yuvadan 75'i, Gazipaşa yuvalama kumsalında 299 yuvadan 35'i, Patara yuvalama kumsalında 756 yuvadan 152'i, Ç ıralı-Olimpos yuvalama kumsalında 124 yuvadan 6'sı, Kale yuvalama kumsalında 171 yuvadan 45'i, Lara-Kundu kumsalında 400 yuvadan 35'i tahrip edildi.

EN ÖNEML İ SEBEP, BAŞIBOŞ K ÖPEKLER Antalya'da Lara-Kundu'dan ba şlayıp, Belek, Boğazkent, Denizkent ve Kızılot kumsallarıyla toplamda 65 kilometrelik sahilde koruma ve izleme çal ışmaları y ürüten EKAD' ın başkanı Hacettepe Üniversitesi'nden Dr.

Ali Fuat Canbolat, bu yuvalar ın tahrip olmasının en önemli sebebinin ba şıboş k öpekler oldu ğunu a ç ıkladı.

Dr.

Canbolat, “İnsanların yazın tatil i çin gelip de orada b ıraktığı k öpekler.

Bu hayvan ı sahiplendiysen doğaya bırakmayacaksın.

Bıraktığın zaman bu hayvan a ç kal ıyor.

A ç kal ınca ne oluyor?

O k öpekler bir araya geliyor, çetele şiyor dedi.

EKAD olarak koruma ve izleme çal ışması yaptıkları Belek'te 300, Kızılot'ta ise 254 yuvanın tahrip edildiğini belirlediklerini s öyleyen Canbolat, “Ço ğunluğu başıboş k öpekler yüzünden oluyor.

Hayvan aç, yuvay ı kazıyor, yumurtaları yiyor.

İnsanların y üzünden oluyor bunlar.

Çünkü insanlar o hayvanlar ı önce al ıyor, seviyor birazcık, sonra canları sıkılıyor, bırakıyorlar.

Bıraktığınız her hayvan doğal yaşamı etkiliyor.

Kaplumbağaları etkiliyor.

Bakamayacaksınız bu hayvanları almayacaksınız ya da g ötürüp bir bar ınağa bırakacaksınız diye tepki g österdi.

B İR ÇO ĞU İNSANA ALIŞMIŞ IRK K ÖPEKLER Sahillere, do ğal yaşama bırakılan bu k öpeklerin neredeyse tamam ının cins k öpekler oldu ğunu aktaran Canbolat, “Yani o kadar ırk k öpekler ki, do ğada olacak bir k öpek de ğil.

Ben hayvanın dibine kadar gidiyorum, hayvan benden ka çm ıyor, çünkü insana al ışmış.

Yabani bir hayvan olsa ka çar.

Burada kabahat köpeklerin de ğil.

İnsanların yaptığı yanlışı anlatmaya çal ışıyorum diye konuştu.